Jazirama issiq kunlarda sog‘liqni saqlash bo‘yicha tavsiyalar
Hozirgi chilla davrining jazirama kunlarida sog‘liqni asrash uchun quyidagi tavsiyalarga amal qiling.
Jaziramadan saqlanish uchun ko‘proq suv iching, soya-salqin joylarda bo‘ling va yengil kiyimlar kiying. Quyosh nurlari tik tushadigan vaqtda ko‘chaga chiqmaslikka harakat qiling, yog‘li va og‘ir taomlar o‘rniga yengil ovqatlarni tanlang. Och rangli, tabiiy matolardan tikilgan kiyimlar kiyish tavsiya etiladi.
Issiq kunlarda quyidagi qoidalarga amal qiling:
Suv ichish
- Chanqamasangiz ham har soatda oz-ozdan, taxminan 1 stakandan suv iching. Suv juda muzdek bo‘lmasligi kerak.
- Bir kunda o‘rtacha 2,5-3 litr oddiy suv iste’mol qilish tavsiya etiladi.
- Ayron, limonli, yalpizli suv va ko‘k choy kabi salqin ichimliklar ham foydali.
Eslatma: Arterial qon bosimi past (gipotoniya) bo‘lgan kishilarga juda sovuq ko‘k choy ichish tavsiya etilmaydi, chunki u qon bosimini yanada pasaytirishi mumkin.
- Nordon mevalardan tayyorlangan kompotlarga shakar o‘rniga oz miqdorda novvot qo‘shish ichimlikning ta’mini yaxshilaydi, quvvat beradi, ovqat hazm qilish tizimini tinchlantirishga yordam beradi.
- Gazlangan shirin ichimliklar va energetik ichimliklarni iste’mol qilish tavsiya etilmaydi, chunki ular organizmning yanada suvsizlanishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Yengil kiyining
- Och rangli, keng va tabiiy matolardan tikilgan kiyimlar kiyishga harakat qiling. Bunday kiyimlar tananing qizib ketishini kamaytiradi.
Bosh va ko‘zlarni himoya qiling
- Tashqariga chiqqanda albatta bosh kiyim (kepka, shlyapa yoki panama) kiying.
- Ko‘zlarni ultrabinafsha nurlaridan himoya qilish uchun quyosh ko‘zoynagidan foydalaning.
- Imkon bo‘lsa, soyabondan ham foydalaning.
Soyada yuring
- Kunning eng issiq vaqti — soat 11:00 dan 17:00 gacha — to‘g‘ridan to‘g‘ri quyosh nurlari ostida yurmaslikka harakat qiling.
To‘g‘ri ovqatlaning
- Yog‘li va og‘ir taomlar o‘rniga yengil sho‘rvalar, sabzavot va mevalar, ayron hamda sut mahsulotlarini iste’mol qiling.
Uyni salqin saqlang
- Ertalab va kechqurun derazalarni ochib xonani shamollating.
- Kunduzi esa deraza va pardalarni yopib, xonaning qizib ketishining oldini oling.
Quyoshdan himoyalaning
- Ko‘chaga chiqishdan oldin ochiq teri qismlariga SPF himoya darajasiga ega bo‘lgan quyoshdan himoyalovchi krem surting.
Bolalar va nabiralarga alohida e’tibor bering
- Ularning kiyimi yengil va tabiiy matodan bo‘lishiga ahamiyat bering.
- Bolalarga tez-tez suv ichish kerakligini tushuntiring va buni nazorat qiling.
- Sog‘lom ovqatlanishga odatlantiring. Ayniqsa, chips, gazlangan shirin ichimliklar va boshqa zararli mahsulotlarni iste’mol qilmasliklarini tushuntiring.
Agar to‘garaklarga borishsa, o‘zlari bilan olib ketishlari uchun quyidagilarni tayyorlab berish mumkin:
- Kepakli nondan tayyorlangan, pishloq yoki tovuq filesi qo‘shilgan sog‘lom buterbrodlar.
- Issiq havoda tez buziladigan kolbasa va mayonezdan foydalanmang.
- Yuvilgan meva va sabzavotlar (olma, nok, banan, sabzi, bodring). Ular chanqoqni bosadi va vitaminlarga boy.
- Yuvilib quritilgan quruq mevalar, bodom, yong‘oq, mag‘iz, turshak va novvot bo‘laklari quvvat beradi, miya faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi hamda issiqda tez buzilmaydi.
- Bolaning sumkasida doimo toza, gazlanmagan va xona haroratidagi suv bo‘lishi shart.
O‘zingizni va oila a’zolaringizni ehtiyot qiling. Sog‘lig‘ingizga befarq bo‘lmang!
Nargiza TUYCHIYEVA,
O‘MI hamshirasi.
“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan
Shri-Lankaning “Solombo Times” nashrida “O‘zbekistonda Yangi uyg‘onish davri: kelajak texnologiyalari yordamida buyuk o‘tmishni qayta tiklash” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Shri-Lankalik taniqli jurnalist Fazan Navaz tomonidan yozilgan ushbu materialda so‘nggi o‘n yilda O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Yangi O‘zbekistonni bunyod etish, “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirishga qaratilgan islohotlar va ularning samarali natijalari xususida so‘z yuritilgan.
Muallifning yozishicha, Markaziy Osiyo markazida sokin, ammo ulkan ahamiyatga ega inqilob yuz bermoqda. Bu kurash qurol-yarog‘ bilan emas, balki qo‘lyozmalar, muzeylar va mikrochiplar yordamida amalga oshirilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston Samarqand va Buxoro kabi shaharlar jahon ilm-fani, she’riyati va falsafasining yetakchi markazlari bo‘lgan O‘rta asrlardagi “Oltin asr” shon-shuhratini qayta tiklashga intilmoqda.
Bu jarayonning o‘ziga xos jihati shundaki, O‘zbekiston ming yildan ziyod tarixga ega madaniy merosni asrash, qayta tiklash va keng ommaga yetkazish uchun sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan faol foydalanmoqda.
Nashrda O‘zbekistonning boy madaniy va tarixiy merosi hamda uni saqlash bo‘yicha islohotlarga to‘xtalib o‘tilgan. Qayd etilganidek, bu zamin insoniyat tarixidagi eng buyuk allomalarga beshik bo‘lgan. Astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek Samarqandda yulduzlarni hayratlanarli darajada aniq kuzatish imkonini bergan rasadxona barpo etgan. Xorazmdagi Ma’mun akademiyasi olimlari esa Yevropada Renessans boshlanishidan ancha avval matematika va tibbiyot sohalarida yuksak yutuqlarga erishgan edi.
O‘zbekiston yetakchisi bu tarixiy merosni tez-tez tilga olib, Mirzo Ulug‘bekni nafaqat buyuk olim, balki ilm-fanni eng yuksak qadriyat deb bilgan davlat arbobi sifatida ta’riflaydi. Davlat rahbari bugungi yangilanish jarayonini “Uchinchi Renessans” deb atab, uni O‘zbekistonning ilmu ma’rifat va madaniyat markazi sifatidagi mavqeini qayta tiklashga qaratilgan umummilliy loyiha sifatida baholaydi. Tarixchilar ta’biri bilan aytganda – bu atama mintaqada avval mavjud bo‘lgan ikki buyuk yuksalish davridan keyingi navbatdagi uyg‘onish bosqichini anglatadi.
Muallifning fikricha, O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini amalga oshirish shunchaki gap emas, balki davlat siyosatiga aylangan.
“Bu ulkan maqsadning eng yorqin ramzi joriy yil Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazidir. 2026 yil mart oyida 40 mamlakatdan tashrif buyurgan 1500 dan ortiq mutaxassis ishtirokida qurib bitkazilgan mazkur markaz o‘z bag‘rida islom olamining eng noyob yodgorliklaridan biri – VII asrga mansub Usmon Mus'hafini saqlaydi. Shuningdek, bu yerda ilmiy laboratoriyalar, restavratsiya ustaxonalari va arxivlar faoliyat yuritadi. Markaz allaqachon dunyodagi eng chiroyli yangi muzeylardan biri sifatida e’tirof etilgan”, – deya qayd etgan jurnalist.
Materialda ta’kidlanishicha, O‘zbekiston yondashuvining boshqalardan ajratib turadigan muhim jihati – bu sun’iy intellektdan iqtisodiy taraqqiyot vositasi sifatidagina emas, balki madaniy merosni muhofaza qilish vositasi sifatida ham foydalayotganidadir.
Sun’iy intellekt turizm sohasini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Bu tashabbus 2026 yilda mamlakatga 12 million sayyohni jalb qilish rejasining bir qismi hisoblanadi.
Fazan Navaz o‘z maqolasini “Uchinchi Renessans” o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlarga to‘liq erishadimi-yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Biroq bugunning o‘zidayoq O‘zbekiston qanday yo‘ldan odimlab borayotgani aniq ko‘rinib turibdi”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
- «
- »