13 Март, 2026, 24 Рамазон, 1447
13 Март, 2026, 24 Рамазон, 1447
ЭЪТИҚОДИЙЙА (ИЙМОН-ЭЪТИҚОД КИТОБИ)
НАЗМ
Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм.
(Ҳамд баёни)
Ҳаққа ҳамду сано адо қилдим,
Ҳақ оти бирла ибтидо қилдим.
Ибтидо қилғулиқ неким бордур,
Қилмасанг оти бирла, абтардур.
Қодиру баркамол Тенгридур,
Қоҳиру зулжалол Тенгридур.
Ҳар неким қилса, Ул қилур бешак,
Ҳар не ким қилса, Ул билур бешак.
Мунтазир раҳматиға гумроҳлар,
Муфтахир қуллуғи била шоҳлар.
Ямону яхшиға умид Андин,
Қўрқмоқ андину навид Андин.
Жисмда ҳар нечаки қил бўлса,
Қил сену эл танида тил бўлса,
Ҳамдига зокир ўлса ул тиллар,
Деса ҳамдини ойлару йиллар,
Ул барининг каломи бир бўлғай:
Бори ўз ажзиға муқирр бўлғай.
НАСРИЙ БАЁН
Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм.
(Беҳад меҳрибон ва бениҳоят раҳмли Аллоҳ исми билан.)
(Ҳамд баёни)
Аллоҳ таъолога ҳамду сано айтиб, сўзимни – асаримни Аллоҳнинг номи билан бошладим. Чунки бошлагулик нимаики хайрли – мўътабар иш бўлса, уни Аллоҳнинг исми билан бошламасанг, охири кесикдир – давоми йўқдир, натижасиздир. (Чунки, ҳадиси шарифда айтилади: «Ҳар қандай хайрли – мўътабар иш Аллоҳнинг исми билан бошланмаса, абтардир – охири кесик, давоми йўқдир”.)
(Чунки) Қодир – ҳар нарсага кучи етадиган, хоҳлаган нарсасинихоҳлаганидек яратишга, хоҳлаган ишини хоҳлаганидек қилишга қодир бўлган зот Аллоҳдир; баркамол – энг комил сифатларга соҳиб зот Аллоҳдир, Қоҳир – Қаҳҳор сифатига соҳиб, яъни ҳамма нарсага, ҳар бир хоҳлаган киши ва нарсага хоҳлаган ишини қиладиган суратда ғолиб ва ҳоким зот, Зулжалол – ягона улуғлик эгаси Аллоҳдир.
Ҳар нимаики қилса, шубҳасиз, У қилади, ҳар ким нимаики қилса, шубҳасиз, У билади. (Қиладиган ишини биладиган ҳам, билган ишини қиладиган ҳам Удир!)
Гумроҳлар – йўлдан адашганлар, хатою гуноҳга тушганлар ҳам Унинг раҳматига интизор, умидвор; шоҳлар ҳам Унга бандалик, қуллик ва ибодат қилиш билан фахрланадилар.
Яхши-ёмон инсонларнинг ҳаммасининг умиди фақат Ундандир, хавфу ражо – қўрқув ҳам, умид ҳам фақат Ундандир. (Чунки ҳар мўъмин кишига хавфу ражо – умид билан қўрқув орасида яшаш вожибдир. Бири ошса ҳам, бири камайса ҳам, инсон учун хавфлидир, бу иккиси баробар бўлиши шарт.)
Инсоннинг жисмида неча тук бўлса, улар сенинг ва бошқа барча инсонларнинг танида тил бўлса, агар бу тиллар Аллоҳнинг ҳамдига зокир бўлиб, Уни зикр қилса, ойлару йиллар Унга ҳамду сано айтса, барчаларининг сўзи бир бўлади: ҳаммалари ўз ожизлигига иқрор бўлади, холос. (Яъни, ягона ва қудратли Зотнинг наздида ҳамма ўз ажзига иқрордир.)
Насрий баён ва шарҳ муаллифи
Мирзо КЕНЖАБЕК
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
1. Кечаси тетик туриш учун пешиндан кейин бироз дам олинг.
2. Ибодатга халал бермаслик учун ифторда кўп овқат еманг.
