Ikki karra sa'y-harakat qiling!
Inson zotida chegaralanmagan imkoniyat, katta iqtidor mavjud. Agar kuchli irodaga va oldinga qo'yilgan aniq maqsadlarga ega bo'lsak, hammamiz ham bu iqtidordan foydalanishga qodirmiz!
Haqiqiy, to'laligicha muvaffaqiyatga erishish kaliti – say'-harakatni ikki karra ko'paytirishingiz, mutaxassisligingiz va ishingizni aniqlashtirib olishingiz hamda zamon bilan hamnafas bo'lishingizdadir.
Sahobiy Rabiy'a ibn Ka'b Aslamiyning Habibimiz sollallohu alayhi vasallam bilan bo'lgan qissasida himmatni oliy qilish va shunga yarasha harakatni ko'paytirish kerakligiga dalil bor. U kishi aytadi:
“Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan birga tunab qoldim, uyg'ongach u zotga tahorat suvi va boshqa ehtiyojlarini olib keldim. Shunda u zot: “So'ra”, dedilar. Men: “Jannatda siz bilan birga bo'lishni so'rayman”, dedim. U zot: “Boshqa hech narsami?” dedilar. Men “Faqat shu”, dedim. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Unda bu borada ko'p sajda qilish bilan menga yordamlash”, dedilar”.
Mulohaza qilaylik, u faqat jannatni xohlayman, demadi, balki Habibulloh sollallohu alayhi vasallamga qo'shni bo'lishni so'radi. Oliy himmat mana shunday bo'ladi. Keyin Payg'ambarimiz alayhissalom qisqa javob qaytardilar: “Unda bu borada ko'p sajda qilish bilan menga yordamlash”.
Bunda “Harakatingni ko'paytir” degan zo'r strategiyani asoslash bor.
Hayotda muvaffaqiyatga erishishni istasangiz, harakatingizni ikki hissa oshiring, niyatingizni xolis Alloh uchun qiling, shunda Alloh sizga baraka beradi.
Jannatni isstasangiz, sunnatlarga amal qilishda, istig'for aytishda, ro'za tutish, toat-ibodatlarda, yaxshi amallarda va sadaqotlar berishda faolligingizni oshiring!
Odamlarning muhabbatini qozonishni xohlasangiz, ularga imkon qadar ko'proq e'tibor bering, ularni hurmat qiling, ishini yaxshi bajarganlarga maqtov so'zlarni ayting!
Hayotdagi hamrohingiz, ya'ni ayolingiz qalbini mahv etmoqchi bo'lsangiz, e'tiboringizni doimgidan ko'paytiring, uni mehr-muhabbat buloqlaridan oqib chiqqan suvlar bilan mehmon qiling, kamchiliklaridan ko'z yumib, mehringizni, oliyjanobligingizni namoyon eting!
Agar solih farzandlaringiz bo'lishini istasangiz, ular bilan tez-tez suhbat qurib turing, ularning gapini tinglang. Tarbiyaning eng yaxshi uslublarini ularda qo'llang va har namoz so'nggida ularning haqqiga duo qiling. Nafaqat har namoz oxirida, har doim duoda bo'ling!
Men bir yoshi katta ayolni tanir edim, uning oltita o'g'li, to'rtta qizi bor edi. Hamma farzandlari ota-onasiga itoatli solih farzandlar edi. Bir kuni o'sha ayoldan so'radim: “Farzandlaringizni qanday qilib bunday chiroyli tarbiyalashga erishdingiz?” Shunda u aytdiki: “Voy bolajonim, men oddiy ish qildim xolos: hayotim davomida bitta ham namozni qo'ymay Allohdan ularga hidoyat va baxt-saodat so'rab duo qildim”.
Doktor Hasson Shamsi Poshoning "Metin qoyalar" kitobidanG'iyosiddin Habibulloh, Ne'matulloh Isomov tarjimasi.
Fir’avn uchun qabrdagi so‘roq-savoli va azob qanday bo‘ladi?
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Kitoblarda Fir’avnning ko‘milmagani, odamlarga ibrat bo‘lishi uchun yer yuzida qoldirilgani aytiladi. Agar u qabrga ko‘milmagan bo‘lsa, uning qabrdagi so‘roq-savoli va azoblanishi qanday bo‘ladi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Inson vafot etganidan keyin uning bu dunyo bilan aloqasi uzilib, “Barzax olami” deb ataladigan boshqa bir olamga ko‘chadi. Uni oddiy qilib qabr hayoti deb ataladi. Qabr deganda faqat yerdan qazilgan chuqurlik nazarda tutilmaydi, balki inson vafot etganidan keyin uning jasadi qayerda bo‘lsa, o‘sha joy uning qabri hisoblanadi. Shu bois, odatda barzax olamidagi azob “qabr azobi” deb hisoblanadi.
Mayyit dafn qilinmagani uchun yer yuzida qoldirilgan bo‘lsa ham uni dunyo olamida emas, balki barzax olamida deyiladi. Alloh taolo O‘zining cheksiz hikmati bilan barzax olamidagi haqiqatlarni odamlardan yashirib qo‘ygan. Shu sababli mayyitning boshidan o‘tayotgan yaxshi yoki yomon holatlarni bu dunyodagilar ko‘ra olmaydi.
Fir’avnning jasadi yoki uning tana a’zolari qayerda va qaysi holatda bo‘lmasin, unga qilgan jinoyatlari va amallariga yarasha barzax azobi beriladi.
Mashhur yurtdoshlarimizdan So‘fi Ollohyor hazratlarining “Sabotul ojizin” kitobida mazkur masala quyidagicha tushuntirilgan:
“Agar chandi ki go‘rsiz o‘lsa inson, So‘rolur, albatta, beshakku nuqson.
Agar daryoda o‘lsun yo osilsun, Azob etsa, bani odam na bilsun.
Daranda odam o‘g‘lin qilsa xo‘rok, gumon yo‘qdur, so‘rar qornida, ey pok.
Agar banda muazzab bo‘lsa anda, qolur tuymay bu ishni ul daranda.
Nechuk qilsa erur Qodiru Nosir, Bu yerda bandasining aqli qosir”.
Demak, inson vafot etgandan keyin u uchun barzax olami boshlanadi va qay holatda bo‘lishidan qat’iy nazar uning so‘roq-savoli hamda azob yoki rohati muqarrar sodir bo‘ladi. Musulmon inson mana shunday e’tiqodda bo‘lishi zarurdir. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
