Eng ko‘p salavot aytganlar
Mo‘min kishi Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamga yaqin bo‘lishni, U zotga yaqinlashtiruvchi amallarni bajarishni ko‘zlab yashaydi. Alloh taolo Qur’oni karimning Ahzob surasi, 56-oyatida Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamga qurbat hosil qilishning bosh omili deya salavot va salom yo‘llash ekanini aytib o‘tgan:
إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَـٰۤىِٕكَتَهُۥ یُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِیِّۚ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَیۡهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسۡلِیمًا
“Albatta Alloh va Uning farishtalari Nabiyga salovot ayturlar. Ey, iymon keltirganlar! Siz ham unga salovot ayting va salom yuboring!”.
Abu Umoma roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh alayhi vasallam: “Menga juma kuni va juma kechasi salavot aytishni ko‘paytiringlar. Kim menga bir salavot aytsa, Alloh unga o‘nta salavot aytadi”, deganlar (Imom Bayhaqiy rivoyati).
Nabiy alayhi vasallamga salavot aytish Qur’on orqali ham, hadislar bilan ham buyurilgan amaldir. Nabiy ssllallohu alayhi vasallamga Alloh taolo, farishtalar va payg‘ambarlar ham salavot aytishadi. Biz mo‘minlar ham salavot aytishga buyurilganmiz. Bu, nafaqat Alloh oldidagi bandalik vazifamiz, balki ikki olam saodatini ko‘rsatgan ikki olam Sarvari oldidagi ummatlik tashakkurimizdir!
Ya’ni, salavot tilimiz oson aytadigan, yengil qaraladigan oddiy kalima emas, aksincha, Nabiy sollallohu alayhi vasallamga minnatdorchilik bildirishimiz, rahmat aytishimiz hamda Alloh huzurida yanada darajalari ko‘tarilishini so‘rab bergan duoimizdir.
Salavot so‘zi – duo, rahmat, ulug‘lash va maqtash ma’nolarini anglatadi.
Salavot kimdan hosil bo‘lishiga ko‘ra turli ma’nolarni ifoda etadi. Salavot Alloh taolodan bo‘lsa rahmat, farishtalardan bo‘lsa istig‘for, insonlardan esa duo va ulug‘lashdir. Demak, biz Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning haqqilariga salavot ila duo qilgan, sha’ni obro‘larini yanada ulug‘lagan bo‘lamiz. Salavotni ko‘paytirgan sari, Nabiy sollallohu alayhi vasallamga yaqinlashib boramiz.
Nabiy sollallohu alayhi vasallamga salavot aytish maxsus vaqt, kun yoki makonga xoslanmaydi. Biroq, quyidagi holatlarda salavot aytishga yanada diqqatli bo‘lish talab qilinadi:
Duoning avvalida, o‘rtasida va oxirida;
Masjidga kirayotganda va chiqayotganda;
Musulmon birodarlari bilan ko‘rishganda;
Bir majlis va yig‘ilishga to‘planganda;
Xayrli so‘zlarni gapirishdan avval;
Ertalab va kech kirganda;
Uyquga ketishdan avval va uyg‘onganda;
Quloqqa g‘uvullagan ovoz eshitilganda;
Biror narsani unutib qo‘yganda;
G‘am, qayg‘u qiyinchilik vaqtida.
Bundan boshqa o‘rinlarda ham salavot zikr sifatida aytilaveradi. Ko‘p salavot aytishning foydasi ulkan bo‘lib, foydalarning eng ulug‘i qiyomat kuni Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan yaqin bo‘lish va u zotning shafoatlariga erishishdir.
Ibn Masud raziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qiyomat kuni menga eng yaqin odamlar menga ko‘p salavot aytganlaridir”, deganlar.
Shuningdek, salavot aytish nifoqdan pok bo‘lish va do‘zaxdan najot topishga sabab bo‘ladigan ulug‘ amaldir. Va yana dunyo-yu oxiratda hojatlar ravon bo‘lishining sababi hamdir.
Jobir raziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kim menga har kuni 100 marta salavot aytsa, Alloh taolo uning 100 ta hojatini ravon qiladi. 70 tasi oxiratda, 30 tasi esa dunyoda”, dedilar.
Salavot aytgan kishiga yaxshilik eshiklari ochiladi faqirlik eshiklari esa yopiladi, gunoh va xatolari kechirilishiga sabab bo‘ladi.
Salavot aytishning bu dunyoda foydalari sanab sanog‘iga yetib bo‘lmaydigan darajada ko‘p bo‘lsa, oxiratda ham xuddi shunday. Masalan, salavot sohibi uchun qiyomat kuni sirotdan o‘tishda nur, qiyomatning daxshatli holatlaridan najot va omonlik bo‘ladi.
Shu bilan birga, sirotdan o‘tishni ham yengillashtiradi. Hattoki salavot aytgan kishi jannat xushxabarini olmaguncha vafot etmaydi.
Buning dalili Ibn Qoyyim rahimahulloh “Jilaul afham”da Anas ibn Molikdan rivoyat qilgan hadis bo‘lib, Rasululloh alayhi vasallam: “Kim bir kunda ming marta salavot aytsa, jannatdagi o‘rnini bilmay turib o‘lmaydi” (Zaif hadis).
Salavot lafzining eng afzali har namoz ichida aytiladigan mashhur salavotdir. Asosiysi, sanoq yoxud adad emas – ixlos va muhabbat ila aytilgan salavotdir!
Abdulloh Sirojiddinning “Nabiy alayhi vasallamga salavot aytish” kitobi asosida
“Hadis va islom tarixi” kafedrasi katta o‘qituvchisi
N.Saidakbarova va 2-kurs talabasi M.Nigmatova tayyorladi
Anjuman diniy sohada zamoniy kadrlar tayyorlash yo‘lidagi muhim qadam bo‘ldi
Joriy yilning 19-20 avgust kunlari bo‘lib o‘tgan nufuzli anjuman diniy ta’lim tizimini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish, ilmiy-tadqiqot ishlari ko‘lamini kengaytirish va sohaga ilg‘or pedagogik yondashuvlarni tatbiq etish va zamon talabiga mos kadrlar tayyorlashda yo‘lidagi salmoqli amaliy qadam bo‘ldi.
Tadbirlar davomida sohaga oid ilmiy ma’ruzalar bilan bir qatorda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi, Raqamli ta’lim va sun’iy intellektni rivojlantirish markazi hamda ilmiy-tadqiqot sohasining yetakchi mutaxassislari tomonidan ma’naviy-ma’rifiy taraqqiyot, diniy ta’limda raqamli transformatsiya, sun’iy intellekt va ilmmetriya masalalariga bag‘ishlangan mahorat darslari ham o‘tkazildi. Mashg‘ulotlar tizimda zamonaviy yondashuvlarni ommalashtirish, dars jarayonlarida yangicha uslublarni qo‘llash hamda soha vakillarining kasbiy mahoratini oshirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, anjuman doirasida oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining muhtaram Prezidentimizga yo‘llagan Murojaatnomasi o‘qib eshittirildi.
Unda so‘nggi yillarda diniy-ma’rifiy sohani tubdan rivojlantirish, milliy va diniy qadriyatlarimizni tiklash hamda ulug‘ ajdodlarimizning boy ma’naviy merosini o‘rganish va diniy ta’limni rivojlantirish borasida olib borilayotgan tarixiy islohotlar alohida e’tirof etildi. Jumladan, Mir Arab oliy madrasasi, Hadis ilmi maktabi, Imom Termiziy islom instituti kabi diniy ta’lim maskanlari, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy va Bahouddin Naqshband kabi xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari tashkil etilishi yurtimizda ma’rifat ahli uchun keng imkoniyatlar ochgani ta’kidlandi.
O‘z navbatida, pedagoglar ushbu yuksak e’tibor va shart-sharoitlar uchun Davlatimiz Rahbariga minnatdorlik bildirib, bunga javoban yoshlarni Vatanga muhabbat va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalash, Islom dinining asl insonparvarlik g‘oyalarini o‘zlashtirgan va sohada yetuk kadrlarni tayyorlashini ta’kidladilar.
Bo‘lib o‘tgan anjuman diniy ta’lim tizimini yangi bosqichga olib chiqish, innovatsion va raqamli texnologiyalarni o‘quv jarayoniga tatbiq etish hamda sohada yuqori malakali, zamon bilan hamnafas mutaxassislarni tayyorlashda muhim poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati