Qanday kiyinishni unutib qo'ydik!
Kiyim insonni tabiatning turli hodisalaridan va tanaga zarar beradigan tashqi ta'sirlardan asrashga xizmat qiladi. Kiyim insonning xarakterini, uning ichki va tashqi dunyosini, axloqiy sifatlarini, aqliy salohiyatini, estetik didini namoyon qiladigan omillardan.
Biz insonnning kiyimiga qarab, uning oilasidagi muhitni va qanday insonligini bilib olishimiz mumkin. Zamon tezlashib, yoshlar orasida hayo mezoniga javob bermaydigan turli kiyimlarning ko'payishi va yoshlar tili bilan aytganda «moda»larning kun sayin ortib borishi kiyinish odobi va ma'naviy axloqning buzulishiga olib kelyapti.
Afsuski, bu modalarning ortishi yoshlarning kiyinishiga juda katta ta'sir o'tkazyapti. Ayrim yigit va qizlarning kiyinishida deyarli farq qolmadi. Qizlarning shim kiyishi esa hozir ko'tarilayotgan masala emas. Tor shim kiyib olib, shataloq otib ko'chalarda hayo pardasini yulib tashlagan qizlardan yoki Yevropaning turli kinofil'mlaridan «o'rnak» olayotganlar soni ortib boryapti. Bunday yoshlarning ma'naviy axloqi allaqachon buzulib bo'lgan. Bir savol qiynaydi: nahotki uydan shunday rasvo tarzda kiyinib chiqayotgan qizning ota yoki akasi «Hey, o'zingni yig'ishtirib ol», demaydi. Bunday kiyinish va bunday yashash tarzini targ'ib qilayotganlarning asl maqsadlari bor.
So'nggi ikki yil davomidagi jahon modalarini tomosha qilsangiz, u erdagi ilgari surilayotgan fikrlarni ko'rasiz. Erkaklar kiyimlari modasida qarasangiz, ularning kiyimlarida turli gul bezaklaridan foydalanilgan, ipak matolar va shunga o'xshash bir qaraganda ayollar kiyimini esga soluvchi unsurlardan foydalanilgan. Ayollar kiyimlari esa aksincha – jiddiy tusda bo'lib, bir qaraganda, erkaklar kiyimlarini eslatib yuboradi. Bu esa insonning jinsini o'zgartirishga harakat qilishning ruhiy birinchi zarbasi hisoblanadi. Bunday o'zi juda sodda bo'lib ko'rinadigan tuzoqlarning ommalashishiga yoshlarimiz bilib-bilmay o'z hissa qo'shishyapti.
Dunyo musulmonlari bunday jinsni o'zgartirish kabi tuban ishga qarshi g'oyalarni olib borayotgan bir paytda biz uning rivojlanishiga sababchi bo'lib qolmaylik. Ko'chalarda qizlarning turli yirtiq shimlar kiyishiga guvoh bo'lyapmiz. Qiz bola uchun bunday shimlar kiyish harom. Huddi shunday erkak kishilar uchun ham ayollar kiyimiga o'xshash kiyimlarni kiyish harom.
Kiyim nafaqat kishining yuzi, balki uning oilasi, agar chetga chiqadigan bo'lsa, millatning yuzidir. Rivojlangan texnologiyalar zamonida yasharkanmiz, qaysi bir yoshning qo'liga qaramang, so'nggi rusumdagi telefonlari bor. Turli g'oyalarni inson onggiga singdirish uchun o'rgimchak to'ri deb atalmish internetning o'zi etarli.
Bunday zamonda yashayotgan har bir ota-ona uchun o'z bolasining qo'l telefonini tekshirish vojibdir. Chunki ular butun ma'lumotning 90 foizini kitobdan emas, turli internet saytlaridan olishyapti. Kiyinishda ham internet saytlarida ko'rib qolgan qandaydir shaxslarga taqlid qilishyapti. E'tibor berib qaraydigan bo'lsak, ayollarning kiyimi kun sayin behayolashib boryapti. Agar chuqurroq kirib boradigan bo'lsak, bu ish ham ayni bir maqsadning amalga oshayotganidan dalolat beradi. Hozirda ayollarimiz orasida burqa (niqob) taqish urfga aylanmoqda. Yuz va qo'llarni yopib oladigan darajada kiyinish yurtimizda fitnaga sabab bo'lyapti. Shunday kiyinish kerakki, bu fitnaga sababchi bo'lmasin.
Bizning mazhabimizda va jumhur ulamolar mazhabida ham ayol kishining yuz va kaft qismi avrat hisoblanmaydi. Bu to'g'risida turli hadislar rivoyat qilingan.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Ey Asmo, ayol kishi voyaga etganida undan mana bu va mana bu (yuz va qo'llarini ko'rsatib) joylaridan boshqa a'zosi ko'rinishi mumkin emas» deb yuz va ikki kaftlariga ishora qildilar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Islom mo''tadillikni yoqtiradi va yoqlaydi. Kiyinish tarzimizda ham bunga amal qilishimiz eng go'zal ishlardan biridir. Kiyim bilan fahshni targ'ib ham qilmaylik, kiyim bilan fitnaga ham sababchi bo'lib qolmaylik. Dinimiz belgilagan mezonlarda, kiyinish madaniyatiga amal qilib libos kiysak, buning ajr va mukofotini Alloh taolo, albatta, beradi.
Toshkent shahar bosh imom-xatibi
Sayyid Rahmatulloh Termiziy
Saudiya Arabistonida o‘tkazilayotgan xalqaro Qur’on tanlovida 133 davlat vakillari ishtirok etmoqda
Qirol Abdulaziz nomidagi Qur’oni karimni yod olish, o‘qish va sharhlash bo‘yicha qirq oltinchi xalqaro tanlovning saralash bosqichi 7 avgust kuni Makka shahridagi musobaqalar o‘tkaziladigan joyda 133 davlatdan 334 nafar ishtirokchi (erkak va ayollar) ishtirokida boshlandi.
IQNA "Minbar" gazetasiga tayanib xabar berishicha, Qirol Abdulaziz nomidagi Qur’oni karimni yod olish, o‘qish va sharhlash bo‘yicha qirq oltinchi xalqaro tanlovning saralash bosqichi bir kun avval Makkadagi musobaqalar o‘tkaziladigan joyda boshlangan va final bosqichini Masjidul Haromda o‘tkazish uchun zamin tayyorlagan.
Saudiya Arabistoni Islom ishlari, da’vat va hidoyat vazirligi tomonidan tashkil etilgan ushbu tadbirning saralash bosqichida hakamlar hay’atlari eng yuqori aniqlik va shaffoflik standartlariga rioya qilgan holda, Qur’on tilovati uslublari va qoidalariga ixtisoslashgan taniqli xalqaro hakamlar guruhi nazorati ostida erkak va ayol ishtirokchilarning chiqishlarini tinglab, final bosqichiga kimlar o‘tishini aniqladi.
Tanlovning joriy bosqichi 133 mamlakatdan 334 nafar ishtirokchi (erkak va ayollar) ishtirokida o‘tkazilmoqda, ular besh toifa: "Shatibiya" usuli bo‘yicha yetti xil qiroat asosida Qur’oni Karimni to‘liq yodlash (qiroat va nazariy bilimlarni, shuningdek, tajvid qoidalarini a’lo darajada bajarish va rioya qilishni o‘z ichiga oladi); a’lo darajada ijro etish, tajvidga rioya qilish va so‘zlarni sharhlash bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket o‘n beshta juzni yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket beshta juzni yodlash bo‘yicha bellashmoqda.
Vazirlik ushbu global qur’oniy tadbirning muvaffaqiyatini ta’minlash uchun elektron hakamlik tizimini joriy etish, ishtirokchilarni baholashda adolat va aniqlikni ta’minlash uchun tashkiliy va keng qamrovli platformani yaratish, shuningdek, ularga turli xil xizmatlarni taqdim etish kabi barcha imkoniyatlarini ishga solishda davom etadi.
Qirol Abdulaziz nomidagi xalqaro musobaqa dunyodagi eng yirik Qur’on musobaqalaridan biri hisoblanib, uning umumiy pul mukofotlari miqdori 10 million saudiya rialidan oshadi.
Mazkur musobaqada O‘zbekiston sharafini "Mir Arab" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, "Sayyid Muhiddin maxdum" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti hamda "Xadichai Kubro" qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti talabalari himoya qilishi haqida avval xabar berilgan edi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
