Fitnalardan ogohlik davr talabi
Haliyam fitna qilishdan to'xtamadinglarmi? Allohga osiy bo'lishdan xali ham to'xtamadinglarmi?! Nahotki sizlar haliham to'ntaramiz, revolyutsiya qilamiz deb harakat qilib, o'zlaringcha to'planib yuripsizlar. Qachongacha o'zlaringni aldab yurasizlar. Odamlarni fikrini o'zlaringga jalb qilmoqchisizlar. Lekin barisi befoyda ekanini tushunib etmayapsizlar. Sizlar barilaringiz fitnachisizlar. Sizlar xuddi Usmon raziyallohu anhuni tushunmasdan u kishini shahid bo'lishiga sababchi bo'lgan to'rtta johil, aqidaparastsizlar. Yana Alloh taolo: «Va sizlardan faqat zulm qilganlarning o'zigagina etmaydigan fitnadan saqlaning. Va bilinki, albatta, Allohning iqobi shiddatlidir», degan.Ushbu oyati karimadagi «fitna» so'zi boshqa oyatlardagi kabi sinov va balo ma'nolarini anglatadi. Qaysi bir jamoada zolimlar zulm qilganda boshqalar qarab tursa, hamma–zulm qilganlar ham, qarab turganlar ham barobar baloga giriftor bo'ladilar.«Zulm» deganda bir shaxsning ikkinchi shaxsga tajovuz qilishigina anglanmaydi, balki bu so'zning ma'no qamrovi keng bo'lib, hamma nohaqliklar, gunohlar uning ichiga kiradi. Hususan, dinni tark etish, Allohning amriga yurmaslik, davlatda adolat o'rnataman deb turli krizislarni paydo bo'lishiga sabab bo'lish, normal holatda davom etayotgan turmushni buzib ag'dar-to'ntar qilish, odamlarning ilm olishiga xalaqit berib fikrini chalhitish katta zulm hisoblanadi. Qaysi bir jamiyatda ana shundoq zulmlar sodir etilsa, o'sha jamiyatning barcha a'zolari; zulm ishlarni qilganlariyu, ularga befarq qarab turganlari birgalikda fitnaga-ommaviy balo-ofatga giriftor bo'ladilar. Shuning uchun ham Alloh taolo O'ziga iymon keltirgan bandalarini bundan ogohlantirib, ushbu xitobni qilmoqda:
«Va sizlardan faqat zulm qilganlarning o'zigagina etmaydigan fitnadan saqlaning».Yana, ey zulm qilayotganlar:«...bilginki, albatta, Allohning iqobi shiddatlidir».Zaynab binti Jahsh raziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi va salam uyqudan yuzlari qizargan holda uyg'onib: «Laa ilaha illallohu. Batahqiq, yaqinlashgan yomonlikdan arablarning holiga voy bo'lsin! Bugun Ya'juj va Ma'jujning to'g'onidan manabuncha ochildi», dedilar.
Sufyon qo'lini bukib to'qson yoki yuzni ko'rsatdi. «Ichimizda solihlar turib halok bo'lamizmi?» deyildi. Ha! Qachon fisqi fujur ko'paysa», dedilar». To'rtovlari rivoyat qilgan.
Sharh: Kishilar ichida fisqi fasod keng tarqalsa Alloh taolo. ularni agar ichlarida ahli solih kishilar bo'lsa ham halokatga duchor qilar ekan. Sizlarga murojaat qilaman. Ko'pchilik bo'lib fisqi fasodga qarshi turish lozim. O'z vataniga xiyonat qilganlarga, qarshi ilm bilan, agar ilm bilan bo'lmasa fikr bilan qarshi turib kurashish kerak.
Manbalar asosida Jamalov Nurulloxon tayyorladi
Toshkentda "Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh – yangi kashfiyotlar" xalqaro mediaforumi ochildi
Toshkentda 25 avgust kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.
Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.
Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.
Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.
Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.
Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.
Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.
«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.
Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.
«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.
Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.
Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.
«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.
Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.
«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.
Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.
«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.
Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.
Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.
Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor.
iccu.uz
