— Тўрт нафар қизим бор. Эрим қиз туққаним учун бизни ташлаб уйдан чиқиб кетган. Ҳозирда умуман хабар олмайди. Шу фарзандларнинг уволи тутади-ми? Динимизда бундай оталар ҳақида нима дейилган?
— Аллоҳ таоло Қуръони Каримда бундай марҳамат қилади:
﴿لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ يَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ إِنَاثًا وَيَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ الذُّكُورَ أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَإِنَاثًا وَيَجْعَلُ مَنْ يَشَاءُ عَقِيمًا إِنَّهُ عَلِيمٌ قَدِيرٌ﴾
“Осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. У зот хоҳлаган нарсасини яратур. У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур. Ёки уларни жуфтлаб ўғил-қиз қилиб берур ва хоҳлаган кишисини туғмас қилур. Албатта, У зот ўта билгувчи ва ўта қодирдир” (Шуро сураси, 49-50 – оятлар).
Инсонга ҳамма нарсани фақат Аллоҳ таоло беришининг ёрқин намунаси фарзанд масаласида кўринади. Айни шу масалада инсон ўзининг ожизлигини ҳис этади. Ўз хоҳишига кўра бирон нарсани бор қила олмаслигини, Аллоҳ таолонинг мадади ва иноятига муҳтож бўлиб туришини англаб етади.
Абу Саъийд Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Кимнинг учта қизи бўлса ёки учта синглиси бўлса ёхуд икки қизи ёки икки синглиси бўлса, у уларнинг суҳбатини яхши қилган бўлса ва уларнинг ҳаққида Аллоҳга тақво қилган бўлса, унга жаннат берилур”, дедилар (Имом Термизий, Имом Абу Довуд ривояти).
Қиз кўргани учун аёл айбдор-ми?! Кимга қандай фарзанд ато этишни Аллоҳ таолонинг Ўзи билади. Саволда кўзда тутилган эркак пасткашлик қилган, Аллоҳ таолонинг қазои қадарига рози бўлмаган, аёлини масъулликда айблаб, унга туҳмат қилган, ўзининг зиммасидаги оталик масъулиятини ҳис қилмаган, нафақа деган муҳим вожиб амални тарк этган кимса ҳисобланади. Агар у ўзини тузатиб, тавба қилиб, оиласини қайтариб олиб келмаса, дунёда ҳам, охиратда ҳам оғир аҳволда қолади. Валлоҳу аълам!
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Марказий банк ҳузурида юртимизда исломий молия соҳасини тизимли ривожлантириш, унинг ҳуқуқий ва институционал асосларини мустаҳкамлаш мақсадида Исломий молия кенгаши ташкил этилгани ҳақида хабар берилган эди.
Мазкур янги тузилма исломий хизматлар кўрсатувчи банклар ва микромолия ташкилотлари, Омонатларни кафолатлаш агентлиги ҳамда Марказий банк назоратидаги бошқа муассасалар фаолиятини мувофиқлаштирувчи коллегиал (жамоавий) орган сифатида иш олиб боради.
Эътиборли жиҳати, Кенгаш таркиби ислом ҳуқуқи соҳасида чуқур билим ва бой тажрибага эга бўлган Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази уламолари ҳамда техник экспертдан иборат 5 нафар аъзони қамраб олган. Бу эса мамлакатимизда исломий молия хизматларини халқаро талаблар ва шаръий қоидалар асосида ривожлантириш, инвесторлар ишончини мустаҳкамлаш ҳамда аҳоли ва тадбиркорлар учун муқобил молиявий хизматлар кўламини кенгайтиришда муҳим омил бўлиб хизмат қилади.
Маълумот ўрнида таъкидлаш жоизки, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари ташаббуси билан 2022 йили ташкил этилган Диний идора қошидаги Фатво маркази нафақат Марказий Осиёда, балки МДҲ давлатлари орасида ҳам мақоми жиҳатидан ягона марказ саналади.
Бугунги кунда марказда Муфтий ҳазрат бошчилигида 20 нафар етук уламо еттита асосий илмий ва амалий йўналишда самарали фаолият олиб бормоқда.
Шунингдек, Марказ ҳузуридаги диний савол-жавобларга ихтисослашган Колл-марказ ва медиа тармоқлари орқали мўмин-мусулмонларнинг мурожаатларига мунтазам ва тезкор жавоб қайтариб келинмоқда.
Қайд этиш жоизки, марказ нафақат юртимиз фуқаролари, балки хорижда меҳнат қилаётган ёки таҳсил олаётган ватандошларимиз билан ҳам мустаҳкам алоқа ўрнатган. Хусусан, 2025 йилдан бошлаб чет элдаги юртдошларимизнинг диний-маърифий ва молиявий саволларига ижтимоий тармоқлар орқали тўғридан-тўғри жавоб бериш тизими йўлга қўйилди.
Кунига ўртача 1000 дан ортиқ мурожаатни қабул қилаётган Фатво маркази ўтган фаолият даврида бир миллиондан ортиқ саволга шаръий ва асосли жавобларни тақдим этди. Шунингдек, 3 жилддан иборат “Фатволар тўплами”, “Фиқҳ ва ақидага оид ихтилофли масалалар ечими”, “Эътиқодга оид зарур масалалар” каби долзарб мавзулардаги 10 дан зиёд китоб нашр этилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази уламоларининг Марказий банк ҳузуридаги Исломий молия кенгашида иштирок этиши эса юртимизда тадбиркорлик ва молия тизимининг ривожида янги даврни бошлаб беради, иншо Аллоҳ.
Аллоҳ таоло юртимизда исломий молия соҳасидаги янги ислоҳотларни бардавом ва хайрли қилсин!
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати