Яратганга шукрки мусаффо осмон остида, дорул-омон ва жаннатмонанд ватанда тинч ва осуда, фаровон ҳаёт кечирмоқдамиз. Тинчликни ҳар ким ҳар хил тушунади. Кимдир бутун олам тинчлигини тушунса, кимдир юртининг тинчлигини тушунади, яна кимдир шаҳри, қишлоғи, маҳалласи ёки оиласи тинчлигини тушунади. Яна кимлардир эса фақат ўзининг тинчлигини тушунади.
Аждодларимиздан мерос бўлиб қолган шундай бир анъана борки, ота-боболаримиз, онахон ва бувижонларимиз доимо Яратгандан, аввало, олам тинчлигини кейин юрт тинчлигини илтижо қилиб, сўнгра бошқа хайрли ниятларни рўёбга чиқаришини сўраб дуо қилишадилар. Юртимиздаги шу кунгача эришилган ютуқларнинг барчаси, иқтисодий ривожланишлар, таьлим соҳасидаги ютуқлар, ободончиликлар, шаҳарларимиз кун сайин чирой очиб кўркамлашаётгани, барча-барчаси мана шу олий неьмат- тинчлик боисидандир.
Минг афсуслар бўлсин, айрим нокас кимсалар борки, катта-катта фитналарни қўзғаб вайронагарчилик, зулм ва зўравонлик билан тинч аҳолини қўрқувга солиб, минглаб оилаларни пароканда қилиб, қанчадан-қанча шаҳар ва қишлоқларни барбод қилишади, минглаб бегуноҳ инсонларни ноҳақ ўлимига сабабчи. Улар ўзларига динни ниқоб қилиб, дин номидан қинғир ишларини қилаётган қонхўр ваҳшийлардир.
Баъзи бир мамлакатларга назар ташлайдиган бўлсак, нокас кимсалар у ерда ҳар куни ўзларининг тўс-тўпалон, уруш-қирғинбарот қон тўкишдек қабиҳ ишларини олиб бормоқда. Тадқиқотчиларнинг айтишича энди бу давлатлар олдинги ўрнини топиши учун яьни, яна қайта аввалги ривожланаётган ҳолатига келиши учун қарийб бир аср вақт керак бўлар экан. Бу ўртача икки инсонннинг ҳаёти демакдир. Бу қандай даҳшат ва аянчли. Аниқки, фитна чиқарганлар, ноҳақ қон тўкканлар бу дунёда ҳам охиратда ҳам хору зор бўлишади.
Солиҳ амал қилувчиларни эса амали зое қилинмайди. Зеро, Ислом таьлимотида: ҳар бир қилинган заррача амал мукофот ёки жазосиз қолмайди,- деб таькидланади.
Шундай экан биз тинч ва осойишта мустақил диёрда яшаётганимизга беҳад шукрона айтиб, бу тинчликдек буюк неъматнинг қадрига етишимиз лозим бўлади. Бу тинчликнинг қадрига етиш деганда – оиламизга, халқимизга, юртимизга манфаатли ишларни қилишимиз, зарарли ишлардан ўзимизни тийишимиз тушунилади. Шунингдек, тинчлик сояси остида билим ва ҳунарларимизни оширайлик, одобимизни яхшилайлик, муомаламизни ривожлантирайлик, қариндошлик ва дўстлик ришталарини мустаҳкамлайлик, урушиб қолган оилаларни яраштириб қўяйлик, боқувчисини йўқотганларга ёрдам берайлик, озодалик ва ободончилик ишларига қарашайлик, ортимиздан боғлар қолдирайлик, соф динимизни, миллий урф-одатларимизни асрайлик, аждодларимиз қолдирган бебаҳо илмий меьросларини кенгроқ ўрганайлик ва ҳаётимизга тадбиқ қилайлик ва яна шунга ўхшаш эзгу ишларни қилайликки, яшаётган умримиздан маьно ҳосил бўлсин, ортимиздан яхши ном қолсин.
Музаффар Қосимов,
Хожа Бухорий ислом билим юрти маънавий-маърифий ишлар бўйича мудир ўринбосари
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Саҳобалар айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сариёғ ва хурмони яхши кўрар эдилар” (Имом Абу Довуд, Имом Ибн Можа ривояти).
Хурмо кам калорияли мева ҳисобланиб, унда бор-йўғи 23 кило калория мавжуд. Бироқ хурмонинг таркибида инсон организми учун зарур бўлган 30 га яқин турдаги аминокислоталар мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти бошқа меваларда учрамайди.
Шунингдек, у калий, магний, темир, мис ва витаминлар айниқса B6га бойдир.
Хурмо организмдаги холестерин даражасини пасайтириш орқали юрак касалликлари хавфини камайтиради. Ичак фаолиятини яхшилайди ва қабзиятнинг олдини олади. Уни мунтазам истеъмол қилиш ичак микрофлорасини соғломлаштиришга хизмат қилади.
Хурмо таркибидаги калий қон босимини меъёрлаштиришга ва юрак функциясини қўллаб-қувватлашга ёрдам беради. Унда B6 витамини ва антиоксидантлар миядаги яллиғланиш жараёнларини камайтиради, хотирани мустаҳкамлайди, фикрлаш қобилиятини яхшилайди.
Таркибидаги глюкоза, фруктоза ва сукроза каби табиий шакарлар туфайли хурмо организмга энергия беради. Шу сабабли у жисмоний чарчоқ пайтида ва ифторликда энг яхши озуқа ҳисобланади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Хурмо мўмин учун қандоқ ҳам яхши саҳарлик”, деганлар (Имом Абу Довуд ривояти).
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қишда хурмо билан, ёзда сув билан оғиз очар эдилар.
Хурмо таркибидаги калций, магний ва фосфор суякларни мустаҳкамлайди ва остеопороз каби касалликлар хавфини камайтиради. Ундаги антиоксидантлар эса, тери қаришини секинлаштиради ва унинг эластиклигини сақлайди.
Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ҳомиладорлик даврида мунтазам хурмо истеъмол қилиш туғруқ жараёнини осонлаштиришга ёрдам беради.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимки: “Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи”, деса, у учун жаннатда бир хурмо экилади», дедилар (Имом Термизий ривояти).
Даврон НУРМУҲАММАД