Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
04 Феврал, 2026   |   16 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:11
Қуёш
07:32
Пешин
12:42
Аср
16:01
Шом
17:47
Хуфтон
19:01
Bismillah
04 Феврал, 2026, 16 Шаъбон, 1447

МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ: Ишорате Ҳавзи Кавсарға (Қирқ иккинчи мавзу)

23.02.2021   2099   3 min.
МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ: Ишорате Ҳавзи Кавсарға (Қирқ иккинчи мавзу)

ОЗ-ОЗ ЎРГАНИБ ДОНО БЎЛУР...

*   *   *

Заҳируддин Муҳаммад Бобур хазиналари

*   *   *

МУБАЙЯН ВА НАСРИЙ БАЁНИ

*   *   *

ИЙМОН-ЭЪТИҚОД  КИТОБИ

*   *   *

НАЗМ

 

 

Яна билгилки, Ҳавзи Кавсардур,

Анда юлдузча зарфлар бордур.

Пулдин ўтиб, бу суда турғайлар,

Халқни бу суға чўмурғайлар.

То юйулғай томуғ ғуборидин,

Кўнгли тинғай бу лаҳза боридин.

Тинибон кўнгли, борғай учмоққа,

Юз туман шукрлар дегай Ҳаққа.

 

НАСРИЙ БАЁН

 

Ҳавзи кавсар ҳақлиги баёни

 

Яна билгинки, Ҳавзи Кавсар ҳақдир, унда юлдузларча қадаҳлар – сув идишлари бордир. Сирот кўпригидан ўтгандан кейин бу сув ёқасида турадилар.  Халқни –  инсонларни  бу  сувда  чўмдирадилар.  Токи  дўзах ғуборлари ювилиб, шу лаҳза инсоннинг кўнгли барчасидан тинади – таскин топиб, хотиржам бўлади. Кўнгли тиниб – таскин-тасалли топиб, сўнг жаннатга киради, Ҳақ таъолога юз минг шукрлар айтади.

 

ИЗОҲ. Далил – Кавсар сураси, 1-оят маъноси:  “(Эй Расулим!) Шубҳасизки, Биз сизга Кавсарни ато этдик”.

Ҳазрати Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам меърожда ўзларига охиратда ато этиладиган Кавсар анҳори кўрсатилганини айтганлар (Забидий, “Саҳиҳи Бухорий” шарҳи, XI, 1761-1762-ҳадислар).

Имом Бухорий (раҳматуллоҳи алайҳ), “Ал-Жомиъ ас-саҳиҳ” (“Саҳиҳи Бухорий)дан ҳадислар:

 

4964-ҳадис. Ҳазрати Анас розияллоҳу анҳу айтдилар: «Жаноб Пай­ғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам осмонга (меърожга) чиқарилганларидан кейин, бундай деб ҳикоя қилдилар: «Бир дарё (сув) олдига келдим. Унинг икки қирғоғи ичи ғовак марвариддан ишланган. Мен ҳазрат Жаброилдан: «Бу нима?» – деб сўраганимда, у киши: «Бу (Ҳавзи) Кавсар», – деб жавоб бердилар».

 

1196-ҳадис. Ҳазрати Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу ривоят қиладилар: «Жаноб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Менингг уйим билан минбарим ораси жаннат боғларидан бир боғдир! (Охиратда) минбарим Ҳавзи Кавсарим устида (ёқасида) бўлади», – дедилар».  

 

1344-ҳадис. Ҳазрати Уқба ибн Омир ривоят қиладилар: «Бир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Уҳуд жангида шаҳид бўлганларга ўз ажали билан ўлган майитга ўқигандек жаноза ўқидилар. Сўнг, минбарга чиқиб: «Мен сизлардан аввал бориб (жаннатдан жой) тайёрлаб турувчиман ва мен сизларга (иймонларингиз ва яхши амалларингизга) гувоҳман. Аллоҳга қасамки, ҳозир мен Ҳавзи Кавсарни кўриб турибман, менга Ер хазиналарининг калитлари (ёки «Ер калитлари», – дедилар шекилли) топширилди. Аллоҳ ҳаққи, мен вафотимдан кейин сизлардан хотиржамман, фақат, мол-дунё кетидан қувмасангизлар, деб қўрқаман», – дедилар».

 

Насрий баён ва шарҳ муаллифи:

Мирзо КЕНЖАБЕК

Мақолалар
Бошқа мақолалар

Кимга Аллоҳ нусрат берса, асло мағлуб бўлмайди

03.02.2026   3657   2 min.
Кимга Аллоҳ нусрат берса, асло мағлуб бўлмайди

Мусулмоннинг таваккулга эҳтиёжи кучли бўлади. Хусусан “Ризқ” масаласида. Чунки ризқ инсоннинг ақлини ва қалбини машғул қилиб қўяди. Кечани бедор, ухламасдан ҳамда кундузини меҳнат ва машаққат билан ўтказиш натижасида инсоннинг жисми чарчайди.

Кўпинча инсон ризқни ўзига ўхшаш яратилган инсоннинг қўлида деб, ҳаёт луқмасини топиш учун нафсини хорлайди, лаганбардорлик қилади, бошини эгади, шаъни ва қадр-қимматини сарфлайди. У ўзига ўхшаш яратилган инсон хоҳласа беради, хоҳласа бермайди ҳамда унинг ва болаларининг ҳаёти унинг қўлида деб ўйлайди. Ҳудди Намруд Иброҳим алайҳиссаломга айтган гапларидек, Аллоҳ таоло жонни олиш ва қайтаришга қодир Зотдир.

Баъзи инсонлар ўзларига ҳаромни ейишга, пора олишга, рибони мубоҳ деб санашга ва ботил йўллар билан молларни ейишга фатво берадилар. Сабаби, ёшликдан кейин қарилик, саломатликдан кейин касалилк, лавозимидан бўшаб ёки ундан кейин зурриёти кучсиз бўлиб қолишидан қўрқадилар.


Абдуллоҳ Муборак раҳимаҳуллоҳ: “Кимда ким камбағаллик сабабли ҳаром нарсани еса, у таваккул қилувчи эмас”, деганлар. Буларнинг барчасидан чиқиш йўли Аллоҳ таолога таваккул қилишни маҳкам тутмоқликдир.

Мусулмон киши агар воъиз, дин тарқатувчи ва ислоҳ қилувчи бўлса таваккул қилишга кўпроқ муҳтож бўлади. Албатта у, таваккул қилишда мустаҳкам устунни ва мустаҳкам қўрғонни топади ҳамда куфр, зулм, боғий ва фасод мустабидларига юзланганда таваккул қилишга суянади. У Аллоҳ билан нусрат топади ва Аллоҳ билан азиз бўлади.

Кимга Аллоҳ нусрат берса, асло мағлуб бўлмайди, кимни беҳожат қилса, фақирлик кўрмайди ва кимни Аллоҳ азиз қилса хорликка юз тутмайди.

﴿إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ﴾

“Агар сизга Аллоҳ нусрат берса, сиздан ғолиб келувчи йўқ. Агар сизни ташлаб қўйса, Ундан ўзга ким ҳам ёрдам берар эди. Мўминлар фақат Аллоҳгагина таваккул қилсинлар”[1].

Юсуф Қаразовий раҳимаҳуллоҳнинг
"Таваккул" китобларидан


[1] Оли-Имрон, 160-оят.