Bid'at nima?
Asli dindan bo'lmagan narsani dinga kiritish "bid'at" deyiladi.
"Bid'at" so'zi "yangi paydo bo'lgan narsa" ma'nosini anglatadi.
Shar'iy istilohda esa, din komil bo'lgandan keyin unda paydo qilingan narsa bid'atdir.
Dinga yangilik kiritish xarom sanaladi. Nega desangiz, Islom dini Alloh taolo ko'rsatgan yo'l-yo'riqlardan iborat. Banda o'z aqliga, havoyi nafsiga suyanib dinga biror narsa kiritsa, qattiq adashibdi. Zero, Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: "Dinda yangi paydo bo'lgan narsadan chetlaninglar. Har qanday yangi paydo qilingan narsa bid'at, har bir bid'at zalolatdir".
Yana bir hadisi sharifda: "Kim dinimizga-unda bo'lmagan narsani qo'shsa u qaytariladi" deyilgan.(buxoriy va muslim rivoyati)
Shuni ham aytib o'tish lozim: musulmonlar hayotida yangi paydo bo'lgan, Islom dini asosiga tegishli bo'lmagan narsalar bid'at hisoblanmaydi. Ya'ni dinga zid, din dalillariga, qoidalariga xilof har qanday bid'at rad qilinadi. Ammo dinga zid bo'lmagan, uning asoslariga tayangan xolda keyinchalik dinni ximoya qilish yoki musulmonlar hayotida qulaylik yaratish maqsadida joriy etilgan amallar rad etilmaydi.
Jarir ibn Abdulloh roziyallohu anhu rivoyat qilishicha, Rosululloh sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: "Kim Islomda yaxshi sunnat (ya'ni, yo'l) paydo qilsa, unga o'shaning, o'zidan keyin amal qilganlarning savobi kamaytirilmasdan beriladi" (muslim, nasoiy dorimiy rivoyati).
Bu erda aytilishicha, Islom shariatiga muvofiq yaxshi narsalarni joriy etish joiz. Uning savobi o'sha ishni boshlab bergan odamga yoziladi.
Bazilarimiz o'ylaganimizdek agar yangi paydo bo'lgan narsa bid'at bo'laversa, unda musulmonlar juda tang axvolda qolishardi. Zero, Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam davrlarida Qur'oni karim ham kitob shakliga keltirilmagan, madrasalar qurilmagan, turli ilmlar alohida bo'lib shakllanmagan, va kitoblar ham yozilmagan edi. Albatta bularning barchasi keyin paydo bo'lgan.
Alloh taolo hammamizni xaq yo'ldan adashtirmasin.
Mashhad mozor masjidi imom xatibi A. Tursunov. Manba asosida tayyorladi.
“Arab Tourist”: Samarqand, Buxoro va Xiva — islom sivilizatsiyasi va jahon madaniy merosining bebaho durdonalari
Saudiya Arabistonining turizm va sayohatlarga ixtisoslashgan “Arab Tourist” elektron nashrida “Markaziy Osiyoning qoq markazida joylashgan va Buyuk ipak yo‘li bilan bog‘langan mamlakat” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqolada Buyuk ipak yo‘li tarixida o‘zbek shaharlarining tutgan o‘rni alohida e’tirof etiladi. Xususan, Samarqand, Buxoro va Xiva kabi tarixiy shaharlar asrlar davomida Sharq va G‘arb o‘rtasidagi savdo, fan va madaniyat markazlari sifatida xizmat qilgani ta’kidlanadi. Registon maydoni, Ichan-qal’a va Buxorodagi me’moriy obidalar islom sivilizatsiyasi hamda jahon madaniy merosining bebaho durdonalari sifatida tilga olinadi.
Bundan tashqari, nashr O‘zbekistonning rang-barang tabiati va geografik relefiga to‘xtalib o‘tgan. Qizilqum cho‘li, serhosil Farg‘ona vodiysi, Tyan-Shan va Pomir-Oloy tog‘ tizmalari aholi joylashuvi va qishloq xo‘jaligi rivojida muhim o‘rin tutishi qayd etiladi.
Nashr, shuningdek, Buyuk Mirzo Ulug‘bek kabi donishmandlarning astronomiya va matematika sohasidagi buyuk kashfiyotlarini alohida e’tirof etgan.
Xulosada ta’kidlanganidek, Toshkent, Samarqand, Buxoro, Namangan va Andijon kabi shaharlar bugungi kunda nafaqat ma’muriy va iqtisodiy, balki jadal rivojlanayotgan yirik madaniy-turistik markazlar sifatida dunyo sayyohlari e’tiborini o‘ziga jalb etmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
