frontend\widgets\header\Header: Attempt to read property "fajr" on null

Farzandlarimizni yot g'oyalardan asraylik!

14.06.2022   1588   6 min.
Farzandlarimizni yot g'oyalardan asraylik!

Bugun farovon va to'kin hayotda yashayotganimiz uchun Alloh taologa qancha shukr qilsak – shuncha kam. Tabiiyki, hayotimizni juda osonlashtirayotgan vositalarning foydalari ko'p. Biroq tanganing ikkinchi tomoni ham borligini unutmasligimiz kerak. Gap shundaki, bugun turli g'arazli kuchlar axborot texnologiyalari orqali farzandlarimizni yot g'oyalar domiga tortmoqda.

Ana shunday yot g'oyalardan biri, shubhasiz, o'zlarini salafiy deb nomlagan soxta salafilardir. Bu oqim XVIII asrda yashagan najdlik Muhammad ibn Abdulvahhobning mutaassibona g'oyalariga tayanadi. U esa, aslida, ilk ekstremistik tashkilot – xorijiylik aqidasidir.

Shunga ko'ra, ular nazdida, musulmonlar uchun haqiqiy najot Qur'on va hadisni mahkam tutish bo'lib, har qanday ko'rinishdagi mazhab bu maqsadga erishishda xalaqit beradi.

Ular shu tariqa barcha musulmonlarni Qur'on va hadisni o'rganib, o'z aqli va iqtidori doirasida amal qilishga, ijtihod qilishga chaqiradi. Imom Ahmadning: “Kim dinda taqlid yo'q desa, Alloh va Uning rasuli oldida fosiqdir. Uning so'zi sunnat va salafi solihlar qarashlarini rad qilishdir”, – degan ta'rifi, bizningcha, ushbu qarashga o'rinli raddiya hisoblanadi.

Abu Bakr Haraviyning yozishicha, insonlar dinda yo muqallid (taqlid qiluvchi) va yo mujtahid bo'ladi. Bunda ilmi yo'q olimlarga taqlid qiladi,  bilmaganini olimlardan so'rashi va shu orqali ularga taqlid qilishi farz hisoblanadi.

Insonlar aqli, hayotiy tajribasi turfa ekani e'tiborga olinsa, buning natijasida insonlar orasida qarama-qarshi fikrlarning ko'payishi holatlarini idrok etish mumkin bo'ladi.

Eng muhimi, fiqhiy mazhablar natijasida qonli ixtiloflar vujudga kelmaydi, ammo ushbu toifa xatti-harakatlari keng ma'nodagi zo'ravonliklar va hatto qonli to'qnashuvlar uchun sabab bo'lishi mumkin.

“Soxta salafiylar” qayerga qadam bosmasin, o'sha erda jaholat, ixtilof va tashvishlar ildiz otadi. Zero, ularning yo'li Ahli sunna val jamoaning ham, sahobalar va tobeinlarning ham yo'li emas.

Muhammad Siddiq Hasan Qinnavjiy “soxta salafiylar” haqida o'zining “Taqlidul aimma” asarida bunday yozadi: “Hozirgi kunda bir riyokor va shuhratparast guruh paydo bo'ldi. Bu guruh a'zolari o'zlarini eng taqvodor hisoblab, boshqalarni mushriklikda ayblamoqda. Aslida, ularning o'zi eng mutaassib va dinda chuqur – g'uluv ketganlardir. Ularning ishi dindan emas”.

Soxta salafiylarning kirdikorlari shu qadar ko'pki, ularning kecha paydo bo'lgan ishlari bugunga, bugungi ishlari esa ertaga to'g'ri kelmaydi. Kundan kunga yangidan-yangi fitnalarni o'ylab topib, mo'min-musulmonlar o'rtasida nizo chiqarishga tirishadilar.

Soxta salafiylarning yoshlar ongini zaharlash maqsadida o'ylab topgan fitnalari quyidagilarda namoyon bo'ladi:

1) mazhablarni inkor qiladi. Mazhabsizlik g'oyasi ko'pchilik g'o'r yoshlarning adashishi, yot g'oyalar ta'siriga tezroq tushishi ehtimolini kuchaytiradi;

2) o'zlariga ergashmaganlarni “kofir” sanaydi. Dinimizda 99 amal kufrga, birgina amal imonga dalolat qilsa, imonga hukm qilinadi. Bu toifa vakillari esa bu ishning ziddini qiladi. O'zining g'oyasi Alloh huzurida eng maqbul va ma'qul ekaniga aniq dalil bo'lmagani holda, qabul qilmaganlarni kofir, deb atash ulkan adashish va chuqur ilmsizlik hisoblanadi;

3) jamiyatni ikkiga: “musulmon” va “dinsizlar”ga ajratadi. Bu bilan dinlararo adovat uyg'otishga, jamiyatlarni notinch qilishga urinadi;

4) boshqa din vakillariga murosasiz va hatto shariat hukmlarini ular o'ylagandek to'liq bajarmayotgan musulmonlarga nisbatan ham zo'ravonlik siyosati olib boradi. Rasululloh “La ilaha illalloh”, degan insonni o'ldirgan Usoma ibn Zaydni qattiq tanqid qilganlar. Shunda Usoma: “Endi hech qachon “La ilaha illalloh” degan kishini o'ldirmayman”, – deb va'da bergan.

Shu va shunga o'xshash dinimiz ta'limotiga mutlaqo zid gaplarni yoshlar orasida tarqatayotgan soxta salafiylar Alloh taoloning: «Fitna qotillikdan ham ashaddiyroqdir»(Baqara surasi, 191-) oyati karimasini bilisharmikin?! Vaholanki, ular faqat oyati karima va hadisi sharifga amal qilamiz, deb da'vo qilishadi-ku!

Bugun yurtimizda diniy-ma'rifiy sohaga berilgan erkinlarni suiiste'mol qilayotgan buzg'unchi, g'arazli kimsalar masjidlarga kirib, atayin safda oyoqlar orasini kerib, namozxonlarning jig'iga tegishmoqda. Aslida diyorimizda asrlar osha hanafiy mazhabiga amal qilib kelingan.

Mashhur alloma Abdulhay Laknaviy o'zining “Majmuatul fatovo” kitobida Shoh Valiyulloh Dehlaviyning quyidagi so'zlarini keltirgan: “Hindiston va Movarounnahr yurtlarida shofeiy ham, hanbaliy ham, molikiy mazhabi ham tarqalmagan, boshqa mazhab kitoblari ham etib kelmagan. Shuning uchun ushbu diyorlarda yashovchi, ijtihod darajasiga etmagan kishilarga Abu Hanifa mazhabiga ergashish vojib bo'ladi”.

Hulosa qilib aytganda, bugun biz yoshlarimizni turli yot g'oyalar ta'siridan asrashimiz shart. Chunki dinimiz ta'limotida har birimiz qo'l ostimizdagilarga mas'ul va mutasaddi ekanimiz bayon etilgan. Shundan ekan, kelajak avlodni fitnalardan, soxta salafiylarning kirdikorlridan asraylik!

 

Eshmurod AHBO'TAYeV,

Sergeli tumani bosh imom-xatibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

25.08.2026   20766   5 min.
Kamerada nafaqat tarix, balki Buxoroning bugungi qiyofasi ham aks etmoqda

Ba’zi shaharlarni kitobdan o‘qib tanimaysiz — ularni ko‘rish, his qilish, ko‘hna devorlariga boqish, tor ko‘chalaridagi tarix nafasini tuyish kerak. Buxoro dunyodagi ana shunday betakror, g‘aroyib shaharlardan biri hisoblanadi.

Ming yillik tarix, noyob me’moriy obidalar, qadimiy hunarmandchilik va boy madaniy meros uyg‘unlashgan Buxoro bugun nafaqat sayyohlarni o‘ziga chorlamoqda, balki zamonaviy media imkoniyatlari orqali dunyo auditoriyasiga yanada keng tanitilmoqda.

Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning strategik yo‘nalishlaridan biriga aylantirish, O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosini jahonga keng targ‘ib qilish, xorijiy sayyohlar oqimini ko‘paytirish va hududlarning turistik salohiyatidan samarali foydalanish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.

Ana shu ezgu maqsadlarning mantiqiy davomi sifatida O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi ko‘magida Malayziyaning “Universiti Teknologi MARA” oliy ta’lim muassasasi San’at, dizayn va media fakultetining talaba hamda o‘qituvchilaridan iborat 18 kishilik ijodiy guruh Buxoro viloyatida bo‘ldi, xabar bermoqda O‘zA.

Malayziyalik ijodkorlarning Buxoroga tashrifi oddiy turistik safardan ko‘ra kengroq mazmun kasb etdi. Ularning asosiy maqsadi — Buxoroning boy tarixiy-madaniy merosi, qadimiy obidalari, betakror me’moriy muhiti va turistik salohiyatini zamonaviy media platformalar orqali xalqaro auditoriyaga yetkazishdan iborat bo‘ldi.

Ijodiy guruh vakillari shaharning har bir manzilidan o‘ziga xos syujet izladi. Ular uchun asrlar silsilasida qad rostlagan obidalar shunchaki tarixiy yodgorlik emas, balki zamonaviy avlodga so‘zlab berilishi lozim bo‘lgan ulkan tarixiy hikoyaga aylandi.

