Барчамизга маълумки, масжид мусулмонлар учун ибодат маскани бўлиб, унда ягона Аллоҳ таолога ибодат қилинади, қалбан ва руҳан У зотга қурбат ҳосил қилинади. Шунинг учун ҳам, масжид – Аллоҳнинг уйи, деб эътиқод қилинади. Шу ўринда, масжидга киришнинг номозхон амал қилиши керак бўлган одоблари бўлиб, бунга номозхоннинг маънавий ва жисмий нопокликлардан пок бўлиши мисол бўлади. Бу борада буюк имомларимиз ҳаётларидан биз учун гўзал намуналар бисёр бўлиб, қуйида шулардан бирини келтирамиз.
Бу намуна буюк аждодимиз, ҳадис илми султони Имом Бухорий раҳматуллоҳи алайҳ тўғрисида бўлиб, воқеани ўтган асримиз шайхларидан бири Абдулфаттоҳ Абу Ғудда раҳимаҳуллоҳ ўзининг Имом Абу Абдуллоҳ Муҳасибий қаламига мансуб “Рисалатул мустаршидин” асарига ёзган шарҳида келтиради:
“Имом Бухорий раҳимаҳуллоҳнинг амаллари тўғрисида гапирганда, бунга Ҳофиз Ибн Ҳажарнинг “Саҳиҳи Бухорий” шарҳида Имом Бухорий ҳақидаги ривоятлари кифоядир. Ҳофиз айтади: “Муҳаммад ибн Мансур шундай дейди: “ Биз масжидлардан бирида Абу Абдуллоҳ Бухорий билан бирга эдик. Бир киши соқоли орасидан нопок нарсани олдида, уни ерга ташлади. Имом Бухорийга назар солдим. У киши бир ердаги нарсага қарарди, бир атрофдаги одамларга қарарди. Ниҳоят, одамлар ғафлатда туришганида, ердан нарсани олиб, чўнтакларига солиб қўйди. Масжиддан чиққанларида, уни чўнтагидан чиқариб, ерга ташлаганини кўрдим”.
Кўриб турганимиздек, Имом Бухорий ҳазратлари масжид ерини нопокликлардан асради. Менга нима, деб эътиборсизлик қилмади. Бу эса, у кишининг илму амали, тақвоси нақадар эканлигига далолат қилади. Шунинг учун ҳам, Аллоҳ таоло бизларга ўзининг солиҳ бандаларига эргашишни буюради:
أولئك الذين هدى الله فبهداهم اقتده
“Ана ўшалар Аллоҳ ҳидоят қилган зотлардир. Бас, уларнинг ҳидоятига эргаш”[1].
Халилуллоҳ Юсуф
[1] Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Тафсири Ҳилол
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Савол: Бир ҳадис ўқиб қолдим. Унда Бақара сурасини “ушлаш” барака деган жумла бор экан. “Ушлаш” сўзини қандай тушунамиз?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Бақара сурасининг фазилати ҳақида бир қанча ҳадиси шарифлар келган. Шулардан бирини имом Муслим раҳимаҳуллоҳ Абу Умома розияллоҳу анҳудан ривоят қилган. У ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қуръонни ўқинглар. Чунки у қиёмат куни ўз аҳли учун шафоатчи бўлади. Икки ёритувчи нур – Бақара ва Оли Имрон сураларини ўқинглар. Зеро, бу иккиси қиёмат куни икки булут ёки бир гуруҳ саф-саф қушлар шаклида келиб, ўз соҳибларининг ҳожатини раво қилади. Бақара сурасини ўқинглар. Уни ушлаш барака, тарк этиш эса ҳасратдир. Унга сеҳргарлар қодир бўла олмаслар”, деганлар.
Мазкур ҳадисни шарҳлаган Мулла Али Қори раҳимаҳуллоҳ ҳадисда келган “ушлаш” сўзидан мурод мазкур суранинг тиловатида бардавом бўлиш, маъноларини тадаббур (тафаккур) қилиш ва унда келган ҳукмларга амал қилишдир, ана шунда хайру барака, улкан фойдалар бўлади, деганлар.
Ушбу ҳадиси шарифдан Бақара сураси фазилати улуғ сура экани, уни ўқиб-амал қилиш улкан барака экани, уни тиловат қилиб юрганларга сеҳр-жоду таъсир қилмаслиги аён бўлмоқда. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.