Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
09 Март, 2026   |   20 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:27
Қуёш
06:45
Пешин
12:39
Аср
16:37
Шом
18:27
Хуфтон
19:38
Bismillah
09 Март, 2026, 20 Рамазон, 1447

Дунё осмонида янграган тилим!

27.09.2020   2107   4 min.
Дунё осмонида янграган тилим!
Президентимизнинг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 75-юбилей сессиясида сўзлаган нутқи бугун ўзбекман, ўзбекистонликман деган ҳар бир инсонни тўлқинлантиргани, ёшу кексанинг қалбини ғурур-ифтихорга тўлдиргани, шубҳасиз.
 
Ҳа, жаҳоннинг энг катта минбаридан ўзбек тилининг янграши улкан тарихий ҳодисадир!
 
Айниқса, Президент нутқидан ўрин олган Марказий Осиё минтақасининг қадимий ва бой маданий меросини асраб-авайлаб, бутун инсониятга етказиш, унинг қадр-қимматини келажак авлодларга ҳам тушунтириш борасида 2021 йилда ЮНЕСКО билан ҳамкорликда кўҳна Хива шаҳрида “Марказий Осиё жаҳон цивилизациялари чорраҳасида” мавзуида халқаро форум ўтказиш таклифи муҳим аҳамият касб этади. Бинобарин, Хоразм ўлкасининг ушбу халқаро тадбир учун танланиши ҳам бежиз эмас. Хусусан, Хоразм заминининг жаҳон тамаддунида тутган ўрни ва аҳамиятини илмий-назарий жиҳатдан мукаммал ўрганиш ишларининг амалга ошишида ушбу таклиф ғоят муҳимдир.
 
Шунингдек, қўшни Афғонистондаги тинчлик ва барқарорлик масаласида Ўзбекистон йил сайин бир-биридан муҳим, улкан ишларнинг самарали амалга ошишида алоҳида жасорат ва фидоийлик кўрсатиб келмоқда. Афсуски, шунча уринишларга қарамай, қўшни Афғонистоннинг тинч-тотувлиги мудом дунё ҳамжамияти диққат марказида асосий масала бўлиб қолмоқда.
 
Давлатимиз раҳбари ўз нутқида: “Бу борада “Беқарор ва вайронкор вазиятдан – тинчлик ва бунёдкорлик сари” деган тамойил асосида иш олиб бориш муҳимдир” деди ва БМТ ҳузурида афғон халқининг дарду ҳасратига малҳам бўладиган, уларни тинглайдиган ва мунтазам фаолият кўрсатадиган қўмита ташкил этиш таклифини илгари сурди.
 
Ўзбекистон Республикаси Президенти нутқининг яна бир йўналишига кўра, Оролбўйи минтақасини экологик инновация ва технологиялар ҳудуди деб эълон қилиш орқали Орол оғриқларини енгиллатиш ва бу борада БМТ Бош Ассамблеясининг махсус резолюциясини қабул қилиш таклифи берилди. Айни муҳим ҳужжат қабул қилинган санани эса Халқаро экологик тизимларни ҳимоя қилиш ва тиклаш куни сифатида нишонлаш ушбу дардли муаммога нисбатан жаҳон ҳамжамиятининг эътиборини янада кучайтиради.
 
Президентимиз сўзининг охирида бугунги кунда инсон ҳаёти учун муҳим масалалардан бири – қашшоқлик ва камбағалликка қарши курашиш ғоясини БМТ Бош Ассамблеяси навбатдаги сессиясининг асосий мавзуларидан бири сифатида белгилаш масаласини кўтарди ҳамда ушбу оғриқли мавзуга бағишланган глобал саммит ўтказиш таклифини киритди.
 
Бугунги кунда ўта долзарб бўлган ушбу оғриқли масалага жаҳон ҳамжамияти билан биргаликда чоралар кўриш, қилинаётган ишлардан кўра яна самарадор йўлларни излаш, жаҳон тажрибасини қўллашдек тизимли чора-тадбирларни амалга оширишни тақозо қилади. Бир неча юз йиллардан буён дунёнинг барча нуқталарида беаёв ҳукм сураётган қашшоқлик ва камбағаллик муаммосини шу кунга қадар ҳеч қайси давлат раҳбари бунчалик жиддий кўтармаган эди. Ўзбекистон Республикаси Президенти ушбу муаммони очиқ ва дадил кўтариб чиқар экан, бошқа мамлакатларни ҳам бу масалага қатъий эътибор беришга ва унинг ечимини топиш йўлларини излашга чақирди.
 
Таъкидлаш керакки, Ўзбекистон Президенти томонидан илгари сурилган қатор ташаббус ва таклифлар дунё ҳамжамияти томонидан кенг қўллаб-қувватланиб, ҳаётга татбиқ этиб келинмоқда. Бу галги таклиф ва ташаббуслар ҳам шу куннинг ўзидаёқ кўпчилик томонидан маъқулланди ва амалга оширилиши ҳаётий зарурат бўлган ишлар сифатида кенг эътирофга сазовор бўлди. Албатта, ушбу ташаббус ва таклифларнинг ҳаётга татбиқ этилишида айнан БМТнинг қўллаб* қувватлаши, ҳамфикрлиги ва кўмаги жуда муҳимдир. Шунинг учун Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг мувофиқлаштирувчи халқаро тузилма сифатидаги марказий ўрнини янада кучайтириш зарурлиги алоҳида қайд этилди.
 
