— Дўкондан бирор нарсани қўлга олиб кўраётганда тушиб кетиб, синса ёки бузилса, шариатда бунинг жавоби қандай?
— Агар харидор бирор нарсани сотиб олишга келишмасдан олдин бепарволик, эҳтиётсизлик қилиб, бирор нарсани синдириб қўйса ёки очиб кўришда қўполлик қилиб, бузиб қўйса, тўлайди. Бунинг номини фиқҳда “тааддий” дейилади. Агар эҳтиёткорлик билан ушласа, кўрса, очиб кўришда қўполлик қилмаса, шунда ҳам синса ёки бузилса, тўламайди.
Агар сотувчи нархни айтгандан сўнг олувчи рози бўлса, кейин харидор қўлига олиб кўраётган вақтда тушиб кетиб, синса ёки бирор нуқсон етса бундай ҳолатда харидор тўлайди.
Шунингдек, харидор сотиб олмоқчи бўлиб, нархини келишмасидан олдин кўришга ижозат сўраб, қўлига олди ёки сотувчи нархни айтди-ю, лекин харидор рози бўлгани йўқ. Харидор кўраётган вақтида унинг бепарволигисиз ёки қўполлигисиз у нарса тушиб кетса ёки бузилиб қолса, харидор тўламайди. Чунки бу вақтда у нарса унинг қўлида омонат бўлади. Омонатлар тааддийсиз (бепарволик, эҳтиётсизлик, нотўғри истеъмол қилиш, тажовуз) тўлатилмайди.
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Сени қўрқитган қанчадан-қанча ишлар,
Орзуларинг сен томон судраб келтирар.
Эй, чин муслима ва тақволи мўмина синглим! Сиз ёмонликдан узоқ, азиятлардан юқорида турадиган, унга тош отилса уларга хурмо бериб яхшилик қиладиган, доимо яшил бўлиб турадиган ва манфаатлари кўп араб хурмоси каби бўлинг. Сиз аҳмоқона майда ишлар ва ҳаёйингизни тортиб олишга олиб борадиган амаллардан баландда турадиган мақоми олий аёл бўлинг. Каломингиз зикр, назарингиз ибрат ва сукутингиз тафаккур бўлсин. Шундагина сиз саодат ва роҳатга етишасиз. Атрофда яхшилик билан ном қозонасиз, сизга чин дилдан дуо қилишади ва яхши сўзлар билан ёдга олишади.
Аллоҳ таоло сиздан танглик, қўрқув шарпалари ва ғам тўдаларини кетказади. Шунда сиз мўминларнинг сизга қилган дуолари остида ухлаб, сизга айтилган мақтовлар остида уйғонасиз. Бахт бойлик заҳиралари, либослар ва ходимларнинг кўплигида эмас, ҳақиқий бахт Аллоҳга итоат этишда эканини тўлиқ англаб етасиз.
Шуъла: Ўзингизга ишонинг! Чунки ўзгариш жуда секин бўлади. Бу йўлда иштиёқингизни сўндирадиган қийинчиликларга учрайсиз. Зинҳор уларга бўш келманг, агар бўш келсангиз улар албатта сизни мағлуб қилишади.
Доктор Оиз ал-Қарнийнинг
"Дунёдаги энг бахтли аёл" китобидан