Internetdagi tahdidlardan hushyor bo‘ling
Hammamizga ma’lumki, XXI asr axborot asridir. Bu asrda axborot texnologiyalari shu darajada rivojlandiki, dunyoning bir chekkasidagi voqea shu zahotiyoq keng jamoatchilikka yetib boradi. Axborotning bunday tezlikda tarqalishiga internet global tarmog‘ining kashf qilinishi sabab bo‘ldi. Hozirgi davrda hayotni internetsiz tasavvur qilish qiyin. Albatta, axborot yetkazishda, inson bilim doirasini kengaytirishda, biznes olamida va boshqa sohalarda uning o‘rni beqiyos. Lekin internet omma mafkurasini buzishda, buzg‘unchi g‘oya va aqidalarni tarqatishda, inson ongini zaharlashda ham qora kuchlarni asosiy targ‘ibot manbasi bo‘lib qolmoqda. Global tarmoqning salbiy xarakterga ega bo‘lgan bir necha omillari borki, bu omillar har bir inson uchun asosiy xatar hisoblanadi. Biz quyida ana shu omillarning ba’zilarini sanab o‘tamiz.
1. Sog‘lom e’tiqodga tahdid.
Internet ayniqsa, yoshlarni sog‘lom e’tiqodiga tajovuz qiluvchi manbalar makonidir. U yerda o‘zlarini “do‘st sanovchi” yoki “hidoyatga boshlovchi” qilib ko‘rsatuvchilar ko‘p. Aslida
ularning din ilmidan xabarlari yo‘q. O‘z rahnamolaridan eshitganlarini takrorlashdan nariga o‘tmaydilar. Ular o‘z johilliklari bilan boshqalarni ham jarga yetaklaydilar.
Bunday aqidaparast oqimlar targ‘ibotini olib borayotgan saytlar soni ma’lumotlarga ko‘ra 7000 dan oshgan. “Al-Qoida”, ISHID kabi terroristik tashkilotlarning targ‘ibot manbalarining asosiy qismi internetga to‘g‘ri keladi. Afsuski butun dunyo bo‘ylab ilmsiz, e’tiqodsiz yoshlar ularning o‘ljalariga aylanmoqda.
2. Turli fitnalar makoni.
Internet xalqlar, millatlar orasida nizo keltirib chiqaruvchi manbalar makonidir. Ular ayniqsa, ijtimoiy tarmoqlar orqali keng faoliyatni yo‘lga qo‘yishgan. U yerda yolg‘on-yashiq, irqiy kamsitilishga sabab bo‘luvchi xabarlar tarqatiladi va kishilarni ommaviy norozilik uyushtirishga chaqirib fitna qo‘zg‘ashga harakat qilinadi. Fitna har bir rivojlanishga intilayotgan davlat uchun katta halokatdir. Shuning uchun Alloh o‘z kalomida: “Fitna qotillikdan ham ashaddiyroqdir”, deb marhamat qiladi.
Shuningdek, diniy tushunchalar ham buzib ko‘rsatiladi. Ular “shahid”, “jihod”, “Hijrat” kabi tushunchalarni ba’zi savodsiz “olim” larning fatvolariga tayanib buzib talqin qilishadi. Shu yo‘l bilan omma orasida diniy asosda nizo chiqarishga urinishadi. Bu ishlar esa dinimizda qat’iyan man qilingan ishlardir.
3. Bekorchilik va buzuqlik o‘chog‘i.
Yoshlarning ko‘p hollarda internetdan faqat ko‘ngilochar manba sifatida foydalanishi
achinarlidir. Bu inson uchun juda qadrli bo‘lgan vaqtning behuda o‘tishiga sabab bo‘ladi.
Ayniqsa, ijtimoiy tarmoqlarda behuda vaqt o‘tkazish, keraksiz narsalarni tomosha qilish yoshlarning zehnini o‘ldiradi, fikrlashini susaytiradi. Aslida, keraksiz narsalarga vaqt sarflash gunohdir. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hadislarida: “Behuda ishlarni tark etish kishi Islomining go‘zalligidandir”, deganlar.
Ommaviy madaniyatni, ayniqsa, buzuqchilikni targ‘ib qiluvchi saytlar ma’naviyat uchun halokatlidir. Bunday saytlar kishilarni hissiz, atrofidagilarni qadrlamaydigan manqurtlarga aylantirib qo‘yadi. Bunday buzuqchilikni doimiy ko‘rish qalbni o‘ldiradi.
Hikmatlarda shunday deyiladi: “Ko‘z bilan qilingan gunohning qalbga ta’siri katta.Chunki ko‘z qalb bilan bog‘liqdir”.
Hulosa shuki: Yuqorida sanab o‘tilganlar global tarmoqdagi xatarlarning ba’zilari xolos. Lekin ana shu “ba’zilari”ning ta’siriga berilib vayronkorlik bilan shug‘ullanayotganlarni,
bu vayronkorlik butun davlatlarni o‘z domiga tortayotganligini guvohi bo‘lib turibmiz.
Bunday illatlardan saqlanish, yoshlarimizni saqlash o‘zimizning qo‘limizda. Shu yo‘l bilan yurtimiz kelajagini, tinch hayotimizni asrash uchun kurashishimiz lozim.
Ma’rufxon Aloxodjayev,
Namangan shahri “Abdulqodir qori” jome masjidi imom xatibi
Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
