— Тўрт нафар қизим бор. Эрим қиз туққаним учун бизни ташлаб уйдан чиқиб кетган. Ҳозирда умуман хабар олмайди. Шу фарзандларнинг уволи тутади-ми? Динимизда бундай оталар ҳақида нима дейилган?
— Аллоҳ таоло Қуръони Каримда бундай марҳамат қилади:
﴿لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ يَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ إِنَاثًا وَيَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ الذُّكُورَ أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَإِنَاثًا وَيَجْعَلُ مَنْ يَشَاءُ عَقِيمًا إِنَّهُ عَلِيمٌ قَدِيرٌ﴾
“Осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. У зот хоҳлаган нарсасини яратур. У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур. Ёки уларни жуфтлаб ўғил-қиз қилиб берур ва хоҳлаган кишисини туғмас қилур. Албатта, У зот ўта билгувчи ва ўта қодирдир” (Шуро сураси, 49-50 – оятлар).
Инсонга ҳамма нарсани фақат Аллоҳ таоло беришининг ёрқин намунаси фарзанд масаласида кўринади. Айни шу масалада инсон ўзининг ожизлигини ҳис этади. Ўз хоҳишига кўра бирон нарсани бор қила олмаслигини, Аллоҳ таолонинг мадади ва иноятига муҳтож бўлиб туришини англаб етади.
Абу Саъийд Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Кимнинг учта қизи бўлса ёки учта синглиси бўлса ёхуд икки қизи ёки икки синглиси бўлса, у уларнинг суҳбатини яхши қилган бўлса ва уларнинг ҳаққида Аллоҳга тақво қилган бўлса, унга жаннат берилур”, дедилар (Имом Термизий, Имом Абу Довуд ривояти).
Қиз кўргани учун аёл айбдор-ми?! Кимга қандай фарзанд ато этишни Аллоҳ таолонинг Ўзи билади. Саволда кўзда тутилган эркак пасткашлик қилган, Аллоҳ таолонинг қазои қадарига рози бўлмаган, аёлини масъулликда айблаб, унга туҳмат қилган, ўзининг зиммасидаги оталик масъулиятини ҳис қилмаган, нафақа деган муҳим вожиб амални тарк этган кимса ҳисобланади. Агар у ўзини тузатиб, тавба қилиб, оиласини қайтариб олиб келмаса, дунёда ҳам, охиратда ҳам оғир аҳволда қолади. Валлоҳу аълам!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бугун, 10 ноябрь куни Бухоро шаҳридаги қадимий ва табаррук илм маскани – Мир Араб олий мадрасасида “Глобаллашув даврида соф ақида ва тасаввуф масалалари” мавзусида халқаро даражадаги илмий-амалий конференция бўлиб ўтди.
Мазкур йирик анжуманда маҳаллий ва хорижлик етакчи уламолар, исломшунос олимлар ҳамда диний соҳа мутахассислари жам бўлиб, бугунги куннинг энг долзарб муаммолари ва уларнинг илмий-амалий ечимларини муҳокама қилдилар.
Конференция аввалида Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари, профессор Даврон Мақсудов, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари, профессор Муҳаммадолим домла Муҳаммадсиддиқов, Татаристон муфтийси ўринбосари, Россия ислом институти ректори Рафик Мухаметшин ва Мир Араб олий мадрасаси ректори Жобир домла Эловлар сўзга чиқди. Нотиқлар бугунги ахборот хуружлари авж олган мураккаб даврда бундай илмий анжуманларнинг аҳамияти беқиёс эканини таъкидлаб, анжуман ишига ривож тиладилар.
Шундан сўнг конференция ўз ишини иккита асосий шўбага бўлинган ҳолда қизғин баҳс-мунозаралар билан давом эттирди.
1-шўба: "Глобаллашув даврида соф ақида: муаммолар ва ечимлар"
Ушбу йўналишда Ибн Халдун университети (Туркия) вице-президенти, профессор Özcan Erkan Akgun ҳамда Қозон ислом институти доктори Рашид Сибгатулин каби хорижлик меҳмонлар билан бир қаторда, юртимиз олимларининг муҳим маърузалари тингланди.
Хусусан:
Соатмурод Примов (Тошкент ислом институти кафедра мудири) Имом Абу Ҳанифанинг адашган оқимларга қарши курашдаги бебаҳо қарашларини таҳлил қилиб берди;
Дилсора Болтаева (Жўйбори калон мадрасаси вакили)нинг "Сунъий интеллект ёрдамида яратилган сохта диний контент: таҳдидлар ва ҳимояланиш стратегиялари" мавзусидаги чиқиши бугунги рақамли оламдаги янги хавфлардан огоҳлантириши билан барчада катта қизиқиш уйғотди;
Асрорхон Маҳмудов (Мир Араб олий мадрасаси) ва Др. Аҳмед Саад (Имом Мотуридий маркази)ларнинг мотуридийлик таълимотида васатийлик тамойиллари ҳамда тасаввуф уйғунлигига оид маърузалари тингловчилар эътиборига ҳавола этилди.
2-шўба: "Глобаллашув даврида тасаввуф: маънавий мерос ва замонавийлик"
Мазкур шўбада тасаввуфнинг жамият маънавиятидаги ўрни ва бугунги кундаги аҳамияти кенг очиб берилди.
Аҳмад Муҳаммад Али Мисрий (Мир Араб олий мадрасаси) Абу Ҳафс Насафий мисолида Қуръони каримнинг тасаввуфий тафсирига тўхталди;
Шукурилло Умаров (Имом Бухорий маркази) жамиятда ижтимоий барқарорликни таъминлашда Нажмиддин Кубро таълимотининг ўрни ҳақида сўз юритди;
Учқун Авлиёқулов (Мир Араб олий мадрасаси проректори) эса Малайзиядаги замонавий тасаввуф ташкилотлари ва маънавий дипломатия тажрибаси билан ўртоқлашди.
Шунингдек, Мисрнинг Бухоро давлат университетидаги вакили Др. Айман Усмон каби олимлар ҳам ўзларининг илмий хулосаларини тақдим этди.
Умуман олганда, мазкур халқаро конференция глобаллашув шароитида ёт ғояларга қарши соф ақидани сақлаш, аждодларимизнинг бой тасаввуфий меросини ўрганиш ва мўмин-мусулмонлар онгини турли ахборот хуружларидан ҳимоя қилишда муҳим илмий-амалий минбар вазифасини ўтади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати