Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Iyun, 2026   |   23 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:05
Quyosh
04:50
Peshin
12:27
Asr
17:37
Shom
20:00
Xufton
21:36
Bismillah
10 Iyun, 2026, 23 Zulhijja, 1447

Yoshligimni saqlab qoldim

08.06.2026   10473   1 min.
Yoshligimni saqlab qoldim

Doktor Muhammad Rotib Nobulsiy aytadi: «Damashqlik ustozim 97 yoshda bo‘lsa-da, tetik, ko‘zlari ravshan, hatto tishlari ham soppa-sog‘ edi. U kishidan buning sababini so‘raganimda:“Yoshlikda a’zolarimni gunohlardan asragandim, qariganimda ham Alloh taolo ularning xizmatidan mahrum etmadi”, deb javob berdi».

Alloma Tabariy rahimahulloh 70 yoshida ham qayiqdan sakrab tushardi. U kishini ko‘rganlar: “Buncha kuch-quvvat qayerdan?” deb so‘rashganida, ustoz: “Biz a’zolarimizni yoshligimizda gunohlardan saqlagan edik, qariganimizda esa Alloh taolo ularni biz uchun saqlab qoldi”, dedi.

Hasan Basriy rahmatullohi alayh 90 yoshdan oshgan bo‘lsa-da, dalada ishlardi. Buni ko‘rganlar: “Hali ham yosh yigitdek mehnat qilasiz. Bunga qanday erishgansiz?” deb so‘rashdi.

Hasan Basriy rahimahulloh: “Men yoshligimni saqlab qoldim, Alloh esa keksaligimni saqlab qoldi”, dedi.

“Yoshligini saqladi” degan iboradan zinodan uzoq bo‘lish tushuniladi. Chunki zino umrni qisqartiradi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ko‘z ham zino qiladi. Ko‘zning zinosi (nomahramga) qarashdir”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).

Davron NURMUHAMMAD

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Adovat – qalbni kemiruvchi illat

09.06.2026   1782   2 min.
Adovat – qalbni kemiruvchi illat

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Inson qalbi – Alloh taoloning nazari tushadigan muqaddas makon. Biroq bu makonni zaharlovchi, ma’naviy hayotni izdan chiqaruvchi illatlar borki, ularning eng xavflisi adovat va kek saqlashdir. Adovat shunday bir olovki, u avvalo egasining qalbini kuydiradi, so‘ngra jamiyat jipsligiga putur yetkazadi.

​Qur’oni karimda adovatdan qaytarilgan. 

​Islom dini insonlarni o‘zaro muhabbat va kechirimli bo‘lishga chorlaydi. 

Alloh taolo Qur’oni Karimda mo‘minlarni bir-birlariga nisbatan qalblarida g‘araz saqlamaslikka chaqirib, bunday marhamat qiladi: ​«Parvardigoro, O‘zing bizlarni va bizlardan ilgari iymon bilan o‘tganlarni mag‘firat qilgin va qalblarimizda iymon keltirgan zotlarga nisbatan biron g‘araz (adovat) paydo qilmagin...» (Hashr surasi, 10-oyat).

​Bu oyat mo‘min kishi nafaqat tilida, balki ichki dunyosida ham boshqalarga nisbatan pok bo‘lishi kerakligini anglatadi. Adovat bor joyda iymon halovati bo‘lmaydi.

​Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ummatni adovat va nafratdan qattiq ogohlantirganlar. Zero, bu illat insonning qilgan barcha ezgu amallarini yo‘qqa chiqarishi mumkin. 

Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar:

​"Bir-biringizga adovat qilmang, bir-biringizga hasad qilmang va bir-biringizdan yuz o‘girmang. Ey Allohning bandalari, o‘zaro birodar bo‘ling!" (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).


​Adovatning inson hayotiga ta’siri juda kuchlidir. 

​Adovat — bu ruhiy zanjir. Kek saqlagan inson doimiy bezovtalikda yashaydi. Uning salbiy oqibatlarini quyidagicha tasniflash mumkin:

​Ma’naviy tanazzul: Adovat egasining ibodatlaridan lazzat ketadi, chunki qalb nafrat bilan band.

​Ijtimoiy inqiroz: Oilalar buzilishi, qarindoshlar o‘rtasidagi rishtalar uzilishi va jamiyatdagi ixtiloflarning bosh manbai adovatdir.

​Sog‘liqqa ziyon: Tibbiy nuqtayi nazardan ham, doimiy nafrat va g‘azab qon bosimi, yurak xastaliklari va asab tizimi yemirilishiga sabab bo‘ladi.


Xulosa

​Adovat - qalbni ichidan kemiruvchi zangdir. Undan qutulishning yagona yo‘li - kechirimli bo‘lish. Birovdan o‘ch olish nafsni qondirishi mumkin, lekin kechirish qalbga haqiqiy orom beradi.

​Zero, ulug‘larimiz aytganlaridek: "Kechirimli bo‘lish – zaiflik emas, balki kuchli ruhiyat belgisidir". Qalbimizni adovatdan poklab, mehr-muhabbatga joy ochaylik, shunda ikki dunyo saodatiga erishamiz.

Habibullo Muminjonov,
Kosonsoy tumani “Islomxon” jome masjidi imom-xatibi

MAQOLA