Бозор дарвозасидан кириб-чиқаётганлар дарвоза олдида совуқдан жунжикиб ўтирган чамаси уч-тўрт ёшли қизчага бефарқ қараб ўтолмасди. Кимдир унга қанд, кимдир юмшоқ кулча узатарди.
Ўттиз ёшлардаги аёл бозор-ўчарини қилиб бўлгач, дарвоза олдига келиб сумкаларини ерга қўйди. Шу пайт ёнгинасида катта-катта қора кўзлари жавдираб турган қизалоққа кўзи тушди. Совуқда дир-дир титраётган қизчага ичи ачиди. Яқинига келди. Музлаган қўлчаларидан тутиб, бағрига босди ва:
– Айланай қизим, совқотибсан-ку, ойинг қани? Нега бир ўзинг бу ерда турибсан?
Қизалоқ кўзларини юмиб-очиб, йиғлаб юборди:
– Ойим... Ҳозир келаман, деб... Келмади...
Аёл қизчани бағрига босаркан, чўнтакчасидаги букланган қоғозга кўзи тушди. Уни очиб, ўқий бошлади:
“Ассалому алайкум! Ким қизимни фарзандликка олиб, бағрига босса, мендек бағритош онани кечирсин. Ота-онам дунёдан ўтганига анча бўлди. Қизим билан ҳар жойда, ижара уйларда яшадим. Тикувчилик қилдим. Аммо ишим олдинга юрмай, жуда қийналдим. Қизим ҳам мен каби қийналишини истамайман. Кечқурун Россияга жўнаб кетяпман. Қизимни сийлаганларни Худо сийласин!..”.
Аёл хатни ўқиркан, кўзларидан дув-дув ёш оқарди. Қизчани бағрига босганча лаблари пичирлади: “Бечорагина...”. У қизчани даст кўтариб, бир қўлида сумкалар билан борарди. Уларнинг зил-замбилдек оғирлиги энди аёлга сезилмасди...!
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Савол: Рамазон ойи олдидан луқмани ҳалоллаш мақсадида балиқ еб олиш керак деган мазмунда видео кўриб қолдим. Ростдан ҳам шундай тавсиялар борми?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Минг афсуски, айрим ҳолларда обуначини кўпайтириш мақсадида динда йўқ бўлган маълумотларни тарқатадиганлар ҳам учраб туради. Шунинг учун мусулмон киши доимо динига оид ҳукмларни ким айтаётганига эътибор қаратмоғи лозим экан.
Рамазон олдидан балиқ ейиш ҳақидаги гап-сўзлар ҳам ана шу асоссиз маълумотлар сирасига киради. Тўғри, халқимиз орасида “Балиқ луқмаи ҳалол” деган гап бор. Аммо унинг маъноси балиқ инсон организмида аввал ейилган шубҳали нарсаларни ҳалоллайди, дегани эмас, балки балиқ бошқа ҳайвонлардан фарқли ўлароқ, унинг ўлиб қолганини ҳам еса бўлади, деганидир. Зеро бу борада келган ҳадиси шарифлар ҳам ушбу мазмунга далолат қилади.
Жумладан, Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Бизга икки ўлимтик ва икки қон ҳалол қилинди. Икки ўлимтик; балиқ ва чигирткадир. Икки қон бўлса, жигар ва қора талоқдир”, дедилар (Ибн Можа ва Ҳоким ривоят қилган).
Фақатгина ўлиб қолган балиқлар ичида ҳеч қандай ташқи омилсиз, бесабаб ўлиб қолганини еб бўлмайди. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.