— Тўрт нафар қизим бор. Эрим қиз туққаним учун бизни ташлаб уйдан чиқиб кетган. Ҳозирда умуман хабар олмайди. Шу фарзандларнинг уволи тутади-ми? Динимизда бундай оталар ҳақида нима дейилган?
— Аллоҳ таоло Қуръони Каримда бундай марҳамат қилади:
﴿لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ يَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ إِنَاثًا وَيَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ الذُّكُورَ أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَإِنَاثًا وَيَجْعَلُ مَنْ يَشَاءُ عَقِيمًا إِنَّهُ عَلِيمٌ قَدِيرٌ﴾
“Осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. У зот хоҳлаган нарсасини яратур. У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур. Ёки уларни жуфтлаб ўғил-қиз қилиб берур ва хоҳлаган кишисини туғмас қилур. Албатта, У зот ўта билгувчи ва ўта қодирдир” (Шуро сураси, 49-50 – оятлар).
Инсонга ҳамма нарсани фақат Аллоҳ таоло беришининг ёрқин намунаси фарзанд масаласида кўринади. Айни шу масалада инсон ўзининг ожизлигини ҳис этади. Ўз хоҳишига кўра бирон нарсани бор қила олмаслигини, Аллоҳ таолонинг мадади ва иноятига муҳтож бўлиб туришини англаб етади.
Абу Саъийд Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Кимнинг учта қизи бўлса ёки учта синглиси бўлса ёхуд икки қизи ёки икки синглиси бўлса, у уларнинг суҳбатини яхши қилган бўлса ва уларнинг ҳаққида Аллоҳга тақво қилган бўлса, унга жаннат берилур”, дедилар (Имом Термизий, Имом Абу Довуд ривояти).
Қиз кўргани учун аёл айбдор-ми?! Кимга қандай фарзанд ато этишни Аллоҳ таолонинг Ўзи билади. Саволда кўзда тутилган эркак пасткашлик қилган, Аллоҳ таолонинг қазои қадарига рози бўлмаган, аёлини масъулликда айблаб, унга туҳмат қилган, ўзининг зиммасидаги оталик масъулиятини ҳис қилмаган, нафақа деган муҳим вожиб амални тарк этган кимса ҳисобланади. Агар у ўзини тузатиб, тавба қилиб, оиласини қайтариб олиб келмаса, дунёда ҳам, охиратда ҳам оғир аҳволда қолади. Валлоҳу аълам!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Айни кунларда Саудия Арабистонининг Жидда шаҳрида “Ҳаж хизматлари конференцияси ва кўргазмаси” бўлиб ўтмоқда. Дунёнинг турли жойларидан келган соҳа мутасаддилари, халқаро ташкилотлар ва етук мутахассисларни бир жойга жамлаган ушбу йирик тадбирда асосий мавзу – зиёратчиларга хизмат кўрсатиш тизимини янада такомиллаштириш. Жумладан, жараёнларга рақамли технологияларни кенг жорий этиш ва ташкилий ишлар сифатини ошириш масалалари қизғин муҳокама қилинмоқда. Таъкидлаш керакки, ушбу халқаро анжуманда Ўзбекистон делегацияси ҳам фаол иштирок этмоқда.
Нуфузли тадбир доирасида Саудия Арабистонининг Ҳаж ва умра вазири, доктор Тавфиқ бин Фавзон ар-Рабиа махсус маъруза билан чиқиш қилиб, бўлажак “Ҳаж – 2027” мавсуми учун белгиланган янги талаблар ва ташкилий мезонларни эълон қилди. Унга кўра, эндиликда қуйидаги масалаларга жиддий эътибор қаратилади:
– тайёргарлик жараёнларини эрта бошлаш ҳамда хизмат кўрсатувчи ташкилотлар билан шартномаларни ўз вақтида расмийлаштириш;
– меҳмонхоналар ва бошқа яшаш жойларининг белгиланган юксак сифат ҳамда хавфсизлик стандартларига қатъий мос келишини таъминлаш;
– барча ташкилий ва ҳужжатларни расмийлаштириш ишларини фақатгина рақамли «Masar» ягона платформаси орқали амалга ошириш;
– энг муҳими, зиёратчиларга кенг қулайликлар тақдим этадиган ҳамда уларнинг шахсини тасдиқловчи «Nusuk» картасини доимий равишда ёнда олиб юриш талаби қатъий белгилангани алоҳида таъкидлаб ўтилди.
Ўзбекистон делегацияси айнан мана шу янги талаб ва мезонлардан келиб чиққан ҳолда, Ҳаж ва умра вазирлиги мутасаддилари ҳамда етакчи хизмат кўрсатувчи ташкилотларнинг вакиллари билан қатор манфаатли музокаралар ўтказди. Бўлиб ўтган самимий ва амалий мулоқотларда асосий эътибор юртдошларимиз учун яратиладиган шарт-шароитларни янада яхшилаш, кўрсатилаётган хизматлар кўлами ва сифатини янги босқичга олиб чиқишга қаратилди.
Хусусан, музокаралар давомида зиёратчиларимиз ибодатлари учун қулай шароитларни ҳозирлаш, замонавий транспорт воситаларини жалб қилиш, энг шинам турар жойларни танлаш, ҳожиларимизни сифатли таомлар билан таъминлаш масалалари диққат марказида бўлди. Шунингдек, уларнинг хавфсизлиги ва саломатлигини муҳофаза қилиш тизимини янада кучайтириш ҳамда замонавий инновацион технологиялардан унумли фойдаланишга алоҳида урғу берилди.
Бу каби саъй-ҳаракатлар ва эришилган келишувлар келгуси ҳаж мавсумини сифат жиҳатидан мутлақо янги босқичга кўтаришга хизмат қилади. Энг асосийси, юртдошларимиз улуғ амалларини хотиржам, хавфсиз ва энг қулай шароитларда адо этишлари таъминланади.
Маълумот ўрнида, Жидда шаҳридаги Ҳаж хизматлари конференцияси ва кўргазмаси шу йилнинг 11 ноябрь кунига қадар давом этади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати