Хузайфа розияллоҳу анҳу айтадилар: «Бир куни кечаси Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан намоз ўқидим. У киши Бақарани бошладилар ва ўқиб тугатдилар. Сўнгра Оли Имронни бошладилар ва уни ҳам ўқидилар. Кейин Нисо сурасини охиригача ўқидилар. Ушбу сураларни бирин-кетин шошмай тиловат қилдилар. Агар тасбеҳ зикр қилинган оятдан ўтсалар, тасбеҳ айтар, агар дуо оятидан ўтсалар, дуо қилар, агар паноҳ сўраш оятидан ўтсалар, (барча ёмонликлардан Аллоҳнинг) паноҳ беришини сўрар эдилар» (Имом Муслим ривояти).
Ибн Аббос розияллоҳу анҳу айтадилар: «Агар Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам «Саббиҳисма роббикал аъла…» (Аъло сураси)ни ўқисалар, унинг кетидан: «Субҳана роббиял аъла», деб айтардилар» (Имом Аҳмад ва Абу Довуд ривояти).
Агар Қуръон ўқувчи мўминларга илоҳий хитоб бўлган «Эй иймон келтирганлар…» оятидан ўтса, ўша ерда тўхтаб, Аллоҳнинг амрига қулоқ тутади. Баъзилар ушбу хитобдан сўнг: «Лаббайка Раббий ва саъдайка» (Эй Раббим, мен сенинг тоатингдаман ва амрингга мунтазирман) деб айтар, сўнгра Аллоҳ нимага буюриб, қандай амаллардан қайтаришини тафаккур қилар ва қалбан тасдиқлаб, ўз ҳаётларида бунга оғишмай амал қилар эдилар. Киши шундай қилса, Қуръонни тўлиқ тартил қилган бўлади. Агар ўқиётган оятларнинг маъноларини билмай қолса, уни биладиганлардан сўраб олади. Токи Аллоҳнинг каломини тўғри тушуниб, унга чиройли амал қилсин.
Агар ўқилаётган оятда Аллоҳ таоло ўтган қавмларнинг қиссаларидан хабар бераётган бўлса, улардан ўзига ибрат олсин. Аллоҳ уларга қандай ҳукм қилганини билиб, азобга гирифтор бўлган кофир – ношукр қавмларнинг йўлидан сақлансин. Доимо Аллоҳга шукр қилиб, Унинг тоатида бўлсин. Агар ўқилаётган оятда ваъид (қўрқитиш-огоҳлантириш) келган бўлса, қалбига назар солсин. Агар наҳий қилинаётган бирор иллат топилса, ундан воз кечсин. Агар ражо (умидбахш) оятларни тиловат қилса, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмасин. Хавф оятидан ўтганда Аллоҳ осий бандаларни азоблашини фикр қилсин, токи унинг қалбидаги хавф ва ражо бир-бирига мутаносиб бўлсин. Худди мана шу комил иймон белгисидир. Агар панд-насиҳатлардан иборат бўлган оятларни ўқиса, улардан ўзига ўгит олиб, амал қилишга ҳаракат қилсин. Агар юқорида зикр қилинганларни бажарса, Қуръон одоби ва ҳақларини адо этган бўлади.
"Қуръони карим фазилати ва одоблари" китобидан
Муҳаммадшариф РУСТАМОВ,
Марҳамат туманидаги “Иброҳим Халилуллоҳ” масжиди имом-хатиби
Амман шаҳрида Ўзбекистон Республикаси Президентининг диний-маърифий масалалар бўйича маслаҳатчиси Музаффар Комилов, Дин ишлари бўйича қўмита раиси Содиқжон Тошбоев ҳамда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари Иордания Ҳошимийлар Подшоҳлиги Вақф, ислом ишлари ва муқаддас қадамжолар вазири Муҳаммад Аҳмад Муслим ал-Халояла жаноблари билан ўзаро ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиш юзасидан мулоқот ўтказдилар.
Учрашувда икки давлат етакчиларининг эзгу ташаббуслари натижасида диний-маърифий соҳадаги ҳамкорлик тобора кенгайиб, Ўзбекистон ва Иордания вақф муассасалари, диний-маърифий ташкилотлари, илмий-тадқиқот марказлари ҳамда диний таълим даргоҳлари ўртасидаги алоқалар мустаҳкамланиб бораётгани қайд этилди. Бу борада ўзаро ҳамкорликни ривожлантириш бўйича имзоланган меморандумлар ҳуқуқий асос бўлаётгани таъкидланди.
Музокаралар чоғида ўзбекистонлик мутахассисларнинг вақф ва ислом молияси йўналишларида замонавий билим ва кўникмаларга эга бўлишини таъминлаш, ушбу соҳалардаги илғор тажрибани пухта ўрганиш мақсадида малака ошириш дастурларини йўлга қўйиш, шунингдек, қўшма лойиҳаларни амалга ошириш масалалари атрофлича муҳокама қилинди.
Мулоқот давомида Вақф вазири Аммон шаҳридаги миллий кутубхоналар ва етакчи олий ўқув юртларида «Янги Ўзбекистон китоб бурчаклари» очилганини Иордания илмий жамоатчилиги учун катта маънавий туҳфа сифатида баҳолади. Унинг қайд этишича, ушбу зиё масканлари орқали Ўзбекистон етакчисининг араб тилига ўгирилган асарлари ҳамда юртимиздаги янгиланишларга бағишланган тўпламларнинг кенг китобхонларга етказилиши икки халқ ўртасидаги дўстлик ва маърифий яқинликни янада кучайтиради.
Шу нуқтаи назардан, Иорданиянинг таниқли уламолари, зиёлилари, давлат ва дин арбобларини бир жойга жамлаган «Янги Ўзбекистон феномени»нинг 10 йиллигига бағишланган халқаро анжуман-тақдимот ўзбек диёридаги бугунги тараққиёт ва ислоҳотлар моҳиятини араб дунёсига теранроқ англатишда муҳим аҳамият касб этаётгани алоҳида урғуланди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати