Firqa va oqimlarga qo'shilish shar'an haromdir!
Firqalar va oqimlarga nomni doimo jumhur ulamolar, an'anaviy mazhabdagilar, ahli sunnat va jamoatning haqiqiy a'zolari qo'yadilar. Firqa va oqim a'zolari bu nomlarni o'zlari inkor qilishlari mumkin. Mo''taziliylarga nomni buyuk tobe'in Hasan Basriy rahimahulloh qo'yganlar. Havorijlarga nomni Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam qo'ygan, degan fikr mavjud. Firqa va oqimlarning nomlari alohida ko'rinishlaridan, rahbarlarining nomlaridan, kelib chiqqan joylari nomidan, yaqqol ko'rinadigan asosiy aqidalaridan olingan bo'ladi. Buni hamisha esda tuting!
Jumladan:
و لا تكون كالذين تفرقوا و اختلفوا من بعد ما جاءهم البينات و أولئك لهم عذاب عظيم
“Hujjatlar kelgandan keyin ham bo'linib, o'zaro ixtilofga berilgan kimsalarga o'xshamangiz! Ana o'shalarga ulkan azob bordir”(Oli Imron, 105).
Ha, yomonlarning yomonliklarini, fitnachilarning fitnalarini, tinchlikka, totuvlikka raxna soluvchilardan ogohlantirganidan keyin, birga namoz o'qib, birga ro'za tutib, qavmu qarindoshlari, yoru birodarlari, yurtdosh va vatandoshlari bilan birga umrguzaronlik qilib kelayotgandan keyin, kufroni ne'mat qilib, imon-ishonchini o'zgartirib, kofir fitnachilarga qo'shilganlar oxirat kunini, yuzlar qorayadigan kunni eslamoqlari darkor. U kunda oq yuzli, obro'li bo'lganlar yutadi, obro'-e'tiboridan ayrilgan, dunyoda sharmanda bo'lganlar, u kunda ham sharmanda bo'ladilar:
يوم تبيضّ وجوهٌ و تسودّ وجوهٌ فأمّا الذين اسودّت وجوههم أكفرتم بعد إيمانكم فذوقوا العذاب بما كنتم تكفرون
و امّا الذين ابيضّت وجوههم ففى رحمة الله هم فيها خالدون
“Ba'zi yuzlar oqaradigan va ba'zi yuzlar qorayadigan kunni (qiyomatni) eslang: yuzi qorayganlarga (hujjat-isboti uchun shunday deyilur): “Imon keltirgandan keyin yana kufrga qaytgan edingizmi? Kufringiz tufayli mana shu azoblarni totib ko'ring, endi!”(Oli Imron, 106).
“Yuzlari oqargan zotlar esa Allohning rahmatida (jannatida)dirlar. Ular u erda abadiy qoluvchilardir”(Oli Imron, 107).
Firqa va oqimlardagilarning ayrimlarining amaliyoti va aqidalari ahli sunnat va jamoatga juda yaqin ko'rinishda bo'lishi mumkin. Masalan, haqiqiy hanafiy ulamolarning aqidasi to'g'ri hanafiy shogirdlari shu xilda firqa va oqim vakillari bo'lishi mumkin. Ana shunday firqa va oqimlarning rahbarlari esa o'sha firqa yoki oqimni yaxshi niyatda tashkil qilgan haqqoniy olim, haqiqiy ahli sunnat va jamoat a'zosi bo'lishi ham mumkin. Haqiqiy ahli sunnat va jamoatdan bo'lgani bois u hatto rabboniy olim, ulug' avliyo ham bo'lishi mumkin. Bu narsa esa sizni aldab qo'ymasin! O'sha firqa va oqim qanday niyatda tashkil qilingan bo'lmasin, uning rahnamolari naqadar yaxshi insonlar, naqadar buyuk ulamolar bo'lmasin, lekin alohida ko'rinishlari, musulmonlar hamjamiyatidan ajralib, ozchilik bilan alohida bo'lib olishlarining o'zi, ko'pchilik musulmonlar ularning alohida ko'rinishiga qarab, alohida nom qo'yib qo'yishining o'zi ularni ahli sunnat va jamoatdan chiqarib qo'yadi. Buni unutmang!
Musulmon kimsa rahbarlariga itoatli, yurtidagi insonlar bilan murosayu madora bilan yashamog'i farz. Shunday ekan, firqa va oqimlarga qo'shilishni jamiyat man qilib qo'ygan ekan, davlat qonuni jinoyat deb baholar ekan, unday firqa va oqimlardan uzoq bo'lavering. Shu sizning musulmonlik burchingizdir! Hullas, firqa va oqimlardan doimo ehtiyot bo'ling, qoching, yaqinlashmang!
"Yorilgan masjidi"
imom xatibi
Tojiddin Ho'jaxanov
Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda
O‘zbekiston musulmonlari idorasi hamda Birlashgan Arab Amirliklari Islom ishlari va vaqflar bosh boshqarmasi hamkorligida o‘zbekistonlik imom-xatiblar uchun BAAda malaka oshirish o‘quvlari boshlandi. Bu haqda mazkur jarayonda ishtirok etayotgan Masjidlar bilan ishlash bo‘limi xabar berdi.
Mazkur o‘quv kurslarining asosiy maqsadi ikki qardosh mamlakat diniy soha vakillari o‘rtasida o‘zaro tajriba almashish, ilg‘or ma’rifiy yondashuvlar, zamonaviy ish usullari hamda dolzarb diniy-ijtimoiy masalalar yuzasidan fikr almashishdan iboratdir.
Safar doirasida bo‘lib o‘tgan navbatdagi ilmiy-amaliy mashg‘ulot davlatchilik asoslari, bag‘rikenglik madaniyati va zamonaviy diniy-ijtimoiy yondashuvlar mavzusiga bag‘ishlandi. Unda BAAning taraqqiyot yo‘li, qonun ustuvorligi va jamiyat barqarorligida «vasatiyya» (mo‘tadillik) tamoyilining o‘rni muhimligi ta’kidlandi. 200 dan ortiq millat va elat vakillari tinch-totuv istiqomat qilayotgan ushbu mamlakatda inson qadri va o‘zaro hurmat asosiy mezon ekaniga urg‘u berildi.
O‘z navbatida, BAA tomoni O‘zbekistonning boy sivilizatsiyasi va dunyo tamadduniga ulkan hissa qo‘shgan buyuk allomalarimiz merosini yuksak ehtirom bilan tilga oldi.
Malaka oshirish jarayonida ishtirokchilar masjidlar faoliyatini tashkil etish, jamiyatda ma’naviy muhitni mustahkamlash, xususan, ma’ruza va suhbatlarni zamonaviy axborot texnologiyalari — interaktiv taqdimotlar va proyektorlar orqali ko‘rgazmali yetkazish bo‘yicha ilg‘or amaliyotlar bilan yaqindan tanishmoqdalar.
Tadbir davomida BAA rahbariyatining global miqyosdagi insonparvarlik va xayriya tashabbuslari ham alohida e’tirof etilib, ikki tomonlama hamkorlikni rivojlantirish va diniy soha xodimlarining kasbiy salohiyatini oshirishga qaratilgan mazkur manfaatli safarni tashkil etgan mutasaddilarga samimiy minnatdorlik bildirildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
