— Тўрт нафар қизим бор. Эрим қиз туққаним учун бизни ташлаб уйдан чиқиб кетган. Ҳозирда умуман хабар олмайди. Шу фарзандларнинг уволи тутади-ми? Динимизда бундай оталар ҳақида нима дейилган?
— Аллоҳ таоло Қуръони Каримда бундай марҳамат қилади:
﴿لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ يَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ إِنَاثًا وَيَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ الذُّكُورَ أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَإِنَاثًا وَيَجْعَلُ مَنْ يَشَاءُ عَقِيمًا إِنَّهُ عَلِيمٌ قَدِيرٌ﴾
“Осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. У зот хоҳлаган нарсасини яратур. У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур. Ёки уларни жуфтлаб ўғил-қиз қилиб берур ва хоҳлаган кишисини туғмас қилур. Албатта, У зот ўта билгувчи ва ўта қодирдир” (Шуро сураси, 49-50 – оятлар).
Инсонга ҳамма нарсани фақат Аллоҳ таоло беришининг ёрқин намунаси фарзанд масаласида кўринади. Айни шу масалада инсон ўзининг ожизлигини ҳис этади. Ўз хоҳишига кўра бирон нарсани бор қила олмаслигини, Аллоҳ таолонинг мадади ва иноятига муҳтож бўлиб туришини англаб етади.
Абу Саъийд Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Кимнинг учта қизи бўлса ёки учта синглиси бўлса ёхуд икки қизи ёки икки синглиси бўлса, у уларнинг суҳбатини яхши қилган бўлса ва уларнинг ҳаққида Аллоҳга тақво қилган бўлса, унга жаннат берилур”, дедилар (Имом Термизий, Имом Абу Довуд ривояти).
Қиз кўргани учун аёл айбдор-ми?! Кимга қандай фарзанд ато этишни Аллоҳ таолонинг Ўзи билади. Саволда кўзда тутилган эркак пасткашлик қилган, Аллоҳ таолонинг қазои қадарига рози бўлмаган, аёлини масъулликда айблаб, унга туҳмат қилган, ўзининг зиммасидаги оталик масъулиятини ҳис қилмаган, нафақа деган муҳим вожиб амални тарк этган кимса ҳисобланади. Агар у ўзини тузатиб, тавба қилиб, оиласини қайтариб олиб келмаса, дунёда ҳам, охиратда ҳам оғир аҳволда қолади. Валлоҳу аълам!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
“Ҳаж – 2027” мавсумига тайёргарлик кўриш ҳамда юртдошларимиз учун муносиб шароитлар ҳозирлаш мақсадида, Саудия Арабистонида мутасадди идоралар билан учрашувлар ўтказилмоқда. Ушбу муборак заминда хизмат сафарида бўлиб турган Президент маслаҳатчиси Музаффар Комилов, Дин ишлари бўйича қўмита раиси Содиқжон Тошбоев, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари, Вазирлар Маҳкамаси масъул ходими Орифхон Закиров, атташе Шуҳрат Амоний қатор ташкилотлар, жумладан, “Тавофа” ҳаж хизматлари муассасаси вакиллари билан муҳим учрашувлар ўтказдилар.
Мулоқот аввалида томонлар икки мамлакат раҳбарларининг саъй-ҳаракатлари натижасида Ўзбекистон ва Саудия Арабистони ўртасидаги ҳамкорлик алоқалари янги босқичга кўтарилганини, хусусан, ҳаж ва умра зиёратчилари учун кўрсатилаётган хизматлар савияси юксак даражага чиққанини алоҳида эътироф этдилар.
Музокаралар давомида бўлажак ҳаж мавсумида кутиб олишдан то кузатишгача бўлган жараёнларда, хусусан, ҳаж амаллари бажариладиган Мино, Арафот ва Муздалифа водийларида ҳожиларимизга муносиб хизмат кўрсатиш ҳамда уларнинг ҳар бир дақиқасини руҳий ҳузур ва ибодатда ўтказишлари учун зарур шарт-шароитларни яратиш масалалари юқори талаб нуқтаи назаридан атрофлича муҳокама қилинди.
Ўз навбатида, “Тавофа” муассасаси вакиллари келгуси мавсум учун муборак масканларда шинам чодирлар ташкил этиш, транспорт ва озиқ-овқат таъминотини янада такомиллаштириш, коммунал хизматлар сифатини ошириш ҳамда санитария-гигиена талабларига қатъий риоя этиш бўйича аниқ вазифалар белгилаб олдилар.
Жумладан, ушбу водийларда ҳар бир зиёратчи учун етарли жой ажратиш, чодирларни тайёрлаш, уларни “Sofa bed”, совуткич ҳамда бошқа зарур маиший қулайликлар билан жиҳозлашга катта эътибор қаратилади. Шунингдек, ҳожиларимиз учун зарур бўладиган маиший ашёлар жамланмаси тақдим этиш ҳамда уларни уч маҳал иссиқ таом, мунтазам чой ва салқин ичимликлар билан таъминлаш масаласига ҳам алоҳида урғу берилди.
Мулоқотда ҳаж инсон умрида бир марта адо этиладиган улуғ ибодат эканини инобатга олиб, зиёратчилар муборак амалларни динимиз аҳкомларига мувофиқ гўзал тарзда бажаришлари учун барча шароитларни ҳозирлаш зарурлиги алоҳида таъкидланди.
Бу каби саъй-ҳаракатлар замирида битта улуғ мақсад – ҳар бир ҳожимизга муносиб эътибор кўрсатиш, уларнинг ибодатларини энг қулай ва хотиржам шароитларда адо этишларини таъминлашдир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати