Fitnaning 11ta xatar va zararlari
- Fitna eng ko'p qon to'kilishining eng katta sabablaridan bo'lib, fitna natijasida jamiyatda talon-taroj va bosqinchilik ishlari keng tarqaladi.
- Fitna dunyo va oxiratda xasrat chekishning sababi bo'ladi.
- Fitna uni chiqargan kishilarning ko'zlarini haq va to'g'ri yo'lni ko'rmaydigan qilib qo'yadi. Haq va to'g'ri yo'lni ko'ra olmaydigan insonning qo'lidan esa har qanday qabihliklarni kutsa bo'laveradi. Begunoh yosh bolalarni, ayollarni o'ldirayotganlar, musulmonni kofirga chiqarib qonini halol sanayotgan hozirgi kundagi fitnachilar buning yorqin misolidir.
- Fitnachi va shayton bir-biriga yaqin do'stlar. Shaytonni eng yaxshi ko'rgan ishlaridan biri ikki musulmon o'rtasini urushtirib qo'yishdir. Qo'pol qilib aytadigan bo'lsak, fitnachining “kasb”i ham shu hisoblanadi. Demak, bular juda yaqin do'stlar ekan.
- Fitnalar mo'min kishining diniga shubhalarni soladi.
- Kishining o'z ahlida fitnalanishi uni dinidan burib yuboradi.
- Fitna mo'min kishining qalbini yaxshiliklardan burib yuboradigan eng ashaddiy narsalardandir.
- Hukumatga qarshi urush qilish fitnasi jamiyatni parchalaydigan omillarning eng kattasidir. Buni hozirgi kunda arab davlatlarida bo'layotgan fitnalardan bilib olishimiz mumkin. Bu davlatlar fitnalar bo'lishidan oldin qanday holatda edi-yu, hozirgi kunga kelib qanday holatga tushdi? Statistik ma'lumotlar bu davlatlarning rivojlanishdan necha o'n yillarga ortda qolganini ko'rsatmoqda.
- Fitna sababidan o'zaro urush qilish din dushmanlarining maqsadlarini ro'yobga chiqaradi va musulmonlarni iqtisodiy, ijtimoiy va tibbiy hayotini parchalaydi. Haqiqatda ham hozirgi kunga kelib, din dushmanlari o'z maqsadlariga erishmoqda. Chunki fitnalar sodir bo'layotgan diyorlarga e'tibor beradigan bo'lsak, bularning deyarli barchasi musulmonobod yurtlarda ekanligini ko'rishimiz mumkin. Natijada, u yurtlarning iqtisodi, tinchligi, ijtimoiy hayoti barbod bo'lmoqda va musulmonlar boshqa yurtlarga cchiqib ketishga majbur bo'lmoqdalar.
- Fitnalar jamiyatning obro'-e'tiborini yo'q qilib yuboradi.
- Fitnalar islomiy jamiyatlarning ortda qolishining eng asosiy sabablaridan bo'lib, musulmonlarni dushmanlar qo'lida qo'zg'olonchi qilib qo'yadi. Ming afsuslar bo'lsinki, bir paytlar butun olam uchun ilm markazi bo'lgan Bag'dod, Kufa, Damashq kabi shaharlar bugungi kelib, fitnachilarning jang maydoniga aylanmoqda. Bu fitnalar natijasida qancha ilm dargohlarida ilm to'xtab qolmoqda va musulmonlarning boshqa jamiyatlardan otda qolishiga sabab bo'lmoqda. Eng achinarlisi esa, fitnachilar bu ishlarida aynan musulmonlarning o'zlaridan foydalanishmoqda. Musulmonlar bu fitnalarga qarshi birlashmoqliklari va o'zlarining ulamolarini yo'lidan yurmoqliklari lozim bo'ladi.
TII Modul' ta'lim shakli talabasi,
Samarqand shahar Ho'ja Nisbatdor jome masjidi
imom-xatibi Boboxon Boboxonov
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
