Internet — ikki tig‘li pichoq
Zamonaviy dunyoni internetsiz tasavvur qilish ta’bir joiz bo‘lsa, ibtidoiy davrga qaytish bilan barobar. U bizning kundalik ehtiyojimiz, ish qurolimiz va aloqa vositamizga aylandi. Biroq, donishmandlar aytganidek, har qanday buyum va jihozning xatarli jihati bo‘lgani kabi internetning ham ikki tomoni bo‘lib, u ikki tig‘li pichoq kabidir.
Internetning birinchi tomoni bizning hayotimizni misli ko‘rilmagan darajada osonlashtirdi. Bugun shu tomoni bilan dunyoning eng nufuzli universitetlari ma’ruzalarini tinglamoqdamiz, masofaviy ta’lim va onlayn kurslar orqali o‘z ustimizda ishlayapmiz. Navbatlar, soatlab davom etadigan xaridlar ham qisman o‘tmishda qolayozdi. Kommunal to‘lovlardan tortib, oziq-ovqatgacha, barchasi soniyalar ichida hal bo‘lmoqda. Dunyoning narigi chekkasidagi yaqinlarimiz bilan yuzma-yuz ko‘rishib gaplashgandek muloqot qilinmoqda.
Agar pichoqni noto‘g‘ri tutsangiz, u albatta qo‘lingizni kesadi. Misol uchun, ijtimoiy tarmoqlardagi cheksiz va mazmunsiz videolar insonning eng qimmatli boyligi bo‘lmish vaqtini beayov sovuradi. Kiberfiribgarlik, yolg‘on axborotlar (feyk), yoshlar tarbiyasiga salbiy ta’sir etuvchi mazmundagi saytlar inson ongini zaharlovchi “o‘tkir tig‘”dir. Virtual dunyoda “do‘stlari” ko‘p, ammo real hayotda yolg‘izlanib qolgan insonlar soni ortib bormoqda.
Internetdan manfaatli foydalanish uchun bir nechta oddiy, ammo hayotiy qoidalarga amal qilish zarur:
- Maqsadni belgilang: Internetga kirishdan oldin o‘zingizga savol bering: “Hozir nima uchun tarmoqqa kiryapman?”. Aniq maqsad (ish, o‘qish yoki 5 daqiqalik hordiq) sizni tarmoqda maqsadsiz kezishdan asraydi.
- Filtr o‘rnating: Hamma ma’lumot ham to‘g‘ri emas. Olingan xabarni aql chig‘irig‘idan o‘tkazing, uning manbasini tekshiring.
- Vaqt limiti: Pichoq bilan kun bo‘yi non kesilmaydi. Internetdan ham faqat kerakli vaqtda foydalaning. Qolgan vaqtni jonli muloqot va kitob mutolaasiga ajrating.
Internet shunchaki vosita. U yomon ham, yaxshi ham emas. Uni “foydali yoki «halokatli asbob”ga aylantiradigan narsa bizning tanlovimizdir. Raqamli dunyoda yashar ekanmiz, qo‘limizdagi imkoniyatni faqat ezgulik, bunyodkorlik va taraqqiyot yo‘lida ishlatishni o‘rganishimiz shart.
Shermuhammad Boltayev,
Xorazm viloyati Shayx Qosim bobo
masjidi imom-xatibi
Rossiya OAV: O‘zbekiston islom sivilizatsiyasi merosini o‘rganish va raqamlashtirishda yangi bosqichni boshlamoqda
Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforum Rossiyaning yetakchi ommaviy axborot vositalarida keng yoritildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Xususan, “MIR 24”, “Sputnik Uzbekistan”, “Islam News”, “Daydjest Moskva-Baku”, “TRT na russkom”, “CGTN-Russkiy” kabi yirik ommaviy axborot vositalarida mediaforum haqida turkum materiallar e’lon qilindi.
Manbalarda forumning ahamiyati haqida alohida to‘xtalib o‘tilgan. Tadbirlarda 50 ga yaqin mamlakatdan 300 nafarga yaqin soha mutaxassislari va xalqaro media yetakchilari ishtirok etdi. O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining tarixiy manbalarni raqamlashtirish va sun’iy intellekt imkoniyatlarini joriy etishdagi innovatsion o‘rni yuqori baholangan.
Rossiya media olamida O‘zbekistondagi o‘zgarishlar faqat tarixiy yodgorliklar va sayyohlik salohiyati bilan cheklanib qolmay, balki IT sohasi, qurilish, tibbiyot va iqtisodiy taraqqiyotdagi muvaffaqiyatlar orqali yangicha talqinda namoyon bo‘layotgani alohida ta’kidlangan.
Anjuman doirasida Rossiya, O‘zbekiston va Ozarbayjon hamkorligida “Shamoyili nabaviyya” qo‘lyozmasini nashr etish va Katta Langar Qur’onini atroflicha tadqiq qilish kabi aniq amaliy loyihalarga start berilgani e’tirof etildi.
Shuningdek, Rossiyaning “Rossiya” milliy markazi va Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazi o‘rtasida o‘zaro “Rossiya va O‘zbekiston kunlari”ni o‘tkazish bo‘yicha muhim kelishuvga erishilgani xabar qilindi.
Rossiya axborot maydonida O‘zbekiston boy qo‘lyozma va ilmiy meros sohibi, tarixiy manbalarni raqamlashtiruvchi markaz hamda gumanitar-madaniy sohada ishonchli va tashabbuskor hamkor sifatida gavdalandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati