frontend\widgets\header\Header: Attempt to read property "fajr" on null

Ahli cunnat e'tiqodi haqida

12.06.2022   2540   2 min.
Ahli cunnat e'tiqodi haqida

Musulmon odam avvalo ahli sunnat val jamoat olimlari bildirganidek ishonishi lozim. Jahannamning abadiy azobidan qutuluvchilar e'tiqodi ahli sunnat bo'lgan kishilardir.  

“Ahli sunnat” atamasi ko'proq izofat holida, ya'ni “Ahli sunnat e'tiqodi yoki aqidasi”, “Ahli sunnat mazhabi”, “Ahli sunnat yo'li”, “Ahli sunnat firqasi”, “Ahli sunnat va jamoat firqasi” shaklida ishlatiladi.

Eng ulug' olim va avliyolardan imomi Rabboniy Mujaddidi Alfi Soniy Ahmad Foruqiy Sarhandiy (quddisa sirruh) aytdiki:

“Aqlli va balog'atga etgan har erkak va ayolning birinchi vazifasi ahli sunnat olimlari yozgan aqoid bilimlarini, ishoniladigan narsalarni o'rganish va bularga mos e'tiqod qilishdir. Qiyomatda, ya'ni o'lganidan keyin jahannam azobidan qutulish, ularning bildirganlariga ishonishga bog'liq” [Maktuboti Rabboniya].

“Musulmonlarning birinchi vazifalari e'tiqodini to'g'rilab, ahli sunnat val jamoat olimlarining bildirganlariga mos ishonishdir. Ikkinchi vazifasi fiqh (islomiyatning amr va taqiqlariga oid) ilmlarni o'rganib, har ishini bularga moslab bajarishdir” [Mavlono Holid-i Bag'dodiy, E'tiqodnoma/al-iymon val-islom].

Qiymatli Usmoniy olimlaridan Toshko'prikzodaning aytganidek:

“Ahli sunnatning aqoidda ikkita tarmog'i bor. 1. Moturidiya mazhabi. Uning imomi Abu Mansur Moturidiy (rahimahulloh). 2. Ash'oriya mazhabi. Buning imomi esa Abul-Hasan Ash'oriydir (rahimahulloh). Ikkalasi ham targ'ib qilgan iymon asoslari birday. Oralarida faqat ba'zi kichik xususlarga tegishli izoh, ifoda va uslub tarzidan kelib chiqqan juz'iy farqlar bor”.

“Allohu taolo yuborgan har bir din ikki qismdan tashkil topgan. Biri qalb bilan ishonilishi lozim bo'lgan ilmlar, ikkinchisi badan yoki qalb bilan bajariladigan ibodat ilmlari. Bulardan e'tiqod asoslari har bir dinda bir xil bo'lib dinning asli va asosidir. E'tiqod din daraxtining tanasidir. Amal esa, shu daraxtning shoxlari va barglari kabidir. Har bir musulmonning avvalo e'tiqodini tuzatishi, ahli sunnat val jamoat olimlari bildirganidek ishonishi lozim. Jahannamning abadiy azobidan qutuladiganlar faqat mana shu e'tiqodda bo'lganlardir” [Imomi Rabboniy, Maktuboti Rabboniya].

“Qalbga keladigan butun ma'naviy ahvol/hollarni, kashflarni bizga bersalar, lekin qalbimizni ahli sunnat e'tiqodi bilan bezatmasalar, o'zimni xarob bo'lgan deb bilaman. Butun falokatlarni ustimga to'plasa-yu, lekin qalbimni ahli sunnat e'tiqodi bilan sharaflantirsa, hech qayg'urmayman”

 

Sh.Rashidov tumani "To'ptolobod"

jome masjidi imom-xatibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   36446   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV