Yoshlarni diniy mutaassiblik va ekstremizm g'oyalaridan ehtiyot qilish
Shuningdek mashhur olimlardan Husayn Voiz Koshifiy «Axloqi muhsiniy» asarida farzandlar tarbiyasida muhim bo'lgan islomiy qadriyatlarga to'xtalib: "Farzand Haq taoloning omonatidir. Ota-onadan mahshar vaqtida bu omonat haqi talab qilinadi. Bu omonat go'yoki oyna - butun borliq ko'zgusi, avvalidir. Haqiqat javohiri uni nimaga xohlasa, o'shanga moyil qilishi mumkin.” Shunday maslahatlardan so'ng hammada bir savol tug'uladi «Biz internet va ijtimoiy tarmoq turlaridan foydalanmasligimiz kerakmi? Javob o'laroq aytamizki yo'q foydalaning illo bugungi kunda ulardan foydalanmaslikni iloji ham yo'q, faqat bir narsani unutmang vertual olamga siz emas vertual olam sizga hizmat qilsin.»
Hindistonning siyosiy arbobi Maxatma Gandi o'z davrida shunday yozgan edi: «Men uyimning eshik va derazalarini mahkam berkitib o'tira olmayman. Chunki unga toza havo kirib turishi kerak. Shu barobarida eshik va derazalarimdan kirayotgan havo dovul bo'lib, xonadonimni ag'dar-to'ntar qilib, o'zimni yiqitib tashlaydigan darajada ochib ham qo'ya olmayman». Bu so'zlarni bugungi axborot asrida turli ma'lumotlarning kirib kelishi, u yoki bu mintaqada to'g'ri e'tiqodga salbiy yoki ijobiy ta'sir etishi ma'nosida qo'llash ham mumkin. Shuning uchun ham yoshlarda internetning yaxshi tomonlaridan unumli foydalanish, yomon ta'sirlaridan o'zlarini himoya qila olish imunitetini shakllantirish zarur. Shu o'rinda Fitratning ushbu so'zlari yodimizga tushadi «Tarbiya uch qismdan iborat: badan tarbiyasi, aqliy tarbiya, axlok tarbiyasi.»
Virtual olamdagi axborot xurujidan himoyalanish uchun mustaqil fikrga ega bo'lishimiz lozim. Biz yot g'oyalardan o'zimizni himoya qilishiga e'tibor berishimiz kerak, ya'ni har bir inson uchun mustaqil fikr zarur. Mustaqil fikrga ega bo'lgan insongina yaxshi yoki yomon ma'lumotning mohiyatiga etib, ularga qarshi kuch topa oladi.
Biz zamon bilan ham nafas bo'lishga chaqirgan holda, vertual olamning eng to'g'ri yo'llari va kerakli malumotlaridan to'laqonli foydalanish va ularni unumli sarflash tarafdorimiz illo vaqt oz ilm esa juda ko'p.
Akramov Kozimxon
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
