Ustozni g'animat bilish
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.
Ustozni g'animat bilish
Tolibi ilmlarga qilinadigan nasihatlardan eng muhimi – bu ustozni, uning bilimini va ilm majlislarini g'animat bilish, paytida ulardan foydalanib qolishdir. Qanchadan-qancha shaxslar zamondoshlari bo'lmish ulamolarga etisha olmaganlari, buning uchun hasrat-nadomatda qolganlari tarixdan ma'lum.
Hatib Bag'dodiy rahmatullohi alayh o'zining “Rihlat” nomli kitobining so'nggida bir bob qilib, uni “Biror shayx tomon uning oliy sanadini talab qilib yo'lga chiqqanlar va o'sha shayxlar o'lib qolib, murodiga eta olmagan talabgorlar zikri” deb atagan.
Abdulloh ibn Dovud Haribiy aytadi: “Basraga Ibn Avn bilan uchrashish uchun kirgan edim. Bani Doro ko'prigiga kelganimda Ibn Avnning vafot etgani xabari keldi. Menga nima etganini Alloh biladi”.
Qarang, mazkur kishilar biror-bir dunyo matohi, boylik, qasr yo boshqasi uchun nadomat qilayotganlari yo'q. Chunki bular topiladigan narsalar. Ammo ulamolarning o'rinlarini hech kim bosa olmaydi.
O'tmishdan bilamizki, birgina hadis rivoyati, birgina fiqhiy masala echimi uchun kishilar uzoq masofali joylarga yo'lga tushganlar. Vaholanki, o'sha paytlarda sharoitlar og'ir edi. Olimlarning, ilmning qadrini bilganlaridan og'ir mashaqqatlarga ham rozi bo'lganlar.
Ammo hozirgi kunda qulaylik va keng imkoniyatlar bo'la turib biz ustozlarimizdan foydalanishni bilmayapmiz. Ulamolar g'animat ekani hadisi sharifda ochiqdan-ochiq bayon qilingan.
Abdulloh ibn Amr ibn Os roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi:
«Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning «Albatta, Alloh ilmni bandalaridan birdaniga sug'urib olmaydi, balki ilmni ulamolarning jonini olish bilan sug'urib oladi. Nihoyat, birorta olimni qoldirmagach, odamlar johillarni boshliq qilib olishadi. Keyin ular so'raladilar va ilmsiz ravishda fatvo berishadi. Natijada adashadilar va adashtiradilar», deganlarini eshitdim» (Imom Buxoriy rivoyat qilgan).
Qarang, ilm ulamolarning vafoti sabab ko'tarilar ekan. Ya'ni, ilmni ushlab, saqlab turadiganlar ulamolardir. Ularning zavollari ilm zavoli ekan.
Imom Zahabiy ulamolardan uch kishi bir vaqtda vafot topganlarida: “Shahar bir yil ichida ana o'sha uch kishi kabilardan xoli qolsa, unda nuqson zohir bo'libdi”, degan ekan.
Yemak va ichimlik badan ozuqasi bo'lsa, qalb ozuqasi ilmdir. Qalblarni tiriltiradiganlar olimlardir. Nafaqat qalblarni, balki olamni tirik tutadiganlar olimlardir. Mana shuning uchun ham: “Olimning o'limi – olamning o'limi”, deyilgan. Olim olamning ruhi, nuri va hayotidir.
Uzoqqa bormay, yaqin davrdan misol keltiradigan bo'lsak, rahmatli shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlari vafot etganlaridan keyin u kishining ilmlaridan, aqalli u zotni bir ko'rishdan, duolarini olishdan bahramand bo'lmay, hasratda qolganlarning sanog'i yo'q. U kishiga etisha olmaganlar u yoqda tursin, garchi shogirdlik baxtiga muyassar bo'lgan bo'lsalar-da, ma'rifat bulog'idan ayrilib qolganlari uchun qanchalar o'ksinishdi.
Qalbimizdan u zotdan keyingi katta bir kemtikni, o'rni to'lmas bir bo'shliqni his qilganimizda “Birgina inson dunyoni shunchalar munavvar qilib turganmidi?!” deymiz bexosdan. Ha, birgina inson dunyoni xayrga to'ldirib turgan edilar. Mana shu xayr ilm nuri, ilm barokoti edi.
Ammo olim ketdi, deb butkul noumidlikka tushish noto'g'ri. Olimlar aslida barhayotlar. Ular narigi dunyoga o'tishgan bo'lsa-da, xalaflarini, ya'ni o'rinbosarlarini qoldirishgan. Biz endi ular qoldirgan meroslari va merosxo'rlarini g'animat bilaylik.
Odinaxon Muhammad Yusuf
Diniy ta’limda yangi bosqich: Toshkentda nufuzli anjuman bo‘lib o‘tmoqda
Toshkent shahridagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta majlislar zalida O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining «Zamonaviy diniy ta’lim: pedagogika, ilm-ma’rifat va innovatsiya» mavzusidagi I ilmiy-amaliy anjumani boshlandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi tarixida ilk bor o‘tkazilayotgan ushbu nufuzli tadbirda Prezident maslahatchisi Muzaffar Komilov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov, shuningdek, diniy ta’lim muassasalari rahbarlari, bosh imom-xatiblar va OAV vakillari ishtirok etmoqda. Anjumanga jami 700 nafarga yaqin pedagog va soha vakillari jalb etilgan bo‘lib, ularning 300 nafari bevosita zalda, 400 nafari esa hududlardan videoselektor orqali qatnashmoqda.
So‘zga chiqqan notiqlar so‘nggi yillarda Prezidentimiz tashabbuslari bilan diniy-ma’rifiy sohani takomillashtirish va zamonaviy kadrlar tayyorlash borasida amalga oshirilayotgan tizimli islohotlarga to‘xtalib o‘tmoqda. Ta’kidlanganidek, Mir Arab oliy madrasasi, Hadis ilmi maktabi, Imom Termiziy islom instituti va madrasasi hamda 4 ta xalqaro ilmiy-tadqiqot markazining tashkil etilishi ilm ahliga keng imkoniyatlar eshigini ochdi. Toshkent islom institutida magistratura ochildi, tizimdagi 510 nafar pedagogning 50 nafardan ortig‘i PhD va DSc ilmiy darajalariga ega bo‘ldi.
Shuningdek, yurtimizdagi diniy ta’lim muassasalariga Misrning Al-Azhar majmuasi ustozlari jalb etildi. 90 ta fan dasturi va yangi avlod darsliklari yaratildi. Mir Arab, Xadichai Kubro, Hidoya va Ko‘kaldosh madrasalari zamonaviy binolarga ega bo‘lib, Iordaniya, Misr va Birlashgan Arab Amirliklarining yetakchi oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorliklar rivojlanmoqda.
Ushbu nufuzli anjumandan ko‘zlangan maqsad ham professor-o‘qituvchilar uchun ilmiy-amaliy muloqot maydonini yaratish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini yuksaltirish, ta’lim jarayoniga raqamli va innovatsion usullarni keng joriy etishdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
