Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
18 Ноябр, 2026   |   8 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:52
Қуёш
07:09
Пешин
12:13
Аср
15:20
Шом
17:04
Хуфтон
18:20
Bismillah
18 Ноябр, 2026, 8 Жумадул сони, 1448

Қор парчаси – мўъжиза

19.11.2020   10472   5 min.
Қор парчаси – мўъжиза

Қишда қор ёғишини томоша қилиш завқли иш. Тўғрими? Ҳамма жой оппоқ қорга бурканади, атроф мусаффо, ҳаво топ-тоза, учиб-учиб тушаётган қор парчаларига қўлингизни тутсангиз, кафтингизга қўниб эриб кетади.

Биз қорни уч ёки тўрт кўринишда тасаввур қиламиз: майда қор. Қор майдалаб ёққанда қаттиқ совуқ бўлади, одамнинг хаёлига осмонда қор тугаб қолаётгандек, ана шу қор охиргисидек туйилади; ўртача қор, бу қор ёққанда ҳаво мўътадил бўлади, суяккача ўтиб кетадиган совуқ бўлмайди; лайлак қор. Бу қор ҳамманинг жону дили. Аммо у узоқ вақт ёғмайди ва ҳаво ҳарорати ҳам ёқимли бўлади; шилта қор. Бу ёмғир аралаш ёғадиган қор. Бунда ҳам ҳаво хийлагина совуқ бўлади.

Демак, билганларимиз шу тўрт хил қор экан. Уларни ҳажмига қараб ажратамиз. Аммо Аллоҳ таолонинг мусаввирлигини қарангки,  ушбу қор зарраларининг бирортаси бошқа бирига ўхшамайди ва уларнинг ҳар бири алоҳида санъат асаридир.

Олимларнинг таъкидлашича, ер юзини буткул қор қопласа ҳам ҳеч бир қор заррасига бошқасига ўхшамайди.

Америкалик тадқиқотчи олим Вильсон Бентлей 50 йил давомида олиб борган кузатишлари натижасида 1985 йил шундай хулосага келди. Қор заррасини суратга туширишни санъат даражасига кўтарган олим умрининг ярмини шу ишга сарф этди.

Ҳар бир қор зарраси осмондан тушган мукаммал санъат асаридир. Ана шу бир дона қор заррасининг ўзиёқ инсон зотига Буюк Яратувчини танишга кифоя қилади. Яъни, Албатта, бунда тафаккур қиладиган қавмлар учун оят-белгилар бордир» (Наҳл сураси, 11-оят).

Қорнинг мўъжизаси шу билан тугамайди. Ҳар йили қишда тоғларда муз захираси йиғилади. Муз қалин бўлиши учун қор кўп ёғиши керак. Агар тоғлар меъёрида муз захирасини тўплаб ололмаса, ўша йили дарёларнинг суви кам бўлади. Шунингдек, яйловларга ва далаларга ҳам қор кўп ёғса, ўша баҳорда ўт-ўлан мўл бўлади, экин-тикин баракали бўлади.

Аллоҳ таоло муборак Каломида: «У осмондан сув нозил қилган Зотдир. Бас, у (сув) ила турли набототлар чиқардик. Ундан яшил гиёҳларни чиқардик. Ундан ғужум-ғужум бошоқлар чиқарамиз. Ва хурмодан, унинг новдаларидан яқин шингиллар чиқарамиз ва узум боғлари чиқарамиз. Бир-бирига ўхшаган ва ўхшамаган зайтун ва анорларни чиқарамиз. Унинг мева қилиш пайтидаги мевасига ва пишишига назар солинг. Албатта, бундай нарсаларда иймон келтирадиган қавм учун оят-белгилар бордир» (Анъом сураси, 99-оят), деб марҳамат қилган.

Бундан аён бўладики, қиш фаслининг қаҳратони ва қор-ёмғирлари бизнинг баҳоримизни, ёзимизни, кузимизни сероб қилиш учун экан. Биз эса ана шу ғанимат фаслда Қуръони каримни мутолаа қилайлик, зикрни кўпайтирайлик, амри маъруфлар, наҳйи мункарлар эшитиш учун муҳтарам олимларимизнинг суҳбатига бориб файз олайлик. Дўстларни зиёрат қилиб иймонлашайлик. Зотан, улуғларимизнинг тавсиялари ҳам шу ўзи.

Қуръони каримни қанчалик кўп ўқисак, қалбларимиз шифо топади, кўнглимиз роҳатланади, кўзимиз равшанлашади, хотирамиз мустаҳкам бўлади. Қалб шифо топса, тананинг бошқа аъзолари ҳам соғлом бўлиши машҳур ҳадисда ворид бўлган. Яна бир ҳадиси шарифда Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳу ривоят қилади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Темирга сув тегса занглайди. Худди шунга ўхшаб қалбларни ҳам занг босади”, дедилар. Шунда: “Ё Расулуллоҳ, унинг жилоси нима?” деб сўралди. У зот: “Ўлимни кўп эслаш, Қуръон ўқиш”, дея марҳамат қилдилар (Байҳақий, Абу Нуайм Қузоий ривоят қилган Жалолиддин Суютий бу ривоятни “Жомеул аҳодис”да, Муттақий  Ҳиндий “Канзул уммол”да келтирган)

Имом Аҳмад ибн Ҳанбал айтади: “Тушимда Аллоҳ азза ва жаллани кўрдим. Ундан: “Ё Раббим, бандаларинг Сенга қурбат ҳосил қиладиган энг афзал амал қайси?” деб сўрадим. У Зот: “Эй Аҳмад, Менинг Каломим билан (қурбат ҳосил қиладилар)”, деди. Мен: “Парвардигорим, маъносини тушунсаларми ѐки тушунмасалар ҳамми?” дедим. Шунда Аллоҳ: “Маъносини тушунсалар ҳам, тушунмасалар ҳам”, деб марҳамат қилди” (Ибн Қудома. Мухтасару минҳожил қосидин).

Ёғаётган қор парчалари, тунларнинг қуюқлиги биз бандаларга ана шу ҳикматларни эслатиб, ибодатга маҳкам бўлишимизга ундайди.

 

Фотограф Алексей Клжатов ҳам кўп йиллардан бери қор парчаларининг йирик планли суратларини тасвирга тушириш билан шуғулланади. У доимий равишда ўз расмларини Flickr ресурсига жойлаб келади. “Мен уйимнинг очиқ айвонида LED чироғ билан ёритилган шиша устига тушаётган қор парчаларини суратга оламан. Баъзида эса табиий ёруғлик ҳамда фон сифатида қора толалардан фойдаланаман”, деб ёзади у.

Қуйида Алексей тасвирга олган қор парчаларидан намуналар келтирилди:

 ЎМИ матбуот хизмати

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази халқаро бағрикенглик форумида иштирок этди

18.11.2026   3514   8 min.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази халқаро бағрикенглик форумида иштирок этди

Жорий йилнинг 16 ноябрь куни Саудия Арабистони пойтахти Ар-Риёд шаҳрида «Мустаҳкам илдизлар ва келажак истиқболлари» мавзусида Халқаро бағрикенглик форуми бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов онлайн тарзда иштирок этиб, «Жаҳолатга қарши маърифат: диний бағрикенгликнинг Ўзбекистон тажрибаси» мавзусида маъруза қилди.

Қирол Абдулазиз номидаги Миллий мулоқот маркази штаб-квартирасида ташкил этилган анжуманда Саудия Арабистони Катта уламолар кенгаши аъзоси шайх Абдулбоқий бин Муҳаммад Ол аш-Шайх Муборак, «Алвалид» жамғармаси бош котиби малика Ламия бинт Мажид Ол Сауд, Рақамли ҳамкорлик ташкилоти Бош котиби аппарати раҳбари Ҳанин ал-Форис, Қирол Абдулазиз номидаги кутубхона бош директори Файсал бин Абдураҳмон бин Муаммар ҳамда халқаро экспертлар иштирок этди.

Форумда диний бағрикенгликнинг исломий асослари, унинг тарихий ва цивилизациявий илдизлари, оила, таълим ва жамиятда ўзаро ҳурмат муҳитини шакллантириш, шунингдек, рақамли даврда мутаассиблик ва нафрат тилига қарши курашиш масалалари муҳокама қилинди.

Фирдавс Абдухолиқов ўз маърузасида Ўзбекистонда диний бағрикенгликни таъминлаш борасида шаклланган тарихий ва замонавий тажриба, Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан илгари сурилган «Маърифат ва диний бағрикенглик» ғоясининг халқаро аҳамияти ҳамда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг ушбу йўналишдаги фаолияти ҳақида сўз юритди.

