Missionerlarning nayrangiga uchmaylik!
Missionerlik so'zidagi missiya - lotin tilidan olingan bo'lib “vazifa topshirish”, missioner esa “ vazifani bajaruvchi” degan ma'noni anglatadi.
“Missionerlik” haqida «Islom entsiklopediya» kitobida: «Missionerlik (missiya so'zidan)-biror dinga e'tiqod qiluvchi xalqlar orasida boshqa bir dinni targ'ib qilish. Missionerlik asosan, nasroniylikka xos. To'rtinchi asrdan paydo bo'lgan. 13-16 asrlarda nasroniy missionerligi Hindiston, Hitoy, Yaponiyaga kirib bordi. Katolik cherkovida missionerlik Ispaniya va Portugaliya imperiyalari tashkil topgach (15-16 asrlar), faoliyatini kuchaytirdi. Missionerlik Rim imperiyasiga yangi erlarni o'z ta'siri ostiga olishda kata yordam berdi. Katolik missionerligiga rahbarlik qilish uchun papa Grigoriy 15 1662 yilda Diniy targ'ibot kongregatsiyasini ta'sis etdi. Missionerlik 19 asrda faollashdi, ayniqsa, nasroniy missionerlari Afrikada faoliyatlarini kuchaytirdilar va o'z mamlakatlarining siyosatini o'tkazishga yordam berdilar. O'zbekiston Respublikasining «Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to'g'risida»gi qonuni 5-moddasiga ko'ra, O'zbekistonda Missionerlik faoliyati man' etilgan ».
Missionerlik-bir dinga e'iqod qiluvchi xalqlar orasida boshqa dinni targ'ib qilishni tushiniladi. Hozirgi kunda missionerlar o'zlarining vaqtinchalik yaxshi muomilalari va o'zlarining g'arazli maqsadlari yashiringan uslublari bilan ayrim kishilarni yo'ldan adash tirmoqdalar.
Missionerlar turli sohalarda o'z faoliyatini olib boradi.
Masalan: Ta'lim sohasidagi faoliyati, missionerlar ta'lim tizimida o'z faoliyatini amalga oshirishda alohida e'tibor beradigan jihatlari quyidagilar:
— maktabga yangi o'quv yiliga tayyorgarlik ko'rish uchun ta'mirlash materiallari olib beriladi;
— ibodatga qatnaydiganlarning bevosita ta'mir ishlarida qatnashishi ta'minlanadi;
— ibodatga keluvchilarning axborotlariga tayanib, yangi o'quv yili arafasida muhtoj oilalarning bolalariga daftar, qalam va boshqa kantselyariya mollari olib beriladi;
— “Mehribonlik uyi” tarbiyalanuvchilariga bolalar kiyim-boshlari va o'yinchoqlar sovg'a qilinadi;
— Til va komp'yuter o'rgatish markazlari, hatto maktab yoshigacha bo'lgan bolalar uchun shu yo'nalishdagi ixtisoslashgan bog'chalar ochish orqali ham yoshlar orasida tegishli targ'ibot tashkil etiladi.
Tibbiyot soxasida faoliyati odamlarga bepul dori-darmon berish, bepul xayriya yordamlarini ko'rsatish, bepul missionerlik adabiyotini tarqatish kabi uslublaridan foydalanishadi.
Masalan, missionerlar kasal yotgan kishini oldiga borishadi. Unga dori-darmon uchun pul berib, uni ahvolini so'ragan bo'lishadi. Kun o'tib yana ko'rgani kelishadi. Bu safar unga atrofdagi odamlarni e'tiborsizliklari haqida gapirishadi. O'zlarini esa “ yaxshi odamlar” ekanligini tushintirishadi. U kishini ham o'zlariga qo'shilsa, yaxshi bo'lishini aytishadi. Va qaytayotib bepul missionerlik kitoblaridan tashlab ketishadi. Oradan kunlar o'tavergach, u kasal kishi asta-sekinlik bilan tuzala boshlaydi. Endi, u kishini o'zlarining missionerlik yig'ilishlariga borishga undaydilar. U kishi missionerlik “o'lja”siga aylanganligini hali bilmaydi. Bu hol xalqimiz orasida turli qarama-qarshilikka sabab bo'lmoqda. Jumladan, missionerlarga qo'shilgan kishi vafot etganida uning jasadini qabristonga qo'yish bilan bog'liq muammolar kelib chiqadi. Shuningdek, missionerlarga qo'shilgan kishi o'z o'g'lini xatna qildirishni xohlamasa, uning qarindosh –urug'i esa bolani xatna qilishni talab qiladi. Missionerlarga qo'shilgan kishi o'z qizini missionerlikka qo'shilgan kishiga erga bermoqchi bo'ladi. Va bu qizning turmushga chiqishi ham muammoga aylanadi.
Ma'lumki, mamlakatimiz aholisining 90% dan ortiqrog'i Islom diniga e'tiqod qiladi. Islom dini shariatiga ko'ra ham o'z dinidan boshqa dinga o'tib ketish qoralanadi. Missionerlik milliy va diniy qadriyatimizga putur etkazadigan, xalqimiz birligini buzadigan harakatlardan hisoblanadi. Missionerlik va uning oqibatlari haqida oilamizda farzandlarimizga, mahalladoshlarimizga ko'proq tushuntirishimiz lozim bo'ladi.
Shunday qilsak, missionerlikning salbiy oqibatlarini bir qadar oldini olishga harakat qilgan bo'lamiz.
Hulosa o'rnida: Islom bu muqaddas din bo'lib, qadimdan ota-bobolarimiz shu din ahkomlariga amal etib yashashgan. Biz ham ota-bobolarimiz yo'lidan ogishmay borsakgina to'g'ri yo'lni tanlagan bo'lamiz. Afsufki, hozirgi kunda diniy qadriyatlarimizga, ma'naviyatimizga rahna solishga, diniy mojarolarni keltirib chiqarishga intilayotgan ayrim nopok kimsalar, missionerlik yo'li bilan farzandlarimizni yo'ldan ozdirishga harakat qilmoqda. Bu hol, g'animlarimiz rejalashtirganidek, ijtimoiy, oilaviy nizolar kelib chiqishiga sabab bo'lishi mumkin. Asrlar mobaynida avlodlarning milliy qadriyatlari, ular hayotining asosiy omili bo'lib xizmat qilgan muqaddas dinimiz kelajak avlod uchun ham shunday bo'lib qolajak. Alloh taolo bergan ulug' ne'mat tinchlik-osoyishtalikning qadriga etib, diyorimizni yovuz niyatli kuchlardan saqlash har-bir musulmon zimmasidagi burchdir.
Bilolxon Inamov,
Chust tumani “Mavlono Lutfulloh” jome
masjidi imom-xatibi
O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda
O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.
Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.
Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.
Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.
O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.
Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.
Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.
Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.
Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.
– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.
– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.
Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.
– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
