Йўл оммага тегишли, бинобарин, унга зарар етказиш мумкин эмас. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Йўлга ўз ҳақини беринглар», деб марҳамат қилдилар. У зот йўловчиларнинг ҳақини эътиборга олиб, йўл ўртасида намоз ўқишдан қайтардилар, сафарларида бирор жойда тўхтаганларида бошқа йўловчиларга халақит бермаслик чора-тадбирларини кўрдилар.
Жамиятнинг саломатлигини тўлиқ таъминлашга хизмат қилувчи ҳукмларни фуқаҳолар Қуръон ва ҳадис маънолари асосида ишлаб чиқишган. Баъзи уламолар бу фиқҳий қоидаларни ўн еттита деса, бошқалари уни тўрттага қисқартиришган. Изз ибн Абдуссалом уларни иккига жамлаб, «манфаатни жалб қилиш» ва «зарарни даф этиш» қоидалари билан изоҳлаган. Айрим мутааххир уламолар буни ҳам қисқартириб: «Манфаатни жалб қилиш барча шаръий аҳкомларга асосдир, чунки зарарни қайтариш ҳам манфаатни жалб қилиш ҳисобланади», деганлар.
Йўл-танспорт ҳодисаларининг олдини олишдан мақсад ҳайдовчи, йўловчи ва пиёдаларнинг ҳаёти ва саломатлигини сақлаш, автомобилларни турли талофатлардан асраш, яъни, инсоннинг жонини ва молини муҳофаза этишдир. Зеро, бундай ҳодисалар инсонларнинг ҳаётига зомин бўлиши, саломатлигига путур етказиши, шунингдек, ортиқча сарф-харажатларга олиб келиши ҳам мумкин. Йўл ҳаракати қоидалари инсон ҳаётини сақлашни таъминлашга қаратилган. Ислом шариатининг талаб ва мақсади ҳам айни шу.
Йўл ҳаракати қоидаларига риоя қилмаган киши, аввало, ўзининг жону молини хатарга қўйган бўлади. Бу эса Ислом динида ҳаром амал ҳисобланади. Аллоҳ таоло айтади: «Ўзингизни ҳалокатга ташламанг» (Бақара, 195). Уламоларимиз йўл ҳаракати қоидалари Ислом шариатининг талаб ва мақсадларига хизмат қилишини, уларга ҳамоҳанг эканини таъкидлайди ва уларга амал қилишни вожиб дейишади. Шунинг учун ҳам, барча ҳайдовчи, йўловчи ва пиёдалар йўл ҳаракати қоидаларига қатъий риоя қилишлари, уларга хилоф иш тутмасликлари зарур.
Динимиз аҳкомларида инсоннинг дини, жони, шаъни, ақли ва молининг ҳимояси мақсад қилинган. Зеро, умримиз мазкур нарсалар устига бино қилинган бўлиб, ўшаларнинг тўлиқ муҳофаза этилиши, дахлсизлиги, уларга нисбатан ҳар қандай тажовузнинг бартараф этилиши билан фаровон ва осойишта кечади.
Ҳасанхон
АБДУМАЖИДОВ,
Тошкент Ислом институти
4-босқич талабаси
Халқаро оила куни, яқинлашаётган қутлуғ Қурбон ҳайити ҳамда 1 июнь — Болаларни ҳимоя қилиш куни муносабати билан Тошкент ислом институтида таълим муассасаси тарихида илк бор «Оилавий очиқ эшиклар куни» ташкил этилди. Институти ҳовлисида ўзгача қувонч ва самимият муҳитини улашган ушбу файзли тадбирни таълим муассасаси ректори Уйғун Ғафуров кириш сўзи билан очиб берди.
Тадбир доирасида институтда фаолият юритаётган профессор-ўқитувчилар ва ходимларнинг 200 нафардан зиёд фарзандлари ҳамда набиралари учун унутилмас болалар сайли уюштирилди.
Мазкур ташаббусдан кўзланган асосий мақсад — болажонларнинг ўз ота-оналари меҳнат қилаётган табаррук илм даргоҳи ва бу ердаги маърифий муҳит билан яқиндан танишиши ҳамда қалбида илм аҳлига нисбатан юксак ҳурмат-эҳтиром туйғусини шакллантиришдан иборатдир.
Байрам дастури доирасида болажонлар учун «Ширинликлар байрами» ташкил этилиб, миллий ўйинлар, расм чизиш, хаттотлик, шахмат-шашка ва стол тенниси каби спорт мусобақалари ўтказилди.
Шунингдек, қизлар учун миллий ҳунармандчилик маҳорат дарслари, сайёр аттракционлар ва мультфильмлар намойиши болажонларга ҳақиқий қувонч улашди. Тантанали тадбир якунида институт маъмурияти томонидан барча иштирокчиларга махсус байрам совғалари ва ширин тушликлар тақдим этилди.
Ота-онасининг жамият учун манфаатли меҳнатидан фахрланган болажонларнинг чеҳрасидаги беғубор табассум ушбу хайрли ва маънавий тадбирнинг энг катта ютуғи бўлди. Зеро, оиласи аҳил, фарзандлари бахтиёр бўлган юртнинг келажаги ҳамиша нурли ва барқарордир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати