O‘simliklar bir joydan, bir xil ozuqadan oziqlansa ham mevalari turlicha bo‘ladi. Ya’ni, har bir o‘simlik o‘g‘itlardan o‘ziga mos ozuqalarni ajratib oladi. Shuning uchun bir joyda o‘sgan o‘simliklarni ko‘rsangiz birining mevasi shirin bo‘lsa, boshqasiniki nordon bo‘ladi, biriniki katta bo‘lsa, boshqasining mevasi kichkina bo‘ladi. Hatto ranglarida ham turli-tumanlikni ko‘rishimiz mumkin. Bunaqa misollarni ko‘plab keltirishimiz mumkin. Biroq shu o‘rinda Alloh taoloning Qur’oni karimdagi quyidagi oyati karimasini keltirish ayni muddao bo‘lsa kerak:
﴿وَفِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَى بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَى بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآَيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ﴾
“Va yer yuzida qo‘shni bo‘laklar bor. Shuningdek, uzumlar, bog‘lar, ekinzorlar, shoxlagan va shoxlamagan xurmozorlar bo‘lib, bir xil suv ila sug‘oriladilar va ularning ba’zilarining mevasini boshqasidan afzal qilurmiz. Bunda albatta aql ishlatuvchi qavmlar uchun oyat-belgilar bordir” (Ra’d surasi, 4-oyat).
Biz yer yuzida yurib ana shuncha mo‘jizalarni ko‘ramiz-u, shunda ham Allohning borligiga qani dalil deb so‘rayveramiz. Ana shunday kimsalar haqida Alloh taoloning quyidagi oyati karimasi bor: “Ularga Robbilarining oyatlaridan biri kelsa yuz o‘girurlar” (An’om surasi, 4-oyat).
Shayx Muhammad Mutavalli Sha’roviy rahimahullohning
"Allohning borligiga aqliy dalillar" kitobidan
Turkiyaning “CNN-Türk” telekanalida efirga uzatilgan “Tafakkur doirasi” dasturida so‘zga chiqqan taniqli olim, Milliy mudofaa universiteti rektori, professor Erhan Afyonju O‘zbekistonning boy tarixiy merosi va sayyohlik salohiyati haqida fikr yuritdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rsatuvda qatnashgan turk tarixchisi Erhan Afyonju O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan alohida geografik hudud sifatida ta’riflagan.
Olimning fikricha, juda ko‘pchilik sayyohlar O‘zbekistonni o‘z ko‘zi bilan ko‘rishni istaydi. Chunki dunyoga mashhur Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent kabi shaharlar ana shu zaminda joylashgan.
Turk tarixchisi yoshlarga murojaat qilib, xorijga sayohat qilishni, avvalo, Turkiy dunyo mamlakatlarini kashf etish, ajdodlar yurti bilan yaqindan tanishishdan boshlash lozim ekanini ta’kidladi.
“Yoshlarga tavsiyam shuki, hozir xorijga sayohat qilmoqchi bo‘lsangiz, avvalo Turkiy zaminni aylaning. Masalan, O‘zbekistonga borib, tarixiy shaharlarni ko‘rib keling, ajdodlaringiz yurti bilan tanishing. So‘ng Saljuqiylar davlati barpo etilgan zaminlarni ko‘ring”, – dedi professor.
Erhan Afyonjuning ta’kidlashicha, bunday sayohatlar yoshlar uchun har tomonlama foydali va qiziqarli bo‘lib, ularning tarixiy xotirasi va dunyoqarashini boyitadi.
“Masalan, Samarqandning go‘zalligini dunyoning ko‘p joylarida topa olmaysiz. Ayniqsa, turk yoshlari o‘z ajdodlari yashagan zaminni borib ko‘rishlari lozim”, – dedi olim.
Professor O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning asosiy beshiklaridan biri, ilm-fan markazi sifatida ham alohida e’tirof etgan.
Shuningdek, turk tarixchisi O‘zbekistonning nafaqat tarixiy va madaniy, balki geografik jihatdan ham yashash uchun qulay hudud ekanini ta’kidlagan.
Dastur davomida professor bildirgan fikr-mulohazalar Turkiya jamoatchiligi orasida O‘zbekistonning tarixiy shaharlari, boy madaniy merosi va turizm salohiyatiga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati