Fitnaning 11ta xatar va zararlari
- Fitna eng ko'p qon to'kilishining eng katta sabablaridan bo'lib, fitna natijasida jamiyatda talon-taroj va bosqinchilik ishlari keng tarqaladi.
- Fitna dunyo va oxiratda xasrat chekishning sababi bo'ladi.
- Fitna uni chiqargan kishilarning ko'zlarini haq va to'g'ri yo'lni ko'rmaydigan qilib qo'yadi. Haq va to'g'ri yo'lni ko'ra olmaydigan insonning qo'lidan esa har qanday qabihliklarni kutsa bo'laveradi. Begunoh yosh bolalarni, ayollarni o'ldirayotganlar, musulmonni kofirga chiqarib qonini halol sanayotgan hozirgi kundagi fitnachilar buning yorqin misolidir.
- Fitnachi va shayton bir-biriga yaqin do'stlar. Shaytonni eng yaxshi ko'rgan ishlaridan biri ikki musulmon o'rtasini urushtirib qo'yishdir. Qo'pol qilib aytadigan bo'lsak, fitnachining “kasb”i ham shu hisoblanadi. Demak, bular juda yaqin do'stlar ekan.
- Fitnalar mo'min kishining diniga shubhalarni soladi.
- Kishining o'z ahlida fitnalanishi uni dinidan burib yuboradi.
- Fitna mo'min kishining qalbini yaxshiliklardan burib yuboradigan eng ashaddiy narsalardandir.
- Hukumatga qarshi urush qilish fitnasi jamiyatni parchalaydigan omillarning eng kattasidir. Buni hozirgi kunda arab davlatlarida bo'layotgan fitnalardan bilib olishimiz mumkin. Bu davlatlar fitnalar bo'lishidan oldin qanday holatda edi-yu, hozirgi kunga kelib qanday holatga tushdi? Statistik ma'lumotlar bu davlatlarning rivojlanishdan necha o'n yillarga ortda qolganini ko'rsatmoqda.
- Fitna sababidan o'zaro urush qilish din dushmanlarining maqsadlarini ro'yobga chiqaradi va musulmonlarni iqtisodiy, ijtimoiy va tibbiy hayotini parchalaydi. Haqiqatda ham hozirgi kunga kelib, din dushmanlari o'z maqsadlariga erishmoqda. Chunki fitnalar sodir bo'layotgan diyorlarga e'tibor beradigan bo'lsak, bularning deyarli barchasi musulmonobod yurtlarda ekanligini ko'rishimiz mumkin. Natijada, u yurtlarning iqtisodi, tinchligi, ijtimoiy hayoti barbod bo'lmoqda va musulmonlar boshqa yurtlarga cchiqib ketishga majbur bo'lmoqdalar.
- Fitnalar jamiyatning obro'-e'tiborini yo'q qilib yuboradi.
- Fitnalar islomiy jamiyatlarning ortda qolishining eng asosiy sabablaridan bo'lib, musulmonlarni dushmanlar qo'lida qo'zg'olonchi qilib qo'yadi. Ming afsuslar bo'lsinki, bir paytlar butun olam uchun ilm markazi bo'lgan Bag'dod, Kufa, Damashq kabi shaharlar bugungi kelib, fitnachilarning jang maydoniga aylanmoqda. Bu fitnalar natijasida qancha ilm dargohlarida ilm to'xtab qolmoqda va musulmonlarning boshqa jamiyatlardan otda qolishiga sabab bo'lmoqda. Eng achinarlisi esa, fitnachilar bu ishlarida aynan musulmonlarning o'zlaridan foydalanishmoqda. Musulmonlar bu fitnalarga qarshi birlashmoqliklari va o'zlarining ulamolarini yo'lidan yurmoqliklari lozim bo'ladi.
TII Modul' ta'lim shakli talabasi,
Samarqand shahar Ho'ja Nisbatdor jome masjidi
imom-xatibi Boboxon Boboxonov
Qariyb 50 mamlakat jurnalistlari yangi Imom Buxoriy majmuasi va Samarqandning asosiy yodgorliklarini ziyorat qiladi
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.
Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.
Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.
Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.
Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.
Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.
Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana
