Vasila va uning ta'rifi
Hozirgi kunda ba'zi insonlar bilimsizlik bilan Payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallam yoki solih insonlarni duosida vasila qilayotganlarni kofirga chiqarib, ularga “mushrik” nomini tamg'a qilib qo'ymoqdalar.
Ahli sunna ulamolari o'z asarlarida vasila qilishning joiz ekaniga oyat va hadislardan qator dalillarni keltirishgan.
Vasila lug'atda “yaqinlashish”, “daraja”, “vosita”, degan ma'nolarni anglatadi. Istilohda, maqsadga eltuvchi har qanday vositaga “vasila”, deyiladi. “Tavassul” so'zi solih amallar bilan Allohga qurbat hosil qilish va Alloh taologa yaqinlashish ma'nolarida ishlatiladi.
Vasila qilish Qur'on, sunna, sahobalarning amallari bilan o'z isbotini topgan. Jumladan: Qur'oni karimda bu haqda shunday deyilgan:“Ana o'sha duo qilayotganlari Robbilariga vasila izlarlar, qaysilari yaqinroq ekanini (bilmoq uchun). Uning rahmatini orzu qilurlar va azobidan qo'rqurlar. Albatta, Robbingning azobi hazir bo'lishga loyiqdir (Isro surasi, 57-oyat).
Manbalarda sahobalarning ham vasila qilganlari keltiriladi. Bu borada Hazrati Umarning qurg'oqchilik vaqtida qilgan quyidagi vasilalari juda mashhurdir.
Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
“Umar ibn Hattob roziyallohu anhu qahatchilik bo'lganida Abbos ibn Abdulmuttalib ila istisqo qildi: “Ey bor Hudoyo! Albatta, biz Senga Payg'ambarimiz ila tavassul qilar edik. Sen bizni serob qilar eding. Endi biz Senga Payg'ambarimizning amakisini vasila qilamiz. Bizni serob qilgin”, dedi. Yana: “Serob qilinur edilar”, dedi”. (Buxoriy rivoyat qilgan). Umar roziyallohu anhu Abbos roziyallohu anhuni vasila qilganidan keyin “Allohga qasam manashu Allohga bo'lgan vasiladir” deganlar. (Ibn Abdul Bar. Al-Isteob).
Vasila haqida so'z ketganda qayd etish lozimki, vasilasiz Alloh taolo duolarni ijobat qilmaydi, deb e'tiqod qilmaslik darkor. Yana vasila qiluvchi inson duosida haqiqiy yaratuvchi, duolarni ijobat qiluvchi Zot faqat Alloh taolo ekaniga e'tiqod qilishi lozim. Shuningdek, Payg'ambar alayhissalomlar hamda avliyolarni vasila qilib qilingan duoni qabul qilish Allohga lozim bo'lib qoladi, degan e'tiqodda ham bo'lmaslik kerak. Balki, muqarrab bandalarni vasila qilib duo qilinsa, ijobatiga umid ziyodaroq bo'ladi, deb e'tiqod qilish lozimdir. Shuning uchun ham musulmon kishi qabr ziyorati hamda ulug'larni vasila qilishni shariatga muvofiq amalga oshirmog'i lozim bo'ladi.
Hulosa qilib aytganda vasila qilish joiz va din peshvolaridan naql qilingan hamda amal qilib kelinayotgan ishlardandir.
Uchqo'rg'on tuman Saidxon eshon jome masjidi imom xatibi Akbarali Yusufjonov
Diniy ta’limda yangi bosqich: Toshkentda nufuzli anjuman bo‘lib o‘tmoqda
Toshkent shahridagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta majlislar zalida O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining «Zamonaviy diniy ta’lim: pedagogika, ilm-ma’rifat va innovatsiya» mavzusidagi I ilmiy-amaliy anjumani boshlandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi tarixida ilk bor o‘tkazilayotgan ushbu nufuzli tadbirda Prezident maslahatchisi Muzaffar Komilov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov, shuningdek, diniy ta’lim muassasalari rahbarlari, bosh imom-xatiblar va OAV vakillari ishtirok etmoqda. Anjumanga jami 700 nafarga yaqin pedagog va soha vakillari jalb etilgan bo‘lib, ularning 300 nafari bevosita zalda, 400 nafari esa hududlardan videoselektor orqali qatnashmoqda.
So‘zga chiqqan notiqlar so‘nggi yillarda Prezidentimiz tashabbuslari bilan diniy-ma’rifiy sohani takomillashtirish va zamonaviy kadrlar tayyorlash borasida amalga oshirilayotgan tizimli islohotlarga to‘xtalib o‘tmoqda. Ta’kidlanganidek, Mir Arab oliy madrasasi, Hadis ilmi maktabi, Imom Termiziy islom instituti va madrasasi hamda 4 ta xalqaro ilmiy-tadqiqot markazining tashkil etilishi ilm ahliga keng imkoniyatlar eshigini ochdi. Toshkent islom institutida magistratura ochildi, tizimdagi 510 nafar pedagogning 50 nafardan ortig‘i PhD va DSc ilmiy darajalariga ega bo‘ldi.
Shuningdek, yurtimizdagi diniy ta’lim muassasalariga Misrning Al-Azhar majmuasi ustozlari jalb etildi. 90 ta fan dasturi va yangi avlod darsliklari yaratildi. Mir Arab, Xadichai Kubro, Hidoya va Ko‘kaldosh madrasalari zamonaviy binolarga ega bo‘lib, Iordaniya, Misr va Birlashgan Arab Amirliklarining yetakchi oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorliklar rivojlanmoqda.
Ushbu nufuzli anjumandan ko‘zlangan maqsad ham professor-o‘qituvchilar uchun ilmiy-amaliy muloqot maydonini yaratish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini yuksaltirish, ta’lim jarayoniga raqamli va innovatsion usullarni keng joriy etishdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