3. Бу кечани ибодат билан ўтказаётганда тавба қилишга азм қилиш.
4. Барча мўминлар ва мўминалар учун истиғфор ва дуони кўпайтиринг.
5. Бутун аъзоларингиз билан Аллоҳга юзланинг, ҳаттоки, ақлингиз ва қалбингиз У Зотдан бошқасидан узилсин.
6. Жанжал ва тортишувлардан узоқда бўлинг, сизнинг ҳаққингизни поймол қилганларни кечиринг.
7. Фикрингизни бир жойга қўйиб, ибодат қилинг, Қадр кечасида хаёл бошқа нарсаларда бўлиб, юз ракатни тугатиб қўйишни фойдаси йўқ.
8. Дуо ва ибодатда ихлосли бўлиш қалбингиз Аллоҳдан бошқаси билан машғул бўлиб ракатларни кўпайтиришдан муҳимроқ.
9. Қадр кечасида имкон борича таҳоратли бўлишга ҳаракат қилинг.
10. Дуоингиз ижобат бўлишига аниқ ишонинг. Чунки ижобат бўлишига ишонмаслик дуонинг орасига тўсиқ пайдо қилади.
11. Аллоҳ дуоларингизни қабул қилиб, ижобат қилишига ишончингиз комил бўлсин.
12. Дуода бор вужудингиз билан ёлвориб сўранг, чунки Аллоҳ азза ва жалла ёлвориб дуо қилган бандасини яхши кўради.
13. Ҳар бир гуноҳингиз учун Аллоҳ таолога истиғфор айтинг, У Зот сизни афв қилишини сўранг.
14. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга, У зотнинг оилаларига кўп саловот ва саломлар айтинг, саҳобаларга Аллоҳдан розилик сўранг (яъни “Розияллоҳу анҳу” деб айтиш).
15. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга саловот айтиб ортидан: “Аллоҳумма иннака аъфуввун туҳиббул аъфва фаъфу аннаа” (“Аллоҳим, албатта Сен гуноҳларни афв қилувчи зотсан, афв қилишни яхши кўрасан, бизларни афв эт”), дуосини кўп айтинг.
16. Аллоҳ таоло барча мусулмонларни дўзахдан озод қилишини кўп сўранг.
17. Ҳалол ризқни осон қилиб беришини ва ҳолатларни яхши томонга ўзгартиришини сўраб дуо қилиш.
18. Ўтган ота-оналарингизнинг ҳақига дуо қилиб, Аллоҳдан гуноҳларини кечиришини сўранг.
19. Дуо қилганда ушбу дуоларни ҳам айтиш: “Роббанаа ҳаб ланаа мин азважинаа ва зурриййаатинаа қуррота аъюн”, (Роббимиз, бизга жуфти ҳалолларимиздан, фарзандаларимиздан кўз қувончлари бер).
20. Эр ёки хотин бир-бирининг ҳақига гўзал ҳолат, нафс ва фикрнинг роҳатини тилаб дуо қилиши керак.
21. Сажда қилган ҳолатингизда кўп дуо қилинг. Чунки банданинг Роббисига энг яқин бўлган ҳолати сажда қилган ҳолатидир.
22. Саждада узоқ вақт дуо қилиб туринг. Чунки Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бу ҳақда бундай деганлар: “Белларингиз гуноҳларингиздан оғирлашиб кетган. Уларни саждада узоқ туриш билан енгиллатинглар”.
23. Бир сонияни ҳам зое кетказманг, вақтни ғанимат билинг. Чунки илоҳий раҳмат ва шаббодалар бу тунда очик бўлади.
24. Қодир бўлганингизча Қуръон ўқинг.
25. Қадр кечасини ибодат билан ўтказиш тонг отгунича давом этади, ўша вақтда фаришталар осмондан тушиб, чиқиб туришади.
26. Аллоҳ таоло сизни бу кечани ибодат билан ўтказишга муваффақ қилганига шукрлар айтинг, сиздан бошқа қанча-қанча кишилар бу бахтдан бебаҳра қолди.
27. Қадр кечасида имкон қадар садақа беришни унутманг. Чунки бу кечада қилинган ҳар бир амалнинг ажри улуғ.
Муҳаммад Яҳё Низомиддин
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 