Қуйида келтириладиган фикрлар, ҳикматлар ижтимоий тармоқлардаги турли саҳифалардан олиб таржима қилинган. Бундан ташқари саҳобаи киромлар, улуғ олимлар, Яқин Шарқ, Осиё, Европа ва Америка мутафаккирларининг бир қатор фикрлари ҳам берилган.
*****
Дунё ўтиш жойидир, доимий яшаш жойи эмас. Модомики, бошқаларга яхшилик етишини орзу қилар экансан, демак, яхшиликдасан. Гўзал ниятли бўлишга ҳарис бўл! Чунки, гўзал ният қилиш ҳам савоб деб ёзилади. Бас, ниятларингизга қараб ризқланасизлар.
«Ховатир роқия журнали»
*****
Эй Роббим! Қалбларимизни нифоқдан, амалларимизни риёдан, тилларимизни ёлғондан, кўзларимизни хиёнатдан поклагин! Зеро, Сен кўзларнинг хиёнатини ва қалблар яширган нарсани биласан.
*****
Ким ҳавойи нафсни улфат қилиб олса, қулайди.
Ким тақвони улфат қилиб олса, юксалади.
*****
«Агар инсонларнинг қалбларини кўришга имконингиз бўлганда, ҳар бир қалбда оғриқли қисса борлигини кўрган бўлардингиз. Шундай экан, бир-биримизга нисбатан раҳмли бўлайлик! Шоядки, Аллоҳ таоло бизга ҳам раҳм қилса!»
*****
«Ихтиро қилди» эмас, «Кашф қилди» дейилади! Инсон ҳеч қачон бирор нарсани яратолмайди, яъни йўқдан бор қилолмайди, ҳосил қилолмайди! Балки, бор нарсани кашф қилиши, яъни бор нарсадан ҳосил қилиши мумкин.
*****
«Фалончининг шогирдиман» дейишнинг ўзи билан шогирд бўлиб қолинмайди. Аввало, устознинг гўзал хулқи, одоби, илми ўзлаштирилади ва қолдирган илмий меросига, кўрсатмаларига амал қилишда бардавом бўлинади. Қолаверса, ўша олим ҳам уни шогирдим, деб билиши керак. «Фалончининг шогирдиман» деган гапни бренд каби қилиб олмаслик лозим. Бирор олим билан кўп бирга бўлган, ҳатто бир уйда кўп йил бирга истиқомат қилган инсонлар бор бўлади, лекин ўзларини ҳадеб шогирдиман, шогирдиман деб кўз-кўз қилверишмайди.
*****
Қийинчилик ҳақида гапирадилар ва оғриқлар тўғрисида ёзадилар. Ҳатто ботиний ақллари маҳзунлик учун дастур ишлаб чиқади.
Офият неъматини англамоқчи бўлсанг, шифохонага бор.
Ҳуррият неъматини англамоқчи бўлсанг, қамоқхонага бор.
Ҳаёт неъматини англамоқчи бўлсанг, қабристонга бор.
Мазкур жойлардаги кишиларга нисбатан сенинг маҳзунлигингнинг вазни қанча?!
Эй Роббим! Неъматларинг учун Ўзингга ҳамд бўлсин!
*****
— Агар Аллоҳ таоло бандасини яхши кўрса, нима қилади?
— Хато қилган пайтда уни истиғфор айтишга илҳомлантириб қўяди.
*****
Қабрга Мункар ва Накирнинг қўрқинчли суратда кириши маййитнинг азобланишига кифоя қилади. (Қабрдаги бошқа азоблар гапирилмаяпти.)
*****
Умар розияллоҳу анҳу яхшилик қилишда Абу Бакр розияллоҳу анҳуга етолмадилар, лекин қолган барчадан ўзиб кетдилар. Яхшилик қилишдан тўхтамайлик!
*****
— Ёшингиз неччида?
— Соғлиғим жойида.
— Пулингиз борми?
— Қарзим йўқ.
«Ховатир роқия журнали»
*****
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳнинг элчиси бўла туриб тавозеъли ҳолда яшадилар ва шундай ҳолда вафот этдилар.
Биз ким бўлибмиз такаббурлик қилгани?!
*****
Эй Роббим! Кўзларимизни уйқудан уйғотганингдек, қалбимизни ғафлатдан уйғот!
*****
Интернет материалларидан тўплаб, таржима қилувчи
Нозимжон Иминжонов
1. Арафа куни кечаси, яъни, ҳайит кунига ўтар кечасини бедор ўтказиш.
Ҳайит кунига ўтар кечани Қуръон тиловати, зикр, тасбиҳ ва нафл намозлар билан ўтказиш улкан савобларга сабаб бўлади. Расулуллоҳ соллалоҳу алайҳи васаллам: "Ким икки ийд кечаларини Аллоҳдан савоб умидида қоим қилса, қалблар ўладиган кунда унинг қалби ўлмас”, деганлар (Ибн Можа, Табароний ривояти).
2. Ғусл қилиш. “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам фитр, азҳо ва арафа кунлари ғусл қилар эдилар” (Ибн Можа ривояти).
3. Энг яхши, янги ёки тоза кийимларни кийиш.
4. Хушбўйланиш.
5. Қурбон ҳайити намозига чиқишдан олдин ҳеч нарса емаслик. “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Рамазон ҳайитида таомланмасдан чиқмасдилар, қурбонлик кунида эса намоз ўқигунларича таомланмасдилар” (Имом Термизий ривояти).
Эслатма! Баъзилар қурбон ҳайитида ҳеч нарса емай намозга чиқишни нотўғри тушуниб, куннинг аввалги ярмига қадар рўзани ният қилиш керак, дейишади. Шу билан бирга, ўша куни саҳарликка туришади ва оғизларини ният билан беркитиб намозга чиқишади. Ҳайит намози ўқиб бўлингач эса, худди ифторликдаги каби оғизларини очишади. Бундай қилиш нотўғри. Ҳайит кунларида рўзани ният қилиш ҳаром амал саналади. Қолаверса, ярим кунга рўза ният қилинмайди.
6. Масжидга имкон бўлса пиёда ва эртароқ бориш. “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам икки ҳайит намозига пиёда юриб чиқардилар” (Ибн Можа ривояти).
7. Йўлда таҳлил (Лаа илаҳа иллаллоҳ), такбир (Аллоҳу акбар) ва таҳмид (Алҳамдулиллаҳ) айтиш. "Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар, Лаа илаҳа иллаллоҳу Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар ва лиллаҳил ҳамд".
8. Ҳайит намозидан олдин бошқа бирор нафл намоз ўқимаслик. Масжидга боргандан сўнг таҳийятул масжид ёки бошқа бирор нафл намоз ўқимасдан зикр қилиб ўтириш лозим.
9. Намозга бир кўчадан бориб, бошқасидан қайтиш. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай қилар эдилар.
10. Ҳайит билан муборакбод этиш. Саҳобалар: "Тақоббал Аллоҳ минна ва минкум (Аллоҳ биздан ҳам, сиздан ҳам қабул этсин)", деб бир-бирларини байрам билан табриклашарди.
11. Аҳли аёл ва ёш болаларни хурсанд қилиш. Оилада байрам кайфиятини пайдо қилиш, совға-ҳадялар улашиш керак.
12. Қавм-қариндош, ёш улуғларни зиёрат қилиш.
13. Таниш-билиш, ёру дўст, қўни-қўшниларни байрам билан табриклаш.
Қурбон ҳайитингиз муборак бўлсин!
Даврон НУРМУҲАММАД