العَظِيمُ
Ақл тасаввур қила олмайдиган даражада азаматли ва улуғ.
الغَفُورُ
Кўп мағфират қилувчи.
الشَّكُورُ
Оз амал учун кўп савоб берувчи.
العَلِيُّ
Мартабаси олийликда бениҳоя.
الكَبِيرُ
Ҳар бир нарсадан улуғ.
االْحَافِظُ
Ҳар бир нарсани муҳофаза қилувчи.
المُقِيتُ
Барча моддий ва руҳий ризқларни яратувчи.
الحَسِيبُ
Кифоя қилувчи. Қиёматда бандаларнинг ҳисобини қилувчи.
الجَلِيل
Сифатлари улуғ зот.
الكَرِيمُ
Биров сўрамаса ҳам, ҳеч бир эваз олмасдан, нарсаларни кўплаб ато қилувчи.
الرَّقِيبُ
Ҳеч бир заррани ҳам қўймай текшириб турувчи.
المُجِيبُ
Дуоларни ижобат қилувчи.
الوَاسِعُ
Ҳамма нарсани кенг илми ила иҳота қилган. Барчани кенг раҳмати ила қамраб олган.
الحَكِيمُ
Ҳар бир нарсани ҳикмат ила қилувчи.
الوَدُودُ
Барчага яхшиликни раво кўрувчи.
المَجِيدُ
Шон-шарафи ва қадри беҳад юксак.
Халқларга пайғамбарлар юборувчи. Кишиларга ҳиммат юборувчи. Ўликларни қайта тирилтирувчи.
الشَّهِيدُ
Ҳар бир нарсага ҳозиру нозир. Барчага шоҳидлик берувчи.
الحَقُّ
Ўзгармас, собит зот. Ҳақни юзага чиқарувчи.
الوَكِيلُ
Барчанинг иши унга топширилган зот.
القَوِيُ
Қувватли Зот.
المَتِينُ
Машаққат билмас, кучли Зот.
الوَلِيُ
Муҳаббат қилувчи, нусрат берувчи ва халқининг ишини юритувчи зот.
الحَمِيدُ
Барчага мақтовлар ила мақталган зот.
المُحْصِى
Барча нарсанинг ҳисобини олувчи зот.
المُبْدِئ
Барча нарсаларни аввал бошдан бор қилган зот.
المُعِيد
Йўқ бўлган нарсаларни яна қайтадан бор қилувчи.
المُحْيِى
Тирилтирувчи. У зот ўликларни тирилтирувчидир.
المُمِيت
Ўлдирувчи. Барча жонзотларнинг жонини олувчи.
الحَيُّ
У ҳамиша тирикдир, У ўлмайди. Аллоҳнинг ҳаёти абадийдир, ўлим ила йўқ бўлмас. Аллоҳнинг ҳаёти азалий, олдин йўқ бўлган эмас.
القَيُّومُ
Ҳар бир нарса устида турувчи ва ҳар бир турувчи нарса Унинг сабабидангина туради.
الوَاجِد
Хоҳлаган нарсасини топувчи. Бу ишда биров Уни тўса олмайди.
المَاجِد
Улуғлик ва шараф соҳиби.
Даврон НУРМУҲАММАД
Муҳаммад Ротиб Нобулсий ҳафизаҳуллоҳ айтадилар: “Меҳрибон ва раҳмли Аллоҳ номи билан. Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Саййидимиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламга ва у зотнинг оила аъзоларига ҳамда саҳобаларига салавоту саломлар бўлсин. Улардан ҳам, биздан ҳам рози бўл, ё оламлар Робби.
Шак-шубҳасиз, коинот, жамодот, наботот ва ҳайвонот бир-биридан фарқ қилади. Уларнинг айримлари жонсиз, қолганлари жонли. Баъзилари вазнга эга, ҳажми бор ва ҳ.к.
Аммо инсоният бошқа жонзотлар фарқли ўлароқ фикр юритади, тафаккур қилади. Агар инсон илм изламаса, Робби уни қўйган даражадан пастга тушади, бу эса унинг мавқеига мос келмайди. Натижада, у ўлик саналади.
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Аслида, уларнинг ҳайвонлардан фарқи йўқ. Балки яна ҳам йўлдан озганроқдирлар” (Фурқон сураси, 44-оят).
“Улар худди суяб қўйилган ходага ўхшарлар” (Мунофиқун сураси, 4-оят).
“Устларига Таврот юклатилган, сўнгра уни кўтармаганлар мисоли устига китоб юкланган эшакка ўхшарлар” (Жума сураси, 5-оят).
Инсон мавжудлигининг сирини, ҳаётдан мақсадни ва ҳақиқатни излаши, ўлим нима, ўлимдан кейин нима бўлиши ҳақида фикр юритиши лозим.
Ҳар бир ақлли одам ҳам доно эмас. Ўткинчи дунё ҳаётининг майда-чуйдаларига берилиб кетмаган, ўзини Аллоҳнинг бандаси эканини унутмаган, кенглиги осмонлару ерча бўлган Жаннат учун ҳаракат қилган инсон – доно саналади. Бунга фақат илм излаш орқали эришиш мумкин.
Демак, агар ким дунёни истаса, илм изласин. Охиратни истаса, илм изласин. Агар ҳар иккисини ҳам хоҳласа, илм изласин. Аллоҳ буюкдир”.
Даврон НУРМУҲАММАД