09 Май, 2026, 21 Зулқаъда, 1447
09 Май, 2026, 21 Зулқаъда, 1447
— Тўрт нафар қизим бор. Эрим қиз туққаним учун бизни ташлаб уйдан чиқиб кетган. Ҳозирда умуман хабар олмайди. Шу фарзандларнинг уволи тутади-ми? Динимизда бундай оталар ҳақида нима дейилган?
— Аллоҳ таоло Қуръони Каримда бундай марҳамат қилади:
﴿لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ يَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ إِنَاثًا وَيَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ الذُّكُورَ أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَإِنَاثًا وَيَجْعَلُ مَنْ يَشَاءُ عَقِيمًا إِنَّهُ عَلِيمٌ قَدِيرٌ﴾
“Осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. У зот хоҳлаган нарсасини яратур. У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур. Ёки уларни жуфтлаб ўғил-қиз қилиб берур ва хоҳлаган кишисини туғмас қилур. Албатта, У зот ўта билгувчи ва ўта қодирдир” (Шуро сураси, 49-50 – оятлар).
Инсонга ҳамма нарсани фақат Аллоҳ таоло беришининг ёрқин намунаси фарзанд масаласида кўринади. Айни шу масалада инсон ўзининг ожизлигини ҳис этади. Ўз хоҳишига кўра бирон нарсани бор қила олмаслигини, Аллоҳ таолонинг мадади ва иноятига муҳтож бўлиб туришини англаб етади.
Абу Саъийд Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Кимнинг учта қизи бўлса ёки учта синглиси бўлса ёхуд икки қизи ёки икки синглиси бўлса, у уларнинг суҳбатини яхши қилган бўлса ва уларнинг ҳаққида Аллоҳга тақво қилган бўлса, унга жаннат берилур”, дедилар (Имом Термизий, Имом Абу Довуд ривояти).
Қиз кўргани учун аёл айбдор-ми?! Кимга қандай фарзанд ато этишни Аллоҳ таолонинг Ўзи билади. Саволда кўзда тутилган эркак пасткашлик қилган, Аллоҳ таолонинг қазои қадарига рози бўлмаган, аёлини масъулликда айблаб, унга туҳмат қилган, ўзининг зиммасидаги оталик масъулиятини ҳис қилмаган, нафақа деган муҳим вожиб амални тарк этган кимса ҳисобланади. Агар у ўзини тузатиб, тавба қилиб, оиласини қайтариб олиб келмаса, дунёда ҳам, охиратда ҳам оғир аҳволда қолади. Валлоҳу аълам!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: “Аллоҳдан мағфират сўранг! Албатта, Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳмли Зотдир” (Нисо сураси, 106-оят).
Бу хитоб Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга қаратилган бўлса-да, у зот орқали бутун умматга, уларнинг ҳар бир аъзоси ва ҳолатига йўналтирилгандир.
Тасаввур қилинг, Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло шахсан сизга хитоб қилиб: «Аллоҳдан мағфират сўранг!» демоқда. Демак, истиғфорнинг шаъни улуғдир. Зеро, агар гуноҳлар бўлса, Аллоҳ уларни афв этади, агар гуноҳ бўлмаса, бу бандаликни изҳор қилиш ва даражаларнинг кўтарилишидир. Истиғфор ёмонликларга каффорат, ёки даражаларга юксалишдир.
Истиғфорнинг ҳам дунёда, ҳам охиратда ўз асарлари (натижалари) бор. Ривоят қилинишича, бир киши шайхнинг ҳузурига келиб, фарзанд кўрмаётганидан шикоят қилди. Шайх унга: «Аллоҳга истиғфор айт», деди. Бошқа биров келиб, ерларига ёмғир ёғмай, қурғоқчилик бўлаётганидан арз қилди. Унга ҳам: «Аллоҳга истиғфор айт», деди. Учинчи киши яна бошқа бир муаммо билан келганида, унга ҳам худди шу жавобни берди. Шунда одамлар: «Ҳамма дарднинг давоси истиғформи?» деб сўрашди. Шайх уларга Аллоҳ таолонинг ушбу оятларини тиловат қилиб берди:
«Бас, дедимки: «Роббингиздан мағфират сўранг, албатта У ўта мағфиратлидир. У зот устингизга осмондан барака (ёмғирини) юборади. Ва сизга молу мулк, бола-чақа билан мадад беради ва сизларга боғу роғлар ҳамда анҳорларни беради. Сизларга нима бўлдики, Аллоҳнинг улуғворлигини (қўрқинчини) умид қилмайсиз?» (Нуҳ сураси, 10-13 оятлар).
Бу истиғфорнинг дунёвий, ҳис қилинадиган натижалари борлигига, шунингдек, қалб нури ва софлигига оид имоний таъсирлари ҳамда охиратдаги самараларига — Аллоҳнинг авфи, ёзиладиган ҳасанотлар ва ўчириладиган гуноҳларга далилдир: «Албатта, яхшиликлар ёмонликларни кетказади» (Ҳуд сураси, 114-оят). Шу билан банда Аллоҳнинг раҳмати ва мағфиратининг кенглигида бўлади.
Шу сабабдан ҳам истиғфор қалб нури ва дуолар ижобат бўлишининг омилларидан биридир. Истиғфор Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг доимий суннатларидан бўлган. Шунинг учун ҳам аҳлуллоҳлар (Аллоҳнинг дўстлари) бизни кундалик вазифамизни (вирдни) истиғфор билан бошлашга, ҳар куни эрталаб ва кечқурун юз мартадан истиғфор айтишга йўналтирадилар.
Ҳадиси шарифда келганидек: «Ким истиғфорни лозим тутса, Аллоҳ унга ҳар қандай ғамдан кушойиш, ҳар қандай торликдан чиқиш йўлини (махраж) беради ва уни ўзи ўйламаган томондан ризқлантиради».
Демак, ким дунёни хоҳласа — истиғфор айтсин, ким охиратни хоҳласа — истиғфор айтсин!
Профессор, доктор Али Жума.
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ таржимаси
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 