Baqi' qabristoniga dafn etilgan ilk sahobiy kim?
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uning vafot etganini eshitganlarida ko'z yosh to'kkanlar. Baqi' qabristoniga dafn etilgan ilk muhojir sahobiy – Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu sanaladi.
Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu Makkada dunyoga keldi. Otasi Maz'un ibn Habib ibn Vahb, onasi Suxayla bintu Anbas. Kunyasi Abu Soib edi.
Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu oilada yaxshi tarbiya ko'rib ulg'aydi. Qabilasi orasida odobi bilan ajralib turardi. Nihoyatda ziyrak, aql-zakovatli va go'zal xulqli inson edi. Hatto johiliyat davrida ham ichkilikka yaqinlashmagan. U: “Aqlimni ozdiradigan, odamlarga masxara bo'lishimga sabab bo'ladigan va o'zimga munosib bo'lmagan ayolga uylanishimga majbur qiladigan bu narsani aslo ichmayman”, deb aytardi.
O'ttiz yoshida Islomni qabul qildi. Bu haqda bunday deydi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va u zotning oilalariga muhabbatim juda kuchli edi. Kunlarning birida Nabiy alayhissalomga vahiy nozil bo'layotganiga guvoh bo'ldim. Bu hodisa mening qalbimda iymon nuri porlashiga sabab bo'ldi”.
Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu kechalarini ibodat bilan o'tkazar, kunduzlari esa ro'za tutar, uyda hatto bir kunlik taom saqlamasdi. Dunyoga muhabbat qo'ymadi, obid va zohid, xayrli ishlarda peshqadam, haq yo'lda mustahkam va Islom yo'lida fidokor bo'ldi.
Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu mushriklarning tazyiq va tahdidi girdobida qolganida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hijrat qilishga ruxsatlari bo'lganidan so'ng ayoli, o'g'lini olib Madinaga hijrat qildi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan birga bir qancha g'azotlarda ishtirok etdi.
Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu Badr g'azotidan keyin kasal bo'lib qoldi. Og'ir betoblikdan so'ng Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu Ummul A'loning xonadonida vafot etdi. Bu haqda Ummul A'lo bunday deydi: “Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhuning vafotini eshitib Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uyimizga keldilar. U zot alayhissalom ko'z yosh to'kib: “Alloh va Rasulini sevardi. Ey Abu Soib. Alloh seni rahmatiga olsin! Dunyodan o'tding. Na Sen dunyoga muhabbat qilding, na u senga muhabbat qildi. U bizning qanday yaxshi birodarimiz edi”, dedilar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhuni Baqi' qabristoniga dafn etishni buyurib, janozani o'zlari o'qib berdilar.
Usmon ibn Maz'un roziyallohu anhu Baqi' qabristoniga qo'yilgan dastlabki muhojir sifatida tarixda qoldi.
Ma'lumot uchun: As'ad ibn Zurora roziyallohu anhu Baqi' qabristoniga qo'yilgan ilk ansoriy sahoba hisoblanadi.
Davron NURMUHAMMAD
Iordaniya OAV: Toshkentda Islom sivilizatsiyasiga bag‘ishlangan xalqaro mediaforum o‘tkaziladi
Iordaniyaning nufuzli “Jordan News Agency” (Petra) axborot agentligi hamda “Hala Ahbar” nashrida 24–29 avgust kunlari Toshkent shahrida bo‘lib o‘tadigan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh va kashfiyotlar” mavzusidagi xalqaro mediaforumga bag‘ishlangan maqolalar e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Agentlikda yozilishicha, mazkur yirik xalqaro tadbir O‘zbekistonning jahon media hamjamiyati bilan aloqalarini yanada kengaytirish, jurnalistlar va soha mutaxassislari o‘rtasida tajriba almashishni rivojlantirishi bilan ahamiyatlidir.
Shu bilan birga, forum davomida islom sivilizatsiyasining boy ilmiy-ma’rifiy va madaniy merosini zamonaviy media vositalari orqali keng targ‘ib etishga alohida e’tibor qaratiladi.
Forumning asosiy tadbirlari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkaziladi. Unda xorijiy ommaviy axborot vositalari vakillari, xalqaro ekspertlar hamda media sohasi mutaxassislari ishtirok etadi.
Nashrlar forum dasturining mazmun-mohiyatiga alohida e’tibor qaratgan. Xususan, tadbir doirasida yalpi majlislar, ixtisoslashtirilgan media-ko‘rgazmalar, matbuot brifinglari va ikki tomonlama uchrashuvlar tashkil etiladi.
Munozaralarda hujjatli filmlar yaratish, tarixiy xotirani asrash va yoritish, nashriyot loyihalarini rivojlantirish, zamonaviy texnologiyalardan media sohasida samarali foydalanish hamda xalqaro media loyihalarni amalga oshirish istiqbollari muhokama qilinadi.
Nashrning qayd etishicha, tadbirning muhim jihatlaridan biri – O‘zbekistonlik talabalar uchun xalqaro media sohasining tajribali mutaxassislari ishtirokida amaliy master-klasslar o‘tkazilishidir. Bu mashg‘ulotlar zamonaviy jurnalistika, mediamahsulotlar yaratish va xalqaro axborot makonida samarali faoliyat yuritish bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarni oshirishga xizmat qiladi.
Iordaniya OAVda forum doirasida ishtirokchilar uchun Samarqand shahriga safar ham rejalashtirilgani qayd etilgan. Xorijiy jurnalistlar Imom Buxoriy majmuasini ziyorat qilib, Samarqandning boy tarixiy-madaniy merosi bilan tanishadilar. Toshkent shahrida esa xalqaro OAV vakillari uchun maxsus mediatur tashkil etiladi.
Bunday safarlar forum ishtirokchilariga O‘zbekistonning nafaqat zamonaviy taraqqiyoti, balki uning jahon sivilizatsiyasi tarixidagi o‘rni, ilmiy-ma’rifiy an’analari va boy madaniy merosi haqida bevosita tasavvur hosil qilish imkonini beradi.
Maqolalarda xalqaro mediaforumning 28 avgust kuni yakuniy yalpi majlis va rasmiy yopilish marosimi bilan yakunlanishi ham ma’lum qilingan. Xorijiy mehmonlar O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan tadbirlarda ham ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlar idorasi Matbuot xizmati