Хусусан, Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан 2017 йилда БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида илгари сурилган «Маърифат ва диний бағрикенглик» резолюцияси 2018 йил 12 декабрда БМТ томонидан қабул қилингани Ўзбекистоннинг жаҳонда тинчлик, ўзаро ҳурмат ва бағрикенгликни мустаҳкамлашга қаратилган саъй-ҳаракатларининг муҳим натижаси сифатида қайд этилди.

Маърузачи мазкур ташаббуснинг мазмун-моҳиятини Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази фаолияти билан боғлаб, унинг асосий мақсади илм-маърифатни кенг тарғиб этиш, тарихий меросни чуқур ўрганиш ва инсон қадрини улуғлаш эканини таъкидлади.

«Президентимиз Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан илгари сурилган “Маърифат ва диний бағрикенглик” ғояси бугун халқаро миқёсда ҳам муҳим аҳамият касб этмоқда. 2017 йилда БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида илгари сурилган ва 2018 йилда БМТ томонидан қабул қилинган мазкур резолюция жаҳонда тинчлик, ўзаро ҳурмат ва бағрикенгликни мустаҳкамлашга қаратилган муҳим ташаббусдир.

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг бош ғояси ҳам айнан шу тамойилга асосланади. Марказга қадам қўяётган ҳар бир инсонни илмга даъват кутиб олади: ўқи, ўрган, маърифатли бўл! Ўз тарихингни англа, дунёни тани, инсоннинг қадрига ет! Жаҳолатнинг миллати ҳам, чегараси ҳам йўқ. У ҳар қандай жамиятда мутаассиблик ва муросасизликни озиқлантириши мумкин. Шунинг учун маърифат ва бағрикенгликни мустаҳкамлаш барчамизнинг умумий масъулиятимиздир», — деди Фирдавс Абдухолиқов.

Маърузада бугунги глобал ахборот маконида исломофобия, диний қадриятларни нотўғри талқин қилиш ва асоссиз тасаввурларнинг тарқалиши жиддий муаммолардан бирига айланаётгани таъкидланди. Бундай шароитда холис билим, тарихий ҳақиқат ва медиа саводхонликни кенг тарғиб этиш, ёш авлодда турли маданият ва эътиқодларга нисбатан ҳурмат туйғусини шакллантириш муҳим аҳамиятга эга.

Шунингдек, Ўзбекистонда 130 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари, 16 диний конфессияга мансуб фуқаролар тинч-тотув яшаётгани қайд этилди. Виждон эркинлигининг конституциявий кафолатлари ва диний соҳадаги давлат сиёсати жамиятда бағрикенглик муҳитини мустаҳкамлашнинг муҳим омиллари сифатида кўрсатиб ўтилди.

Фирдавс Абдухолиқов Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг турли халқлар ва динлар ўртасидаги ўзаро ҳурмат, маърифий мулоқот ва муштарак тарихий меросни англашга хизмат қилувчи замонавий илмий-маърифий маскан сифатидаги аҳамиятига ҳам алоҳида тўхталди.

Марказ экспозицияларида ислом цивилизацияси билан бир қаторда буддавийлик, зардўштийлик ва насронийлик тарихига оид мерос намуналарининг ҳам ўрин олгани турли маданият ва эътиқодларга ҳурмат тамойилининг амалий ифодаси экани таъкидланди.

Шунингдек, Марказнинг халқаро эътирофлари — Гиннесснинг жаҳон рекордлари ташкилоти томонидан майдони бўйича дунёдаги энг йирик ислом цивилизацияси музейи сифатида қайд этилгани, «Prix Versailles» халқаро мукофоти доирасида 2026 йилнинг энг гўзал музейлари қаторига киритилгани ҳамда ТУРКСОЙ томонидан «Турк дунёсининг энг яхши музейи» деб эътироф этилгани ҳақида маълумот берилди.

Маърузада 2026 йил 6 ноябрь куни Остона шаҳрида Ақаба жараёни доирасида ўтказилган учрашувда Президент Шавкат Мирзиёев томонидан илгари сурилган «Рақамли даврда жаҳолатга қарши маърифат» халқаро дастури ташаббуси ҳам тилга олинди. Марказ негизида амалга оширилиши таклиф этилган мазкур дастур кўп тилли маърифий ресурслар яратиш, диний арбобларни рақамли ахборот муҳитида ишлашга тайёрлаш ва ёш тадқиқотчиларни қўллаб-қувватлаш каби йўналишларни қамраб олади.

