Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh taoloning bizga O‘zining borligini isbotlash uchun yana bir aqliy dalilni keltiradi. Qur’oni karimda bunday deyilgan:
﴿لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَى﴾
“Osmonlar-u yerdagi narsalar, ikkisining o‘rtasidagi va tuproq ostidagi narsalar ham Unikidir” (Toha surasi, 6-oyat).
Ushbu oyati karima nozil bo‘lganiga o‘n to‘rt asrdan oshdi. Oyati karimadagi “tuproq ostidagi narsalar” haqida ko‘pchiligimiz fikr yuritib ko‘rmagan bo‘lsak kerak.
Tuproq, yer ostidagi narsalar yaqin kunlargacha biz uchun noma’lumligicha qolgandi. Lekin Alloh taolo bizga uning ostidagi yashirin xazinalarni topib, ulardan foydalanishimizni xohladi. Oltin, kumush, temir kabi nafis va qimmatbaho ma’danlarni kashf qildik.
Alloh taolo ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar aslida ham yo‘q bo‘lavermasligiga yana bir dalil keltirdi. Bu dunyoda hech kim yer osti boyliklarini “men yaratganman” deb ayta olmaydi. Hatto eng katta olimlar ham bunday da’voni qila olmaydilar. Neft konlarini, oltin, kumushga o‘xshagan qimmatbaho ma’danlarni hech kim ixtiro qilmagan.
Yer ostida hali biz bilmagan boyliklar ham bordir. Ko‘zimiz ko‘rmasada Alloh taolo ularni yaratgandan beri ular tuproq ostida turgan. Ular yaqinda paydo bo‘lib qolmagan, ularni inson zoti yaratmagan. Demak, Alloh taolo bizga yana bir bor o‘sha haqiqatni isbotlamoqda: ko‘zimizga ko‘rinmagan narsa aslida ham yo‘q bo‘lavermaydi.
To‘g‘ri, oxirat, jannat, do‘zax kabi ko‘zimizga ko‘rimaydigan narsalarni Alloh taolo idrok etishga bizni chaqirmaydi. Chunki buning bu dunyoda iloji yo‘q. Lekin bizga borliqdagi mo‘jizalarning o‘zi yetarli. Ularni ko‘rib fikr yuritamiz, aqlimizni ishlatamiz. Yaxshilab o‘ylab ko‘rsak Alloh O‘zining borligiga bu dunyoning o‘zida juda ko‘p aqliy dalillarni keltirganini anglaymiz.
Demak, ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar bor bo‘lishi ham mumkin, degan xulosaga kelar ekanmiz, bu insonni kufrdan ko‘ra iymonga ko‘proq yaqinlashtiradi.
Shayx Muhammad Mutavalli Sha’roviy rahimahullohning
"Allohning borligiga aqliy dalillar" kitobidan
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati