Maskan talabi
Inson o'zini eng bexavotir, emin-erkin sezadigan maskani uning uyidir. U o'z uyida boshqaning nazari tushishidan, gaplari eshitilib qolishidan xavfsiramay, aziyat chekmay yashashi kerak.Aks holda uning uyidagi rohat-farog'ati ketadi, halovati yo'qoladi. Donishmandlarning «Uying sig'dirsin» deb qilgan duolarida ajib hikmat yashiringan. Hattoki zamonaviy qonunlarda uy-joy daxlsizligi haqida alohida moddalar kiritilgan. Axloqimizda esats birovning xonadoniga, huzuriga iznsiz nazar solgan, ruxsat so'ramay kirgan kishi qattiq qoralanadi va odamlar bu yomon ishdan hamisha qaytarib kelingan.
Maskan so'zi “sokinlik topish joyi” degan ma'noni anglatadi. Bizda insonning o'z oilasi bilan birga yashaydigan joyi “maskan”, ya'ni turar joy, hovli-haram deyiladi. Inson hayotida xavfu xatardan omonlik topish, issiq-sovuqdan pana topish, molu mulkini daxlsiz saqlash, ahli ayoli bilan farog'atda yashash, hayotdagi mashaqqatlar va charchashlardan dam olib, rohat topish uchun, qisqa qilib aytganda, barcha narsalardan sokinlik topish uchun bir maskanga muhtoj bo'ladi. Shuning uchun ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallam keng maskan musulmon kishining saodati omillaridan biri ekanini o'z hadislarida e'lon qilganlar.
Nofe' ibn Abdulhorisdan rivoyat qilinadi:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Keng maskan, solih qo'shni va yaxshi markab musulmon kishining saodatidandir», dedilar».
Buxoriy «Adabul-mufrad»da rivoyat qilgan.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan musulmon kishining saodatiga omil bo'ladigan narsalar haqida bir qancha rivoyatlar sobit bo'lgan. Ushbu hadisi sharif o'shalardan biridir.
Keng maskan kishi saodati omillaridan biri bo'lishi bejizga emas. Albatta, maskan – turar joy odam bolasi umrining ko'p qismini o'tkazadigan erdir. Umrning eng nozik va mas'uliyatli qismi odamning shaxsiy maskanida o'tadi.
Maskanning keng bo'lishi yashash sharoitining qulayligi ma'nosidadir. Kishi o'z uyida yashash uchun barcha sharoitlarga ega bo'lsa, saodatli bo'lishi turgan gap. Umrining ko'p qismi o'tadigan maskanda o'zi uchun kerak bo'lgan barcha qulayliklar mavjud bo'lsa, albatta, bu narsa ham saodat omillaridan biri bo'ladi.
Inson dunyo hayotida yashar ekan, turli holatlarga duch keladi. Charchaydi, asabiylashadi, dam olgisi keladi, uxlaydi va hokazolar. Shunday paytlarda uning o'z uyi o'lan to'shagiga aylanadi. Jamoatchilik joylari, safarda, mehmonxona yoki ijaraga turgan erida kerakli sokinlikni topa olmaydi. O'z uyiga esa bemalol kirib boradi, echinadi, orom topadi, hordiq chiqaradi... Shuning uchun ham Islomda keng maskan kishi saodati omillaridan biriga qiyoslangan.
Islom inson hayotining barcha sohalarini qamrab olgani va buzilishdan isloh qilgani kabi maskan sohasini ham qoyillatib qo'ygan. Maskanlarni qurish va ularni tutishning go'zal namunalarini butun dunyoga namoyish qilgan. Musulmonlar qurgan maskanlar qulayligi, go'zalligi va boshqa imtiyozlari ila barchaning tahsiniga sazovor bo'lgan. Samarqandu Buxoroga kelgan bir g'arblik sayyoh “Bu musulmonlarning boshqa narsalari kabi qurgan binolari ham kishiga xotirjamlik bag'ishlaydi-ya” deya ajablangan ekan. Maskanlarning moddiy tarafi bilan birga ma'naviy tarafiga ham alohida e'tibor beriladi.
Islomda har bir shaxsning maskani daxlsizligi kafolatlangan. Kim bo'lishidan qat'i nazar, har bir insonning turar joyi, undagi oilaviy sirlari himoya qilinadi. O'zining roziligisiz hech kim uning maskaniga kira olmaydi, nazar solib qaray olmaydi, u erdagi gaplarga quloq solib eshita olmaydi. Kim biror xonadon eshigi oldida turib, hovli ichiga sohiblarining iznisiz nazar solsa hatto unga nisbatan eng og'ir tanbeh va jazo choralarini qo'llashga ijozat berilgan. Agar biror kishi yopilmagan eshik, pardasiz deraza oldidan o'tayotib ichkariga nazar solsa, buning gunohi unga emas, uy ahliga bo'ladi.
Hazrati Usmon masjidi imom-xatibi Nishanov Mansurxon
Diniy ta’limda yangi bosqich: Toshkentda nufuzli anjuman bo‘lib o‘tmoqda
Toshkent shahridagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta majlislar zalida O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining «Zamonaviy diniy ta’lim: pedagogika, ilm-ma’rifat va innovatsiya» mavzusidagi I ilmiy-amaliy anjumani boshlandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi tarixida ilk bor o‘tkazilayotgan ushbu nufuzli tadbirda Prezident maslahatchisi Muzaffar Komilov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov, shuningdek, diniy ta’lim muassasalari rahbarlari, bosh imom-xatiblar va OAV vakillari ishtirok etmoqda. Anjumanga jami 700 nafarga yaqin pedagog va soha vakillari jalb etilgan bo‘lib, ularning 300 nafari bevosita zalda, 400 nafari esa hududlardan videoselektor orqali qatnashmoqda.
So‘zga chiqqan notiqlar so‘nggi yillarda Prezidentimiz tashabbuslari bilan diniy-ma’rifiy sohani takomillashtirish va zamonaviy kadrlar tayyorlash borasida amalga oshirilayotgan tizimli islohotlarga to‘xtalib o‘tmoqda. Ta’kidlanganidek, Mir Arab oliy madrasasi, Hadis ilmi maktabi, Imom Termiziy islom instituti va madrasasi hamda 4 ta xalqaro ilmiy-tadqiqot markazining tashkil etilishi ilm ahliga keng imkoniyatlar eshigini ochdi. Toshkent islom institutida magistratura ochildi, tizimdagi 510 nafar pedagogning 50 nafardan ortig‘i PhD va DSc ilmiy darajalariga ega bo‘ldi.
Shuningdek, yurtimizdagi diniy ta’lim muassasalariga Misrning Al-Azhar majmuasi ustozlari jalb etildi. 90 ta fan dasturi va yangi avlod darsliklari yaratildi. Mir Arab, Xadichai Kubro, Hidoya va Ko‘kaldosh madrasalari zamonaviy binolarga ega bo‘lib, Iordaniya, Misr va Birlashgan Arab Amirliklarining yetakchi oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorliklar rivojlanmoqda.
Ushbu nufuzli anjumandan ko‘zlangan maqsad ham professor-o‘qituvchilar uchun ilmiy-amaliy muloqot maydonini yaratish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini yuksaltirish, ta’lim jarayoniga raqamli va innovatsion usullarni keng joriy etishdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