Бундан ташқари, Ўзбекистон ва Саудия Арабистони ўртасидаги тарихий-маънавий алоқалар, икки халқни боғлаб турувчи муштарак илмий мерос ҳақида сўз юритилди. Бухорода таваллуд топган Имом Бухорийнинг Макка ва Мадинада илм олгани икки мамлакат ўртасидаги тарихий-маънавий ришталарнинг ёрқин намунаси сифатида қайд этилди.

Марказ халқаро ҳамкорлар билан қўлёзмаларни ўрганиш ва рақамлаштириш, қўшма илмий нашрлар ҳамда кўргазмалар ташкил этиш, исломнинг инсонпарварлик ва бағрикенглик қадриятларини тарғиб қилувчи кўп тилли рақамли материаллар яратиш, ёш тадқиқотчилар ва педагоглар учун қўшма таълим дастурларини амалга оширишга тайёр экани билдирилди.

Форумнинг бошқа иштирокчилари ҳам бағрикенгликни жамият барқарорлиги, тинч-тотувлик ва ўзаро ҳамжиҳатликнинг муҳим шарти сифатида баҳоладилар. Хусусан, Қирол Абдулазиз номидаги кутубхона бош директори Файсал бин Абдураҳмон бин Муаммар ўз чиқишида бағрикенглик, мулоқот, ҳамкорлик ва тинч-тотув яшаш бир-бири билан чамбарчас боғлиқ тушунчалар эканини таъкидлади.

Унинг фикрича, ҳақиқий бағрикенглик фақат бошқаларнинг мавжудлигини тан олиш билангина чекланмайди. У адолат, тенглик, инсон қадр-қиммати ва ҳуқуқларини ҳурмат қилиш, турли қараш ва эътиқод эгалари билан ўзаро мулоқотга тайёр туришни ҳам талаб этади. Жамиятдаги маданий, диний ва дунёқарашга оид фарқларни зиддият манбаи сифатида эмас, балки ўзаро англашув ва тараққиёт учун имконият сифатида қабул қилиш муҳимдир.

Файсал бин Абдураҳмон бин Муаммар таълим-тарбиянинг ҳам бу жараёндаги ўрнига эътибор қаратди. Унинг таъкидлашича, бағрикенглик маданиятини шакллантириш болаликдан бошланиши, оила, мактаб ва таълим муассасаларида инсонларнинг бир-бирига ҳурмат билан муносабатда бўлишига асосланган муҳит қарор топиши лозим. Билим ва маърифат кишилар ўртасидаги нотўғри тасаввурлар, асоссиз стереотиплар ва камситиш ҳолатларининг олдини олишда муҳим восита ҳисобланади.

Саудия Арабистони Катта уламолар кенгаши аъзоси шайх Абдулбоқий бин Муҳаммад Ол аш-Шайх Муборак эса диний бағрикенгликнинг ислом таълимотидаги мустаҳкам асосларига тўхталди. У ислом динининг қарийб ўн тўрт асрлик тарихида инсонлар ўртасида меҳр-шафқат, раҳмдиллик, ўзаро ҳурмат ва муросага алоҳида эътибор қаратилганини таъкидлади.

Шайх Абдулбоқийнинг қайд этишича, эътиқод ва маданиятдаги фарқлар инсонлар ўртасида адоват келтириб чиқармаслиги, аксинча, ўзаро билиш, ҳамкорлик ва ҳамжиҳатликка хизмат қилиши керак. Исломнинг раҳм-шафқат ва бағрикенгликка асосланган таълимоти турли қараш ва эътиқод вакиллари билан тинч-тотув яшаш, инсон қадрини ҳурмат қилишга чорлайди.

Форумда билдирилган фикрлар шуни кўрсатдики, диний бағрикенглик фақат назарий тушунча эмас, балки кундалик ҳаётда, таълим-тарбияда, жамоатчилик муносабатларида ва давлатлараро ҳамкорликда намоён бўлиши лозим бўлган муҳим қадриятдир. Бу борада маърифат, очиқ мулоқот, ўзаро ишонч ва инсон ҳуқуқларини ҳурмат қилиш жаҳонда тинчлик ва барқарорликни таъминлашнинг асосий омилларидан бири ҳисобланади.

Форум якунида бағрикенгликни оила, таълим ва жамият ҳаётида мустаҳкамлаш, турли маданиятлар ўртасидаги мулоқотни ривожлантириш ҳамда замонавий ахборот технологияларидан инсонпарварлик қадриятларини тарғиб этиш йўлида самарали фойдаланиш масалалари юзасидан фикр алмашилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

 

Ўзбекистон янгиликлари