Maskan talabi
Inson o'zini eng bexavotir, emin-erkin sezadigan maskani uning uyidir. U o'z uyida boshqaning nazari tushishidan, gaplari eshitilib qolishidan xavfsiramay, aziyat chekmay yashashi kerak.Aks holda uning uyidagi rohat-farog'ati ketadi, halovati yo'qoladi. Donishmandlarning «Uying sig'dirsin» deb qilgan duolarida ajib hikmat yashiringan. Hattoki zamonaviy qonunlarda uy-joy daxlsizligi haqida alohida moddalar kiritilgan. Axloqimizda esats birovning xonadoniga, huzuriga iznsiz nazar solgan, ruxsat so'ramay kirgan kishi qattiq qoralanadi va odamlar bu yomon ishdan hamisha qaytarib kelingan.
Maskan so'zi “sokinlik topish joyi” degan ma'noni anglatadi. Bizda insonning o'z oilasi bilan birga yashaydigan joyi “maskan”, ya'ni turar joy, hovli-haram deyiladi. Inson hayotida xavfu xatardan omonlik topish, issiq-sovuqdan pana topish, molu mulkini daxlsiz saqlash, ahli ayoli bilan farog'atda yashash, hayotdagi mashaqqatlar va charchashlardan dam olib, rohat topish uchun, qisqa qilib aytganda, barcha narsalardan sokinlik topish uchun bir maskanga muhtoj bo'ladi. Shuning uchun ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallam keng maskan musulmon kishining saodati omillaridan biri ekanini o'z hadislarida e'lon qilganlar.
Nofe' ibn Abdulhorisdan rivoyat qilinadi:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Keng maskan, solih qo'shni va yaxshi markab musulmon kishining saodatidandir», dedilar».
Buxoriy «Adabul-mufrad»da rivoyat qilgan.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan musulmon kishining saodatiga omil bo'ladigan narsalar haqida bir qancha rivoyatlar sobit bo'lgan. Ushbu hadisi sharif o'shalardan biridir.
Keng maskan kishi saodati omillaridan biri bo'lishi bejizga emas. Albatta, maskan – turar joy odam bolasi umrining ko'p qismini o'tkazadigan erdir. Umrning eng nozik va mas'uliyatli qismi odamning shaxsiy maskanida o'tadi.
Maskanning keng bo'lishi yashash sharoitining qulayligi ma'nosidadir. Kishi o'z uyida yashash uchun barcha sharoitlarga ega bo'lsa, saodatli bo'lishi turgan gap. Umrining ko'p qismi o'tadigan maskanda o'zi uchun kerak bo'lgan barcha qulayliklar mavjud bo'lsa, albatta, bu narsa ham saodat omillaridan biri bo'ladi.
Inson dunyo hayotida yashar ekan, turli holatlarga duch keladi. Charchaydi, asabiylashadi, dam olgisi keladi, uxlaydi va hokazolar. Shunday paytlarda uning o'z uyi o'lan to'shagiga aylanadi. Jamoatchilik joylari, safarda, mehmonxona yoki ijaraga turgan erida kerakli sokinlikni topa olmaydi. O'z uyiga esa bemalol kirib boradi, echinadi, orom topadi, hordiq chiqaradi... Shuning uchun ham Islomda keng maskan kishi saodati omillaridan biriga qiyoslangan.
Islom inson hayotining barcha sohalarini qamrab olgani va buzilishdan isloh qilgani kabi maskan sohasini ham qoyillatib qo'ygan. Maskanlarni qurish va ularni tutishning go'zal namunalarini butun dunyoga namoyish qilgan. Musulmonlar qurgan maskanlar qulayligi, go'zalligi va boshqa imtiyozlari ila barchaning tahsiniga sazovor bo'lgan. Samarqandu Buxoroga kelgan bir g'arblik sayyoh “Bu musulmonlarning boshqa narsalari kabi qurgan binolari ham kishiga xotirjamlik bag'ishlaydi-ya” deya ajablangan ekan. Maskanlarning moddiy tarafi bilan birga ma'naviy tarafiga ham alohida e'tibor beriladi.
Islomda har bir shaxsning maskani daxlsizligi kafolatlangan. Kim bo'lishidan qat'i nazar, har bir insonning turar joyi, undagi oilaviy sirlari himoya qilinadi. O'zining roziligisiz hech kim uning maskaniga kira olmaydi, nazar solib qaray olmaydi, u erdagi gaplarga quloq solib eshita olmaydi. Kim biror xonadon eshigi oldida turib, hovli ichiga sohiblarining iznisiz nazar solsa hatto unga nisbatan eng og'ir tanbeh va jazo choralarini qo'llashga ijozat berilgan. Agar biror kishi yopilmagan eshik, pardasiz deraza oldidan o'tayotib ichkariga nazar solsa, buning gunohi unga emas, uy ahliga bo'ladi.
Hazrati Usmon masjidi imom-xatibi Nishanov Mansurxon
Anjuman diniy sohada zamoniy kadrlar tayyorlash yo‘lidagi muhim qadam bo‘ldi
Joriy yilning 19-20 avgust kunlari bo‘lib o‘tgan nufuzli anjuman diniy ta’lim tizimini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish, ilmiy-tadqiqot ishlari ko‘lamini kengaytirish va sohaga ilg‘or pedagogik yondashuvlarni tatbiq etish va zamon talabiga mos kadrlar tayyorlashda yo‘lidagi salmoqli amaliy qadam bo‘ldi.
Tadbirlar davomida sohaga oid ilmiy ma’ruzalar bilan bir qatorda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi, Raqamli ta’lim va sun’iy intellektni rivojlantirish markazi hamda ilmiy-tadqiqot sohasining yetakchi mutaxassislari tomonidan ma’naviy-ma’rifiy taraqqiyot, diniy ta’limda raqamli transformatsiya, sun’iy intellekt va ilmmetriya masalalariga bag‘ishlangan mahorat darslari ham o‘tkazildi. Mashg‘ulotlar tizimda zamonaviy yondashuvlarni ommalashtirish, dars jarayonlarida yangicha uslublarni qo‘llash hamda soha vakillarining kasbiy mahoratini oshirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, anjuman doirasida oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining muhtaram Prezidentimizga yo‘llagan Murojaatnomasi o‘qib eshittirildi.
Unda so‘nggi yillarda diniy-ma’rifiy sohani tubdan rivojlantirish, milliy va diniy qadriyatlarimizni tiklash hamda ulug‘ ajdodlarimizning boy ma’naviy merosini o‘rganish va diniy ta’limni rivojlantirish borasida olib borilayotgan tarixiy islohotlar alohida e’tirof etildi. Jumladan, Mir Arab oliy madrasasi, Hadis ilmi maktabi, Imom Termiziy islom instituti kabi diniy ta’lim maskanlari, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy va Bahouddin Naqshband kabi xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari tashkil etilishi yurtimizda ma’rifat ahli uchun keng imkoniyatlar ochgani ta’kidlandi.
O‘z navbatida, pedagoglar ushbu yuksak e’tibor va shart-sharoitlar uchun Davlatimiz Rahbariga minnatdorlik bildirib, bunga javoban yoshlarni Vatanga muhabbat va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalash, Islom dinining asl insonparvarlik g‘oyalarini o‘zlashtirgan va sohada yetuk kadrlarni tayyorlashini ta’kidladilar.
Bo‘lib o‘tgan anjuman diniy ta’lim tizimini yangi bosqichga olib chiqish, innovatsion va raqamli texnologiyalarni o‘quv jarayoniga tatbiq etish hamda sohada yuqori malakali, zamon bilan hamnafas mutaxassislarni tayyorlashda muhim poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
- «
- »