Барчамизни беҳад қувонтириб, қалбимизни ғурур-ифтихорга тўлдирган ва жаҳон минбарида туриб айтилган бу эзгу таклиф ва ғоялар ўзбек тилида жаранглади! Ҳа, бу тарихий нутқ ўзбекман, ўзбекистонликман деган ҳар бир инсонни тўлқинлантирди.
 
Озода Бекмуродова,
Яшнобод тумани ҳокимининг тил бўйича маслаҳатчиси
ЎзА
Мақолалар
Бошқа мақолалар

Фаришта бу зикрни айтмаса осмонга чиқа олмайди

20.05.2024   11209   4 min.
Фаришта бу зикрни айтмаса осмонга чиқа олмайди

Абу Мусо Ашъарий розияллоҳу анҳу айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга эдим. У зот алайҳиссалом менга: “Эй, Абу Мусо, Сени жаннат хазинасидан бўлган калимага далолат қилайми?!” дедилар”.

Мен: “Ҳа, ё Аллоҳнинг Расули”, дедим. Шунда Набий алайҳиссалом: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”ни айт, чунки у жаннат хазиналаридан”, дедилар (Имом Бухорий, Имом Муслим ривояти).

Ибн Масъуд розияллоҳу анҳу “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”нинг маъноси ҳақида бундай деганлар: “Гуноҳдан фақатгина Аллоҳнинг ёрдами ила тийилиш мумкин. Аллоҳга итоат этиш ҳам ёлғиз Аллоҳнинг ёрдами билан бўлади”.

Банда Аллоҳнинг ёрдамисиз ўзини ўзгартира олмайди, гуноҳдан қутила олмайди, тўғри йўлни тополмайди, бирор савобли ишга қўл уролмайди. Чунки куч-қувват фақат Аллоҳдандир.

Ким мусибатга йўлиқиб, қийин аҳволга тушиб қолса, қарздор бўлса, моддий ҳолати оғирлашса, “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”ни кўп такрорласин. Шунда Аллоҳ унга нажот беради ҳамда уни турли қийинчилик ва ташвишлардан халос этади.

Ҳазрат Али розияллоҳу анҳу айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга: “Эй Али, сенга қийин аҳволга тушиб қолганда айтиладиган калималарни ўргатайми?” дедилар.

Мен: “Аллоҳ мени сизга фидо қилсин, ўргатинг, ё Расулуллоҳ”, дедим. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қийин аҳволга тушиб қолсанг, “Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Ва лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳил ъалиййил ъазийм”, деб айт. Чунки мана шу дуо билан Аллоҳ хоҳлаганича ҳар турли балолардан халос қилади, дедилар”.

Бошқа ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Ким Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”ни айтса, тўқсон тўққиз дардга даво бўлади. Энг енгили ғамдир”, (Имом Табароний, Имом Ҳоким ривояти).

Шунинг учун уламолар: “Кимнинг ғам-ташвиш ва мусибатлари кўпайиб кетса: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”ни кўп айтсин”, деганлар.

Ким “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ” зикрини айтишга одатланса ғам-ташвишлардан халос бўлиш билан бирга, камбағаллик ҳам кўрмайди. Бу ҳақда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким ҳар куни юз марта “Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ”ни айтса, унга фақирлик етмас”, деганлар (Ибн Абу Дунё ривояти).

Пайғамбаримиз алайҳиссалом қачон муаззин “Ҳайя ъалас-сола” ва “Ҳайя ъалал-фалаҳ”ни айтганида “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ” дейишни ўргатганлар.

Муаззиннинг намозга, нажотга шошилинг деган чақириқига “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ” яъни Аллоҳнинг хоҳишисиз бизда ҳаракат ҳам, қувват ҳам йўқ, деб жавоб қайтарилади. Чунки агар Роббимиз ибодат қилишимизга куч-қувват бермаса, биз ўзимиз адо этишга қодир эмасмиз.

Сафвон ибн Сулайм розияллоҳу анҳу: “Қайси бир фаришта осмонга чиқмоқчи бўлса, албатта “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”ни айтиб, ердан кўтарилади. Чунки фаришта бу зикрни айтмаса осмонга чиқа олмайди”.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уйдан чиқаётиб: “Бисмиллаҳи, таваккалту ъалаллоҳ. Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллааҳ”, дер эдилар.

Ким ушбу зикрларни айтиб уйидан чиқса у Аллоҳнинг ҳимоясида бўлади, шайтон унга яқинлаша олмайди.

“Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ” зикри сабабли қанча қийинчиликлар енгил бўлди, ғам-ғуссалар ариди, дангасаликлар кетди, ибодатга завқ ортди, қайғулар ҳурсандчиликка айланди, ҳаётда эзгу мақсадлар сари илдам қадам босишга илҳом, ишонч пайдо бўлди.

Шундай экан, “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ” деб айтишни ўзингизга кунлик вазифа қилиб олинг. Ҳар куни имкон қадар кўп айтишга одатланинг.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Жаннат кўчатларини кўпайтиринглар”, дедилар. “Ё Аллоҳнинг расули, унинг кўчатлари нима?” дейишди. У зот алайҳиссалом: “Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳ”, дедилар (Имом Табароний ривояти).

 Даврон НУРМУҲАММАД