Sof islomning aqidasi qanday?
Bizni Ahli sunna va jamoa toifasidan qilib to'g'ri yo'lga boshlagan Alloh taologa hamd bo'lsin. Va ummatlarni haq yo'lga boshlagan Payg'ambarimizga salovotu durudlar bo'lsin.
Avvalo, aqidada ixtiloflar bo'lgan joyda botil e'tiqodlar ildiz otadi. Chunki aqidasi durust va sog'lom bo'lmagan kishining din va imoni sahih bo'lmaydi.
Aqida – imon bilan bog'liq nozik masala bo'lgani uchun, Alloh taolo o'zi bu tushunchalarni bayon qilib, insoniyatni haqiqiy imon e'tiqod yo'liga boshlab qo'ygan. Hozirgi kunda ba'zi bir buzg'unchi guruhlar musulmon davlatlarda fitnani yuzaga keltiryaptilar. Jumladan, islomda ilk namoyon bo'lgan xorijiylar, Azraqiylar — o'zlariga qo'shilmagan musulmonlarni kofir sanashgan. Musulmolarning molini talashni o'zlariga halol deb bilishgan va ahli-ayollarini esa o'ljaga aylantirishgan. Bugungi kunda esa bunaqa misollarni ko'plab keltirishimiz mumkin. Aslida, islom dini kishilarni er yuzida og'a-ini bo'lib yashashga, bir — biriga yordam berishga, ota-onani hurmat qilishga, vatanini gullab yashnashi uchun hissa qo'shishga, xalqdan ajralmagan holatda Haq roziligini topishga da'vat etadi. Shu o'rinda Abu Nujaymning takfir borasidagi so'zini keltirib o'tmoqchiman; “Agarda to'qson to'qqizta dalil kofirlikka dalolat qilsayu bitta dalil mo'minlikka dalolat qilsa biz uni mo'min deymiz”.
“Hijrat” so'zi kishilarni ongida qattiq kora dog' qoldiryapti. Hali islomiy aqidasi to'liq shakillanmagan yoshlar internet to'riga tushib, o'zlari bilmagan holda dunyoning turli hududlaridagi ayrim aqidaparast oqimlar va turli terrorchilik guruhlarga qo'shilib qolmoqdalar. Vaholanki, Payg'ambarimiz (s.a.v) “Makka fathidan keyin hijrat yo'q”, deganlar.
Hozirgi kunda O'zbekistonda masjidlarda xalqimiz o'z diniy arkonlarini emin-erkin bajarayotgan, o'rta maxsus islom bilim yurtlari va Imom Buxoriy nomli Toshkent islom instituti faoliyat olib borayotgan bir vaqtda, shunday gullagan diyorni noto'g'ri e'tiqod bilan tashlab ketishlik eng og'ir gunoh hisoblanadi. Inson bu dunyoda yaxshiliklarning eng afzallarini qilishi, ota-onasini xizmatini to ular vafotigacha sidqidildan qilib, jannat kalitlarini qo'lga kiritishi, o'z mahallasiga, o'z Vataniga foydasi tegishi, boshliqlariga bog'iylik qilmasligi kamolotining etukligidan dalolat beradi va uni yuqori martabalarga o'tqazib qo'yadi. Shu o'rinda Shayx Jaloliddin Rumiy hazratlarining go'zal bir baytini keltirishni lozim topdim:
Sen dunyoga kelganda yig'lab kelding,
Hamma kulib qarshi oldi.
Sen dunyodan ketganda kulib ketginki,
Hamma yig'lab qolsin.
Bu shior har bir qalbida g'ururli, e'tiqodi sof, jo'mard kishining hayotdagi shiori bo'lishi kerak, deb o'ylayman.
M.Matirzayev
Gurlan tumani “Shayx Jamol bobo” masjidi imom-xatibi
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
