Vatan osoyishtaligi ulkan ne'mat
Barchamizga ma'lumki, har qanday taraqqiyot – hoh diniy, hoh ijtimoiy, hoh iqtisodiy, hoh oilaviy taraqqiyot bo'lsin, uning negizida bir narsa – tinchlik, hotirjamlik yotadi.
Bobolarimiz, momolarimiz duo qilganlarida: “Tani sihhat, xotirjamlik, dili beg'amlik bergin”, deb aytar edilar. Chunki, tinchlik – Alloh taoloning insoniyatga bergan ulkan ne'matlardan biridir. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ham muborak hadislarida tinchlik-xotirjamlikni ulkan ne'mat ekanligini ta'kidlab shunday deydilar:
يقول النبي ﷺ: نعمتان مغبون فيهما كثير من الناس: الصحة، والفراغ
“Ikki ne'mat borki, ko'pchilik odamlar undan mahrumdirlar: sihat-salomatlik va tinchlik-xotirjamlik”
Albatta, har bir hurfikr inson bu ne'mat uchun shukrini qilmog'i lozim. Ayrim ne'matlar bor-ki, ularning shukri “Alhamdulillah” deyish bilan ado bo'ladi, ammo tinchlik ne'matining shukri “Alhamdulillah” deyish bilan ado bo'lmaydi. Bu ne'matni asrab turish uchun har bir jabhada, avvalo ma'rifat sohasida kurashmoq kerak.
Ushbu tinchlik-xotirjamlikni bizlarga ta'min qilib beradigan, osoyishta yashamog'imizga o'zining beqiyos hissasini qo'shayotgan kasb egalari borki, hamisha ularninig xizmatlarini e'tirof etib yodimizda tutishimiz kerak. Yon davlatlar bilan yaxshi qo'shnichilik munosabatlarini tiklab, dunyoning siyosiy maydonida mohirona diplomatik munosabatlarni amalga oshirib kelayotgan hukumatimiz rahbarlarining xizmatlarini ham alohida e'tirof etmog'imiz kerak.
Alhamdulillah, Vatanimiz sarhadlarini, hududiy yaxlitligini, aholini tinch hayotini va uning xavfsizligini 30 yildan beri kecha-yu kunduz ta'minlab turgan Milliy Armiyamiz – O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari mavjud. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam:
رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: رباطُ يومٍ فى سبيل الله أفضلُ من شهْرٍ صيامه و قيمه
“Alloh roziligi uchun bir kecha-kunduz Vatan sarhadini qo'riqlash bir oylik kunduzlari ro'za tutib, kechalari ibodat bilan qoim o'tkazganni savobidan afzalroqdir”, deganlar.
أنَّ رَسولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ قالَ: رِبَاطُ يَومٍ في سَبيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وما عَلَيْهَا
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:“Alloh roziligi uchun bir kecha-kunduz Vatan sarhadini qo'riqlash dunyo va undagi barcha narsadan yaxshiroqdir”, dedilar.
Shuningdek, boshqa hadisda:
رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: عَيْنَانِ لَا تَمَسُّهُمَا النَّارُ: عَيْنٌ بَكَتْ مِنْ خَشْيَةِ الله، وَعَيْنٌ بَاتَتْ تَحْرُسُ فِي سَبِيلِ الله
“Do'zaxda azoblanmaydigan ikki ko'z (egalari) bor: Alloh taolodan qo'rqib yig'laydigan ko'z va Alloh roziligi yo'lida mijja qoqmay kechani qo'riqchilik qilib o'tkazgan ko'z”, deb, Alloh yo'lida fuqarolar tinchligini, Vatan sarhadlarini qo'riqlashning ajr-savobi naqadar buyuk ekanligini, bu xizmatda tunni bedor o'tkazganlar uchun ulkan ajr – do'zax o'tidan omonlik berilishini mujda berdilar.
Bugungi kunimizda mamlakatimizning tinchligini ko'rolmaydigan toifalar ham bor. Ularning ayrimlari siyosiy maqsadlarini amalga oshirish uchun “inson huquqlari”, “demokratiya” kabi so'zlarni o'zlariga qalqon qilib mamlakatda fitna qo'zg'ashga harakat qilsalar, ayrimlari muqaddas dinimizning muqaddas shiorlarini o'z maqsadlari uchun qalqon qilishib, jamiyatda fitna urug'ini sepishga harakat qilishmoqda. Holbuki, Alloh taolo O'zining Kalomi sharifida shunday marhamat qiladi:
﴿وَالفِتْنَةُ أشَدّ مِنَ القَتْل﴾
“Fitna odam o'ldirmoqdan ko'ra gunohi og'irroqdir”. (Baqara surasi, 191-oyat.)
Bir hududda fitna olovini yoqishning gunohi odam o'ldirganning gunohidan og'irroq ekan. Chunki, qotilning zarari bir insonning umrini zavol qilish bilan to'xtaydi, ammo fitnachining fitnasi ortidan keladigan zarar esa yillar o'tsada to'xtamaydi. Shuningdek, boshqa oyatda :
﴿إنَّ الصَّلاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَعْشَاءِ وَ الْمُنْكَرِ﴾
Ya'ni, “Namoz fahsh va munkar (gunoh) ishlardan qaytarur”, (Ankabut surasi, 45-oyat.) deb marhamat qiladi.
Agar iymonimiz, ibodatlarimiz bizlarni fahsh-munkar sanalgan amallardan, jamiyat ichida fitna qo'zg'aydigan harakatlardan qaytarmas ekan unda iymonli ekanligimizda, ibodatlarimizning maqbul bo'lishida shubha bor.
Darhaqiqat, mamlakatimiz tinchlik va o'zaro hurmat siyosatini olib borib, o'z hududida va qo'shni davlatlar hududida tinchlikni asrash uchun ulkan ishlarni amalga oshirmoqda. Bugungi kunda O'zbekistonda istiqomat qilayotgan aholi tinch-totuv umrguzaronlik qilib, o'z kundalik tashvishlari bilan band.
Ulug' shayx Alixon To'ra Sog'uniy rahmatullohi alayh aytadilar: To'rt narsa insoniylik sharafi va uning iqbolining butunligidan dalolatdir: 1) Ozodlik, hurlik va erkinlik; 2) Mehnat bilan topilgan boylikka o'zi egalik qilishi; 3) Tug'ilib o'sgan ona vatanida istiqomat qilishi; 4) Pokiza va muqaddas haq din Islomga e'tiqod qilmog'i.
Alixon To'ra Sog'uniyga ko'ra mana shu to'rt narsa kimda bo'lsa, demak o'sha inson baxtlidir, saodatlidir. Ushbu mezonga ko'ra O'zbekiston xalqi ham tom ma'noda baxtlidir. Aziz vatandoshlar, mamlakatimiz uchun eng muhim bayram Mustaqilligimizning 31 yilligi nishonlash arafasidamiz. Alloh taolo Vatanimizni, sarhadlarimizning tinchligini, osmonimiz musaffoligini va dunyoda tinch-xotirjam, osuda hayotni barqaror qilsin. Tinchligimiz barqaror, mustaqilligimiz abadiy bo'lsin. Yaqinlashib kelayotgan mustaqillik bayrami barchamizga muborak bo'lsin.
NODIR Qobilov, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqotlar markazi ilmiy xodimi
O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda
O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.
Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.
Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.
Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.
O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.
Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.
Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.
Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.
Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.
– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.
– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.
Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.
– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
