Soxta va'dalarga aldanib, urushga yollanish – johillik!
Bugungi kunda terrorchilik tashkilotlarining da'vatchilari tinch davlatda yashab kelayotgan yoshlarni xorijdagi jangarilar tayyorlovchi markazlarga jo'natish maqsadida dunyoviy davlat va jamiyatni dinsizlikda ayblab, go'yoki hijratga chiqish farz amal ekani, “buning uchun hech kimning, hatto, ota-onaning ruxsatini olish kerak emas” yoki “ota-onamiz bizni dunyoga kelishimizga sababchi bo'lgan xolos, hamma ishni ham ularni maslahatlari bilan qilmaymiz” degan soxta tushunchalarni dindor yoshlarga singdirishga harakat qilishlari o'rta asrlardagi xovorijlarning amalidir.
Ijtimoiy taomoqlarda yoshlarni chalg'itish maqsadida bong o'rayotkanlarni yolg'on iddaolariga ko'ra falon joyda jihod bo'layapti, hamma musulmonlar o'sha erga borishi kerak, hijrat qilishi kerak, ota-onasi rozi bo'lmasa, ularni hiyla qilib chalg'itib ketsa bo'ladi, deyayotganlar payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning hadisi shariflarning hukmiga zid gaplarni aytmoqdalar va bu gaplari mutlaqo e'tiborsizdir. Ota-ona ruxsat bermasa, farzand o'zga yurtlarga jihod uchun chiqib keta olmaydi, bu ish gunohga aylanadi.
Demak, hozirgi kunda musulmonlar Islomni o'zgalarga tinch yo'l bilan, turli tuman vositalar yordamida etkazish imkoniga ega bo'ldilar. Ko'plab ulamolar ilmiy maydonda odamlarga Islomni etkazish yo'lida samarali xizmat qilmoqdalar.
“Mudofaa jihodi” dushmanlar musulmonlar yashaydigan yurtga urush qilib, bostirib kirsalar, himoya uchun mudofaa jihodi farzi ayn bo'ladi. Ulamolarimiz mana shunday holatdagina vatanni himoya qilish uchun hech kimni ruxsati kerak bo'lmasligini ta'kidlaydilar.
Buning ustiga talab jihodini oddiy fuqarolar emas, balki podshoh ya'ni, davlatning rahbari tashkillashtiradi. Davlat tomondan harbiy safarbarlik e'lon qilingandagina fuqarolarga unga itoat etib harbiy amaliyotlarda qatnashish farz bo'ladi. Oddiy fuqaro yo qandaydir to'daboshining tashabbusi bilan shar'iy jihod tashkil etilmaydi.
Hulosa o'rnida Mo'min-musulmonlar bugungi kunimizdagi turli qo'shtirnoq ichidagi voizlarning har qanday “jihod”ga jim-jimador chorlovlari oldida shoshib qolmasliklari, balki hamma e'tirof etgan ulamolarga quloq solishlari, ummat e'tirof etgan ulamolar atrofida birlashishlari zarurdir.
Manbalar asosida tayyorlandi
So'fiyev Abdulhakim,
Pop tumani bosh imom-xatibi
Kech uxlash umrni qisqartiradi
Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir.
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws
