Sizning eng kuchligingiz...
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ali roziyallohu anhu aytadilar: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam tosh ko‘tarayotgan bir qavmning oldidan o‘tdilar. Ularga: “Sizlarning eng kuchligingiz g‘azablanganda o‘zini tuta oladiganingizdir. Sizlarning eng halim (yumshoq)ingiz kuchi yeta turib afv qilganingizdir”, dedilar.
Sahobalardan hazrati Ali va Jobir ibn Abdulloh Ansoriy roziyallohu anhum baquvvatliklari bilan mashhur bo‘lganlar.
Xaybar g‘azotida Hazrati Alining qalqonlari tushib ketganda, qo‘rg‘on oldidagi darvozani ko‘tarib u bilan o‘zlarini himoya qilganlar.
Bu haqda batafsil Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning mavlolari Abu Rofe’ aytadi: “Rasululloh Ali ibn Abu Tolib roziyallohu anhuga bayroq berib, (sariyaga) jo‘natdilar. Biz ham birga yo‘lga chiqdik. U kishi bir qal’aga yaqinlashganlarida undan ahli chiqib, urishishdi. Bir yahudiy u kishini urgan edi, qalqonlari tushib ketdi. Shunda Ali roziyallohu anhu qal’a darvozasini sug‘urib olib, u bilan o‘zlarini himoya qildilar. Alloh taolo zafar bergunicha qo‘llaridagini qo‘ymay jang qildilar. So‘ng uni otib yubordilar. Atrofimda yetti kishi bor edi. Men sakkizinchisi edim. Biz darvozani ag‘darishga urindik. Lekin uni qimirlata olmadik” (Imom Ahmad rivoyati).
Inson joniini, dinini saqlash, Vatani, oilasini himoya qilish, atrofdagilarga ko‘proq foyda berish maqsadida kuch-quvvatini oshirishi marg‘ub ishdir. Albatta, bunda bajaradigan mashqlar va ko‘taradigan og‘ir yuklar salomatlikka zarar yetkazmaydigan bo‘lishi lozim. Islom dini jismni o‘ta qiynab yoki shariat harom qilgan mahsulotlar, dorivorlar bilan qomatni shakllantirishdan qaytaradi. Musulmon kishi maqtanib o‘z kuchini musulmonlarga ko‘z-ko‘z qilishi va boshqalarga zulm qilishi harom amaldir.
Albatta, mo‘min kishi har bir amalda hatto kuch to‘plashda ham avvalambor niyatini to‘g‘irlab olishi shart. Xuddi shunday, og‘ir atletika bilanshug‘ullanuvchi kishi ham jismonan sog‘lom, ko‘rkam bo‘lish va kuch-quvvatini Alloh taolo rozi bo‘ladigan o‘rinda ishlatishni maqsad qilmog‘i kerak.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan olindi
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
