Hajingiz mabrur bo'lsin! (6 qism)
Alloh taolo har bir amalni ixlosu muhabbat bilan ŭZining qoidasiga muvofiq bajargan bandalariga ulkan mukofotlarni ato qiladi. Haj amallarini gŭzal holatda ado qilgan kishilar uchun dunëda gunohlari kechirilishi, oxiratda esa jannat mukofot qilib beriladi.
Abu Huraĭra roziĭallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alaĭhi vasallam: “Umradan umragacha bo'lgan (sag'ira) gunohlar kechiriladi. Mabrur hajning mukofoti faqat jannat bo'ladi!”, dedilar» (Imom Bayhaqiy rivoyati).
“Mabrur” sŭzi lug'atda yaxshilik qilingan, qabul qilingan ma'nolarini anglatadi. Ulamolar hadisni sharhlar ekanlar, hajning mabrur bŭlishi uchun quĭidagi sifatlar topilishi lozim deganlar. Ixlos: zuhdi ziyëda bŭlishi; oxiratga rag'bat qilish; barcha hukmlarini tŭliq bajarish; safarda fisq va ma'siyatlardan, fahsh sŭzlardan tiĭilish; riyë, sum'a va ujbdan saqlanish.
Alloh taolo hojilarga bergan eng katta imkoniyatlardan yana biri gunohlarni mag'firat qilishidir. Nafaqat hojining, balki hoji gunohlarini mag'firat qilishni sŭragan insonlarning ham gunohlarini Alloh taolo kechiradi. Shuning uchun ziyëratga kirgan kishilar hojidan haqlariga duo qilishni sŭraĭdilar.
Abu Huraĭra roziĭallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh sollallohu alaĭhi vasallamning: “Kim haj qilsa, yomon gap va yomon ish qilmasa, xuddi onasi tuqqan kundagidek ortga qaytadi”, deyaëtganlarini eshitdim» (Imom Buxoriy rivoyai).
Abu Huraĭra roziĭallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alaĭhi vasallam: “Kimki haj qilsa, yomon gap va yomon ish qilmasa, o'tgan gunohlari kechiriladi”, dedilar».
Bu erda kichik gunohlar nazarda tuttilgan. Chunki katta gunohlarning kechirilishi uchun tavba shart. Sŭzimizni quĭidagi hadisi sharif ham quvvatlaĭdi.
Abu Huraĭra roziĭallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alaĭhi vasallam: “Besh vaqt namoz (o'rtasida), jumadan jumagacha, Ramazondan Ramazongacha bo'lgan gunohlar, agar kabirasidan chetlanilsa, kechiriladi”, dedilar” (Imom Muslim rivoyati).
Alloh taolo yurtimiz hojilarining qilgan ibodatlari, duo va zikrlarini O'z dargohida husni qabul etsin! Hajingiz mabrur, sa'yingiz mashkur bo'lsin!
Davomi bor...
O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy
Nuriddin domla Holiqnazarov hazratlarining
"Haj buyuk ibodatdir" nomli kitoblaridan olindi.
"Kim o‘zini tanisa..."
Hayotda ko‘pincha to‘g‘ri yo‘nalish emas, balki tezlashish o‘rgatiladi. Tezroq yurish, tezroq yetib borish, hamma narsani tezroq bajarish... Lekin hech kim to‘xtab: “Bunchalik shoshilishdan maqsad nima?” deb so‘ramaydi. Inson tinimsiz harakatda bo‘lishni erishish, tabiiy hayot tarzi deb o‘ylab, sarflanayotgan umri evaziga aslida nimaga erishayotgani haqida o‘ylamay qo‘yadi.
Ba’zan yo‘lni yo‘qotdik, deb o‘ylaymiz. Holbuki, yo‘qoladigan narsa yo‘l emas, balki to‘g‘ri yo‘nalishdir. Bu yo‘nalish xaritadagi chiziqlar yoki telefondagi yo‘l ko‘rsatkich emas, balki Alloh taolo borlig‘imizga jo qilgan ichki yo‘naltirgich, ya’ni fitratimizdir.
Bu ichki yo‘naltirgich ba’zan to‘g‘ri tomonni ko‘rsatmayotgandek tuyuladi. Dunyo tashvishlari, nafs istaklari ko‘payib ketganida, u sarson bo‘ladi yo qotib qoladi. Shunda biz uni buzildi deb o‘ylaymiz. Lekin fitrat buzilmaydi, shunchaki biz unga ahamiyat bermay qo‘ygan bo‘lamiz. Ba’zilar bu yo‘naltirgichni boshqalarning qo‘liga berib qo‘yadi...
Yo‘nalishini yo‘qotgan odam to‘g‘ri yo‘lga qaytishi kerak. Bu qaytish shunchaki bir manzilga qaytib borishmas, balki ichki dunyomizdagi tarqoqlikni jamlash, fitratimizga qaytishdir. Shunda inson dunyoning “hammasiga erishish” vasvasasidan xalos bo‘ladi. O‘tmishdagi xato va sinovlardan ibrat oladi, ammo ularni o‘ziga og‘ir yuk qilib olmaydi. Boshqalardan va hayotdan juda ko‘p narsa kutishni to‘xtatadi...
Haqiqiy xotirjamlik – hamma narsa mukammal bo‘lishi deganimas. Inson o‘z harakat doirasi chegarasiga yetganida Allohning qazo va qadariga rozi bo‘lsa xotirjamlik topadi. Bu loqaydlik emas.
Musulmon kishi ham xursand bo‘ladi, qayg‘uradi, boshqalar kabi yashaydi. Lekin u o‘tkinchi tuyg‘ular, orzu-havaslar aro sarson bo‘lib qolmaydi. Chunki dunyodagi har bir holat vaqtinchalik sinov ekanini yaxshi anglaydi.
Inson o‘zligiga qaytganida boshqalarning yukini yelkasiga olishga urinmaydi. Yordam beradi, lekin har kim o‘z qismati va qilmishi uchun o‘zi mas’ul ekanini tushunadi. Boshqalarning aybiga qaramay, o‘z xatolarini tuzatish bilan band bo‘ladi. Muhimi, har ishida shoshqaloqlik qilmaydi. Chunki oxiratga va ma’naviy kamolotga eltuvchi yo‘lni shoshib bosib o‘tib bo‘lmasligini biladi.
Aytilganidek: “Kim o‘zini tanisa, Rabbini taniydi”. Bu martabaga erishgan qalb esa hech qachon adashmaydi.
Abdulatif ABDULLOH