Malayziyalik yosh fotograf va dizaynerlar Ark qo‘rg‘oni, Labi Hovuz ansambli, Poyi Kalon majmuasi, qadimiy savdo toqlari, Ismoil Somoniy maqbarasi, Chashmai Ayub kabi ko‘p asrlik tarixdan darak beruvchi maskanlarda tasvirga olish ishlarini olib bordi.

Shuningdek, ijodkorlar Buxoroning an’anaviy hunarmandchilik markazlariga tashrif buyurib, ustalarning mehnati, milliy san’at namunalari, qadimiy kasblarning avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan jarayonlarini ham obyektiv orqali muhrlashdi.

Bugun axborot makoni jadal o‘zgarayotgan bir paytda biror mamlakat yoki shahar haqida tasavvur uyg‘otishning eng ta’sirchan vositalaridan biri — sifatli vizual kontent. Shu ma’noda, tashrif davomida tayyorlangan foto va videomateriallar “storytelling” — voqeani ta’sirchan hikoya qilish uslubida yaratilgani bilan ahamiyatlidir. Zero, bir suratda Buxoroning ko‘hna gumbazi, yana bir kadrda hunarmandning mohir qo‘llari, boshqa bir lavhada esa qadimiy ko‘chalardagi hayot aks etishi mumkin. Bu tasvirlar orqali Buxoro haqidagi ma’lumot oddiy matndan ko‘ra, ta’sirchanroq tarzda millionlab insonlarga yetib borishi mumkin.

Ijodkorlar tomonidan yaratilgan kontentlar ijtimoiy tarmoqlari hamda YouTube platformasi orqali namoyish etilishi rejalashtirilgan. Bu esa Buxoroning turistik salohiyatini, avvalo, Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari auditoriyasiga keng targ‘ib qilish uchun muhim imkoniyatdir.

Bunday xalqaro ijodiy tashriflar Buxoroning turistik brendini yanada kuchaytirish, xorijiy auditoriyada shahar haqida yangi va jozibador tasavvur uyg‘otishga xizmat qiladi.

Eng muhimi, bu jarayonda Buxoro tarixi muzeylarda qolib ketmayapti. U zamonaviy texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar va ijodkorlar nigohida yangi avlodga yetkazilmoqda.

Buxoroning qadimiy ko‘chalarida olingan har bir kadr, hunarmand qo‘lidan chiqqan har bir buyum, obidalar bag‘rida aks etgan har bir lavha dunyoning turli burchaklaridagi insonlarni “Bu qanday shahar?”, “Uning tarixi qanday?”, “Men ham bu joyni ko‘rishni istayman” degan qiziqishga chorlashi mumkin. Bu esa turizm targ‘ibotining eng ta’sirchan ko‘rinishlaridan biridir.

Malayziyalik talaba va ustozlarning Buxoroga tashrifi yana bir muhim jihati bilan ahamiyatli. Turli madaniyat va ta’lim maktablariga mansub yosh ijodkorlar Buxoro misolida Sharq va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlari o‘rtasida yangi ijodiy ko‘prik yaratdi. Bu nafaqat turizm, balki madaniy diplomatiya, ta’lim va ijodiy hamkorlik uchun ham yangi imkoniyatlarni ochadi.

Bugun Buxoroning ko‘hna obidalariga qarayotgan malayziyalik yosh fotografning kamerasida nafaqat tarix, balki O‘zbekistonning zamonaviy qiyofasi ham aks etmoqda. Ertaga ushbu tasvirlarni ko‘rgan minglab yoshlar Buxoroni o‘zlari uchun yangi, qiziqarli va albatta borib ko‘rishga arziydigan manzil sifatida kashf etishlari mumkin. Shu bois, bu tashrifni bir necha kunlik ijodiy safar emas, balki Buxorodan dunyoga yo‘l olgan ulkan vizual hikoyaning boshlanishi, deyish mumkin. Zero, tarixni asrash — uni kelajak avlodga yetkazishdir. Turizmni rivojlantirish esa ana shu tarixni dunyoga tanitish bilan chambarchas bog‘liq.

O‘tmishda Buxoro karvonlar yo‘li orqali dunyo bilan bog‘langan edi. Bugun esa uning tarixi kameralar, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalar orqali butun dunyoga tarqalmoqda. Eng muhimi, bu jarayon davlatimiz rahbari tashabbuslari asosida yurtimizning turistik salohiyatini jahonga keng targ‘ib etish, O‘zbekistonni yanada jozibador va raqobatbardosh turistik maskan sifatida namoyon etish yo‘lidagi ezgu ishlarga munosib hissa bo‘lib qo‘shiladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari