Haj jismoniy va moliyaviy jihatdan bandani sinaydigan, ruhiyatini poklaydigan Islom arkonlarining beshinchi ruknidir. Hajning ulug‘ fazilatlaridan biri insonning xato va gunohlardan poklanishiga sabab bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallam marhamat qilganlar:
“Kim Alloh uchun haj qilsa, (haj davomida) yomon gaplar gapirmasa va gunoh ishlar qilmasa, uyiga onasidan tug‘ilgandek gunohlardan pok bo‘lib qaytadi” (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati).
Shunday ekan, mabrur haj inson hayotida yangi sahifa ochadi. Islom ta’limotida har bir solih amalning o‘z ajri bor, biroq Haj uchun va’da qilingan mukofot ulug‘roqdir.
Hadisda aytilishicha: “Mabrur hajning mukofoti faqat jannatdir”. Riyodan xoli, halol mablag‘ evaziga qilingan va barcha odoblariga rioya etilgan ibodat mabrur haj hisoblanadi.
Hojilar Alloh taoloning mehmonlaridir. Muqaddas manzillarda inson o‘zi va yaqinlari uchun eng xayrli duolarni so‘raydi. Ziyorat davomida, ayniqsa Arafot tog‘ida, Ka’bai muazzama qarshisida va Safo-Marva tepaliklarida qilingan duolar rad etilmaydi.
Hajning ijtimoiy fazilati beqiyos. Bir xil libosda, bir xil maqsad yo‘lida dunyoning turli burchaklaridan kelgan insonlarning jamlanishi tenglik va ibrat namunasini namoyon etadi. Bu yerda boy va kambag‘al, mansabdor va oddiy ishchi, oq va qora tanlilar o‘rtasida hech qanday farq qolmaydi.
Haj arkonlarini bajarayotgan inson qiyomat manzaralarini his qiladi, hisob-kitobni eslaydi va Alloh huzurida hamma teng, faqatgina taqvolilargina boshqalardan ustun ekanini tushunadi.
Haj safari mashaqqatlardan xoli emas. Issiq iqlim, millionlagan olomon ichida harakatlanish va uzoq masofalarni piyoda bosib o‘tish insondan ulkan sabr talab qiladi. Bu mashaqqatlar evaziga inson o‘z nafsini jilovlashni, boshqalarga nisbatan bag‘rikeng bo‘lishni va qiyinchiliklarga shukr bilan munosabat bildirishni o‘rganadi.
Haj sayohat emas, balki qalbning Alloh tomon hijratidir. Muborak safardan qaytgan kishi hoji maqomini olish bilan birga jamiyatga foydasi tegadigan, odob-axloqi go‘zal va iymoni mustahkam bo‘lgan boshqa shaxsga aylanishi kerak.
Alloh taolo barchamizni haj arkonlarini bajarish va unga munosib bo‘lish baxtidan benasib qilmasin!
Toshkent islom instituti o‘qituvchisi
Zafar qori Mahmudov
Joriy yilning 19-20 avgust kunlari bo‘lib o‘tgan nufuzli anjuman diniy ta’lim tizimini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish, ilmiy-tadqiqot ishlari ko‘lamini kengaytirish va sohaga ilg‘or pedagogik yondashuvlarni tatbiq etish va zamon talabiga mos kadrlar tayyorlashda yo‘lidagi salmoqli amaliy qadam bo‘ldi.
Tadbirlar davomida sohaga oid ilmiy ma’ruzalar bilan bir qatorda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi, Raqamli ta’lim va sun’iy intellektni rivojlantirish markazi hamda ilmiy-tadqiqot sohasining yetakchi mutaxassislari tomonidan ma’naviy-ma’rifiy taraqqiyot, diniy ta’limda raqamli transformatsiya, sun’iy intellekt va ilmmetriya masalalariga bag‘ishlangan mahorat darslari ham o‘tkazildi. Mashg‘ulotlar tizimda zamonaviy yondashuvlarni ommalashtirish, dars jarayonlarida yangicha uslublarni qo‘llash hamda soha vakillarining kasbiy mahoratini oshirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, anjuman doirasida oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining muhtaram Prezidentimizga yo‘llagan Murojaatnomasi o‘qib eshittirildi.
Unda so‘nggi yillarda diniy-ma’rifiy sohani tubdan rivojlantirish, milliy va diniy qadriyatlarimizni tiklash hamda ulug‘ ajdodlarimizning boy ma’naviy merosini o‘rganish va diniy ta’limni rivojlantirish borasida olib borilayotgan tarixiy islohotlar alohida e’tirof etildi. Jumladan, Mir Arab oliy madrasasi, Hadis ilmi maktabi, Imom Termiziy islom instituti kabi diniy ta’lim maskanlari, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy va Bahouddin Naqshband kabi xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari tashkil etilishi yurtimizda ma’rifat ahli uchun keng imkoniyatlar ochgani ta’kidlandi.
O‘z navbatida, pedagoglar ushbu yuksak e’tibor va shart-sharoitlar uchun Davlatimiz Rahbariga minnatdorlik bildirib, bunga javoban yoshlarni Vatanga muhabbat va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalash, Islom dinining asl insonparvarlik g‘oyalarini o‘zlashtirgan va sohada yetuk kadrlarni tayyorlashini ta’kidladilar.
Bo‘lib o‘tgan anjuman diniy ta’lim tizimini yangi bosqichga olib chiqish, innovatsion va raqamli texnologiyalarni o‘quv jarayoniga tatbiq etish hamda sohada yuqori malakali, zamon bilan hamnafas mutaxassislarni tayyorlashda muhim poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati