Sof e'tiqod dushmanlari
"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.
Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.
Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.
Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.
Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.
Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.
Otamdan qolgan saboqlar: Bu ham o‘tib ketadi
Bir safar oilamiz bilan bir nechta davlatlarga sayohat qilish uchun yo‘lga chiqdik. Bir davlat chegarasiga yetib borganimizda, u yerda juda katta tirbandlikka duch keldik.
Kun botgunicha shu yerda qolib ketdik. Tirbandlik sabab chegaradan o‘ta olmadik. Mashinadagi uka-singillarim asabiylashgan, kimdir xavotirda, kimdir esa g‘azabda edi. Faqat otam xotirjam edi. U sokinlik bilan:
— Bu ham o‘tib ketadi, — dedi.
So‘ng qo‘shib qo‘ydi:
— Yillar o‘tgach, sizlar bu voqeani eslaysizlar va unga kulib qo‘yasizlar.
Darhaqiqat, hozir onam bu voqeani har safar eslaganda, tabassum bilan hikoya qiladi.
Bu hayotdagi oddiy, ammo muhim haqiqatni ko‘rsatadi: hech bir holat doimiy emas. Inson qiyinchilikka duch kelganda, og‘riq ko‘pincha o‘z haqiqiy hajmidan kattaroq ko‘rinadi. Xuddi shunday, quvonchli lahzalar ham bizga abadiydek tuyulishi mumkin.
Otam ham o‘sha kuni qiynalgan edi, ammo xotirjam edi. Chunki u bu qiyinchilik ham o‘tib ketishini bilardi. U baxtli kunlarda ham xotirjam edi, chunki baxt ham abadiy emasligini anglardi.
Ba’zilar buni sovuqqonlik deb atashi mumkin. Men esa buni qalb xotirjamligi deb atayman.
Bu shunday xotirjamlikki, insonga yaxshi kunlarda ham, qiyin kunlarda ham o‘zini barqaror his qilishga yordam beradi.
Bu tamoyil otamning so‘nggi kunlarida ham yaqqol namoyon bo‘ldi. U hayotining oxirgi kunlarida ham ajoyib xotirjamlik va ichki osoyishtalik bilan yashadi.
Hatto otam bunday deb aytardi:
— Hatto og‘riq ham o‘tib ketadi. O‘lim ham o‘tib ketadi.
Uning so‘nggi kunlaridagi xotirjamlik holatini hali ham to‘liq tushunib yetolmayman.
Bu qoida mashhur hikmatga o‘xshaydi:
“Hech narsa abadiy emas”.
Qiyinchiliklar ham o‘tadi, quvonchlar ham o‘tadi. Shuning uchun inson har bir holatda muvozanatni saqlashni o‘rganishi kerak.
Davron NURMUHAMMAD