Sunnatni inkor etuvchi Qur’oniylarga 3 raddiya
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Sunnatni inkor etuvchi Qur’oniylar toifasi quyidagi buzuq da’volarni ilgari suradilar:
1. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning vazifalari Qur’onni yetkazish, xolos. U zotning payg‘ambarlik siymosi, ya’ni sunnatlari, ko‘rsatmalari yo‘q. Shuning uchun itoat faqat Qur’oni Karimga vojib, Payg‘ambar alayhissalomga payg‘ambarlik yuzasidan na sahobaga va na keyingi ummatga vojib.
2. Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning irshodlari, ko‘rsatmalari sahobalarga vojib bo‘lgan, bizga vojib emas. Ya’ni Payg‘ambar alayhissalomga itoat qilish u zotning davridagi sahobalargagina vojib bo‘lgan, qolgan ummatlarga vojib bo‘lmas.
3. Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning ko‘rsatmalari, irshodlari hammaga vojib edi, barcha ummatga vojib bo‘lgan, biroq, hozirda bizgacha yetib kelgan hadislar qobili e’timod emas, hujjat bo‘lishga ishonchli emas. Sahih va ishonchli sanad bilan birorta hadis yetib kelmagan.
1 – da’voga raddiya
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning vazifalari Qur’oni Karimni yetkazish bilan cheklanmaydi, balki oyatlarning asl ma’nolarini tushuntirib berish, tafsir qilish, izohlash, to‘la va mukammal, aniqrog‘i mufassal ravishda anglatish – hammasi Payg‘ambarimiz alayhissalom vazifalari bo‘lgan. Bu vazifalar esa faqatgina hadislar orqali ado topadi. Biz Alloh taoloning oyatlarini to‘la, mukammal va mufassal tushunishimiz uchun hadislarga muhtojmiz.
«(Biz payg‘ambarlarni) hujjatlar va kitoblar bilan (yuborganmiz). Sizga esa odamlarga nozil qilingan (ma’lumotlar)ni bayon (tafsir) qilib berishingiz uchun va tafakkur qilsinlar, deb bu zikrni (Qur’onni) nozil qildik» (Nahl surasi, 44-oyat).
«Alloh o‘z ichlaridan Allohning oyatlarini o‘qib beradigan, ularni (shirk va gunohlardan) musaffo qiladigan hamda ularga Kitob va Hikmatni ta’lim beradigan Payg‘ambarni yuborish bilan, mo‘minlarga in’om etdi. Ular esa bundan oldin aniq gumrohlikda edilar» (Oli Imron surasi, 164-oyat).
Oyatdagi «Kitob»dan murod Qur’oni Karimdir, «Hikmat»dan maqsad esa hadisi shariflardir.
2 – da’voga raddiya
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ko‘rsatmalari faqatgina sahobalarga emas, balki butun ummat uchundir. Zero, Alloh taolo Nabiy alayhissalomni butun bashariyatga payg‘ambar etib jo‘natgan: «(Ey, Muhammad!) Biz Sizni (butun) olamlarga ayni rahmat qilib yuborganmiz» (Anbiyo surasi, 107-oyat).
3 – da’voga raddiya
Alloh taolo O‘zining kalomi Qur’oni Karimni saqlashga va’da bergan. Hadislar esa Qur’onning tafsiri, sharhi hisoblanadi. Xuddi shuningdek, Alloh taolo hadislarning ham to Qiyomatga qadar ummati Muhammadga yetib kelishini ta’minlagan.
Ibrohim Desai rahimahullohning
“Hadis ilmiga kirish” kitobidan
Davron NURMUHAMMAD tayyorladi.
O‘zbekistonda jahon xattotlar tanlovi 26 avgustda e’lon qilinadi
O‘zbekistonda noyob Qur’on yaratish bo‘yicha jahon xattotlar tanlovi 26 avgust kuni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida e’lon qilinadi. Tanlov «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumi doirasida o‘tkaziladi, xabar bermoqda UzDaily.uz.
«Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» loyihasini xattot va Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih taqdim etadi. Bu haqda tadbir tashkilotchisi xabar berdi.
Tanlov doirasida turli mamlakatlar va xattotlik maktablarining islomiy xattotlikdagi eng yaxshi an’analarini birlashtirgan noyob Qur’on yaratish ko‘zda tutilgan.
Tanlovning tantanali e’loni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmunlari» mavzusidagi yalpi sessiyaning yakuniy qismi bo‘ladi. Sessiya 26 avgust kuni soat 09:30 dan 12:00 gacha o‘tkaziladi.
Tadbir doirasida ommaviy axborot vositalarining stereotiplar va islomofobiyani yengishdagi roliga bag‘ishlangan xalqaro muhokama ham bo‘lib o‘tadi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat tuzilmalari hamda OAV vakillari ishtirok etadi.
Forum dasturidan Qur’oniy va qo‘lyozma merosga bag‘ishlangan loyihalar ham o‘rin olgan. Ular orasida «114 Qur’on: islom olamining 114 xattotlik durdonasi», «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va rivoyatlar» xalqaro loyihasi hamda «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasi bor.
O‘zbekistonda xattotlikni rivojlantirishga institutsional darajada ham e’tibor qaratilmoqda. Islom sivilizatsiyasi markazi huzurida Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan Xattotlik maktabi faoliyat yuritmoqda. Maktabda suls, nasx, nasta’liq, ruq’a, devoniy va kufiy kabi an’anaviy yozuv uslublarini o‘rgatish rejalashtirilgan.
Xattotlik san’ati Samarqand viloyatidagi yangi Imom al-Buxoriy majmuasida ham namoyon etilgan. Majmua peshtoqlari va ayvonlari devorlari «Sahih al-Buxoriy»dan olingan hadislar bitilgan yozuvlar bilan bezatilgan. Majmua huzurida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi va Hadis ilmiy maktabi ham faoliyat yuritadi.
Xalqaro mediaforumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi.
Tadbirda qariyb 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 ga yaqin vakili ishtirok etadi. Ular orasida mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari bor.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati
