Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
11 Март, 2026   |   22 Рамазон, 1447
search icon
Aввалги сайт
O`Z РУ EN AR

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:24
Қуёш
06:42
Пешин
12:38
Аср
16:39
Шом
18:29
Хуфтон
19:41
Bismillah
11 Март, 2026, 22 Рамазон, 1447
Aввалги сайт
#search
 YouTube

Исломда қарз олди-берди масалалари

05.02.2019   7064   3 min.
Исломда қарз олди-берди масалалари

Баъзан инсон ҳаётида турли хил синовларга йўлиқади. Масалан: деҳқон деҳқончилигидан, тижоратчи тижоратидан ва яна бошқа бир инсон касби ила қийин аҳволга рўбарў бўлиши, уйи ёниб кетиши ёки ўғри тушиб хеч вақосиз қолиши мумкин. Бундай ҳолларда киши нима қилишини билмай, ғам-ғуссага тушиб қолади. Бу Аллоҳнинг синови албатта.

Шунда инсон бу ҳолатдан чиқиш йўлларини излайди, ҳаракат қилади. Бироқ, йўл топа олмагач, бирор-бир яқин дўсти, қариндоши ёки қўшнисидан маълум муддатга қарз сўрашга мажбур бўлади.

Хўп бундай пайтда қарз олувчи ва қарз берувчи нималарга эътибор бериши керак?

Келинг аввало қарз берувчи ҳақида билиб олсак!

Қарз берувчи шуни яхши билсинки, аввало Аллоҳ таоло унга қарз берадиган даражада дунё берибди ва агар қарз берса, қарз бериб туриш ила бир инсоннинг оғирини енгил қилишга сабабчи қилибди ҳамда қарз бергани учун улкан ажрларга эга бўлишни насиб қилибди.

Ҳадисларни умум қилиб айтганда, қарз бериб, бир инсоннинг оғирини енгил қилса, Аллоҳ таоло қиёматда унинг оғирини енгил қилиши, қарз бериб турувчига қарздор қарзини бергунича ҳар куни учун садақа қилувчининг савоби берилиши, қарз бериш ила ердагиларга раҳм қилгани учун унга осмондагилар раҳм қилиши, агар қарзни қарздордан кечиб юборса, Аллоҳ унинг гуноҳларини кечиб юбориши каби бир қанча қарз берувчига бериладиган фазллар бор.

Демак, қарз берувчи ушбу ниятлар ила қарз берса, унга улкан ажрлар берилар экан.

Энди қарз олувчига таъаллуқли бўлган масалаларни билиб олсак!

Аввало инсон Аллоҳ таолодан ҳаётида қарздор бўлиб қолишидан паноҳ сўрамоғи лозим. Зотан ҳадисда айтилинганидек, қарздор инсон қарзини ўз вақтида адо қила олмагач кўп ёлғон гапиради ва ваъда қилса хилоф қилади.

Агар инсон қарз олишга мажбур бўлиб қолсаю, уни албатта қайтариш нияти билан олса, Аллоҳ таоло унга қарзини адо қилишда ёрдам беради. Агар мақсади қайтиб бермаслик, чув тушириш, синдириш ва эгасини оғир аҳволга тушириш бўлса, Аллоҳ таоло унинг дунёсига талофат беради ва унинг ўзини бундан баттар ҳолатга тушириб қўяди.

Мақсади бузуқ бўлган қарз олувчилар шуни билсинким, ҳадисларда агар инсон қарзини узмасдан вафот этса, унинг номидан ҳам ҳеч ким қарзни адо қилмаса, у икки ўртада қолиши, ҳатто шаҳид одам ҳам қарзини узмаган бўлса, уни фақатгина қарзи жаннатдан тўсиб туради, дейилади.

Аллоҳ таоло барча қарз берувиларга бу дунё ва охиратда улкан ажрлар берсин. Қарз олганларга эса, касбларига барака берсину, қарзларини тезда адо қилишга Ўзи ёрдамчи бўлсин. Қарз бериб, қарздорларга нисбатан раҳм қилиб вақтини яна чўзиб турганлар ёки кечиб юборганларга Аллоҳ аолонинг ўзи раҳм қилсин.

Манбалар асосида Тошкент Ислом институти ўқитувчиси Абдураҳманов Яҳё

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Садақанинг 63 та фойдаси

11.03.2026   203   4 min.
Садақанинг 63 та фойдаси

УЛУҒ  УСТОЗ  УЛАМОЛАРИМИЗ  баён  қилиб  берганлар:

Каломуллоҳ – Қуръони каримнинг муборак ояти карималаридан

ва

Жаноби Пайғамбаримиз Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак ҳадиси шарифларидан

Устоз уламои киромларимиз айтадилар: 

“Жуда оз бўлса ҳам,

кунига садақа қилишни одат қилинг!"

Чунки "САДАҚА – РАДДИ БАЛО".

 

  1. Садақа – жаннат эшикларидан биридир.
  2. Садақа – солиҳ амалларнинг энг афзали. 
  3. Садақа Қиёмат куни ўз соҳибига соябон бўлади.
  4. Садақа қабр иссиғини пасайтиради.
  5. Садақа – маййитга қилинадиган энг яхши ва энг фойдали ҳадядир. Аллоҳ таоло уни кўпайтириб беради. 
  6. Садақа нафсни поклайди.
  7. Садақа Қиёмат кунидаги қўрқинчдан омонлик беради.
  8. Садақа хато ва гуноҳларга кафорат бўлади.
  9. Садақа – ўлим олди хотимани гўзал қилади.
  10. Садақа хурсандчиликка сабаб бўлади.
  11. Садақа қилувчи – одамларнинг энг яхшисидир.
  12. Садақа соҳибига жуда ҳам кўп ва беқиёс буюк яхшиликлар ва жуда ҳам улкан савоблар ваъда қилинган.
  13. Садақа қилиш – тақводорларнинг сифатларидандир. 
  14. Садақа – саховатнинг белгисидир.
  15. Садақа – дуо қабул бўлишига сабабдир.
  16. Садақа – ташвишнинг аришига сабабдир.
  17. Садақа балони қайтаради.
  18. Садақа умрни узайтиради. 
  19. Садақа – дардга даво, касалликка – шифо, энг фойдали муолажадир.
  20. Садақа ўт тушишидан, сувда чўкишдан, ўғри уришидан асрайди.
  21. Садақанинг савоби – нақд, гарчи у ҳайвон-паррандаларга қилинса ҳам.
  22. Садақанинг афзали – очга таом беришдир.
  23. Садақа қилувчи киши одамлар меҳрини қозонади.
  24. Садақа – садақа қилувчининг мол-давлатини кўпайтиради. 
  25. Садақа ризқ зиёда бўлишига сабаб бўлади.
  26. Садақа – садақа қилган кишини одамлар яхши кўришларига сабаб бўлади.
  27. Садақа нусратга сабаб бўлади.
  28. Садақа ишида қатнашганлар савобга шерик бўладилар.
  29. Садақа – бало ва қазолардан ҳимоя қилади.
  30. Садақа ўз эгасини ёмон ўлимдан асрайди.
  31. Садақа берган билан мол-дунё камайиб қолмайди.
  32. Садақа берадиган одамнинг молига фаришталар барака тилаб дуо қиладилар.
  33. Садақа Парвардигорнинг ғазабини ўчиради.
  34. Садақа – садақа берувчининг шайтонлар устидан ғалабасидир.
  35. Садақа Қиёмат кунида бу дунёда бой берилган нарсаларга афсус қилдирмайди.
  36. Садақа – ғам-андуҳдан холи этгувчидир.
  37. Садақа Қиёмат куни тўсиқ бўлиб, ҳимоя қилиб, садақа қилувчини дўзахдан тўсади.
  38. Садақа қалбнинг қаттиқлигини юмшатади.
  39. Садақа – Қиёмат кунида садақа қилганнинг юзининг жилосидир.
  40. Садақа қилинган маййитга ҳам, садақа қилган одамга ҳам Аллоҳ таоло савобларини кўпайтириб беради.
  41. Садақа – ёмонликларни даф этиш учун сабабдир.
  42. Садақа фаришталарнинг дуосига сабаб бўлади.
  43. Садақа савобларни кўпайтиради.
  44. Садақа – қайғудан асрагувчидир.
  45. Садақа – қабр оловини сўндиргувчидир.
  46. Садақа – ҳасанотларни ўн ҳиссага кўпайтиргувчидир.
  47. Садақа бу дунёдаги 70 хил ёмонлик эшикларини ёпади.
  48. Садақа – соҳибини қабр азоби ва оловдан озод этгувчидир.
  49. Садақа – садақа берувчининг қувончига сабабчидир.
  50. Сув ҳўл-қуруқни куйдириб бораётган оловни ўчиргани каби, инсоннинг икки дунёсини куйдириб бораётган хато ва гуноҳларини садақа ўчиради.
  51. Садақа вафотингиздан кейин ҳам ажр-савобингизни кўпайтириб туради.
  52. Садақа қилувчи Аллоҳ таолога яқин бўлиб, Ўзининг меҳрига сазовор бўлади.
  53. Узр сабабли тутолмай қолган фарз қилинган рўзани ҳам садақа билан кафорат этилади. 
  54. Садақа Рамазон ойида тутилган рўзани мукаммал қилиб беради.
  55. Садақа қилаётганингизда маблағларингизни йўқотаётган бўлмайсиз, балки уни бошқа пайт учун ўзингизга жўнатаётган бўласиз.
  56. Садақа – сахий ва ҳимматли ишлардан ва эзгу аломатлардан биридир.  
  57. Садақа – дуонинг ижобат бўлишига сабабчидир.
  58. Садақа қилувчиларни Ўзининг гўзал мукофотлари ила сийлайди. 
  59. Садақа – Қиёмат кунида садақа қилганнинг юзини ёруғ қилади.  
  60. Садақа – садақа берувчидан ва унинг яқинларидан балони даф қилади.
  61. Садақа – садақа берувчининг обрў ва ҳурматини сақлайди.
  62. Садақа берадиган хонадонга Худои таолонинг раҳмати ёғилади.
  63. Садақа берадиган одамга файзу илоҳий, хайр-барака берилади.

 

ИЛОҲО МЕҲРИБОН ПАРВАРДИГОРИМИЗ ЎЗИ буюрган,

Жаноби ПАЙҒАМБАРИМИЗ САЛЛАЛЛОҲУ АЛАЙҲИ ВАСАЛЛАМ тавсия этган,

ўтмишда ЎТГАНЛАРИМИЗНИНГ руҳлари шод бўладиган,

ХАЛҚИМИЗ хурсанд бўладиган,

ОТА-ОНАЛАРИМИЗ рози бўладиган йўллардан юришимизни насиб этсин!

 

Иброҳимжон домла Иномов

Мақолалар
#logo