27 Апрел, 2026, 9 Зулқаъда, 1447
27 Апрел, 2026, 9 Зулқаъда, 1447
Хузайфа розияллоҳу анҳу айтадилар: «Бир куни кечаси Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан намоз ўқидим. У киши Бақарани бошладилар ва ўқиб тугатдилар. Сўнгра Оли Имронни бошладилар ва уни ҳам ўқидилар. Кейин Нисо сурасини охиригача ўқидилар. Ушбу сураларни бирин-кетин шошмай тиловат қилдилар. Агар тасбеҳ зикр қилинган оятдан ўтсалар, тасбеҳ айтар, агар дуо оятидан ўтсалар, дуо қилар, агар паноҳ сўраш оятидан ўтсалар, (барча ёмонликлардан Аллоҳнинг) паноҳ беришини сўрар эдилар» (Имом Муслим ривояти).
Ибн Аббос розияллоҳу анҳу айтадилар: «Агар Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам «Саббиҳисма роббикал аъла…» (Аъло сураси)ни ўқисалар, унинг кетидан: «Субҳана роббиял аъла», деб айтардилар» (Имом Аҳмад ва Абу Довуд ривояти).
Агар Қуръон ўқувчи мўминларга илоҳий хитоб бўлган «Эй иймон келтирганлар…» оятидан ўтса, ўша ерда тўхтаб, Аллоҳнинг амрига қулоқ тутади. Баъзилар ушбу хитобдан сўнг: «Лаббайка Раббий ва саъдайка» (Эй Раббим, мен сенинг тоатингдаман ва амрингга мунтазирман) деб айтар, сўнгра Аллоҳ нимага буюриб, қандай амаллардан қайтаришини тафаккур қилар ва қалбан тасдиқлаб, ўз ҳаётларида бунга оғишмай амал қилар эдилар. Киши шундай қилса, Қуръонни тўлиқ тартил қилган бўлади. Агар ўқиётган оятларнинг маъноларини билмай қолса, уни биладиганлардан сўраб олади. Токи Аллоҳнинг каломини тўғри тушуниб, унга чиройли амал қилсин.
Агар ўқилаётган оятда Аллоҳ таоло ўтган қавмларнинг қиссаларидан хабар бераётган бўлса, улардан ўзига ибрат олсин. Аллоҳ уларга қандай ҳукм қилганини билиб, азобга гирифтор бўлган кофир – ношукр қавмларнинг йўлидан сақлансин. Доимо Аллоҳга шукр қилиб, Унинг тоатида бўлсин. Агар ўқилаётган оятда ваъид (қўрқитиш-огоҳлантириш) келган бўлса, қалбига назар солсин. Агар наҳий қилинаётган бирор иллат топилса, ундан воз кечсин. Агар ражо (умидбахш) оятларни тиловат қилса, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмасин. Хавф оятидан ўтганда Аллоҳ осий бандаларни азоблашини фикр қилсин, токи унинг қалбидаги хавф ва ражо бир-бирига мутаносиб бўлсин. Худди мана шу комил иймон белгисидир. Агар панд-насиҳатлардан иборат бўлган оятларни ўқиса, улардан ўзига ўгит олиб, амал қилишга ҳаракат қилсин. Агар юқорида зикр қилинганларни бажарса, Қуръон одоби ва ҳақларини адо этган бўлади.
"Қуръони карим фазилати ва одоблари" китобидан
Муҳаммадшариф РУСТАМОВ,
Марҳамат туманидаги “Иброҳим Халилуллоҳ” масжиди имом-хатиби
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Аллоҳ таоло яратган ажиб неъмат, инсоннинг саломатлиги учун энг фойдали маҳсулотлардан бири асалдир.
Қуръони каримда бундай марҳамат қилинади:
﴿وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآَيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ﴾
«(Эй, Муҳаммад!) Роббингиз асалариларга ваҳий (бўйруқ) қилди: “Тоғларга, дарахтларга ва (одамлар) барпо қиладиган нарсаларга инқурингиз”. Сўнгра турли мевалардан еб, Парвардигорингиз (сиз учун) қулай қилиб қўйган йўллардан юрингиз!» Уларнинг қоринларидан одамлар учун шифо бўлган турли рангдаги шарбат (асал) чиқур. Албатта, бунда фикр юритадиган қавм учун аломат бордир» (Наҳл сураси, 68-69-оятлар).
Ҳадиси шарифда ҳам жуда кўп ўринларда асалнинг шифо экани баён қилинган. Жумладан: Абу Мутаваккилдан, у Абу Саид Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилади: “Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга бир киши келиб: “Менинг бир биродарим қорни(касаллиги)дан шикоят қилмоқда”, деди. Бошқа ривоятда; “Ошқозони дармонсиз бўлди”, дейилган. У зот алайҳиссалом: “Унга асал ичиргин”, дедилар. У киши жўнаб кетди ва яна қайтиб келиб: “Асал ичирган эдим. Ундан бирор нарсани кетказмади”, деди. Бошқа ривоятда: “У (асал) фақат дармонсизликни зиёда қилди холос”, деди. Икки ёки уч марта келган эди Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга яна: “Асал ичир!” дедилар.Учинчи ёки тўртинчисида: “Аллоҳ рост гапиради. Дўстингни қорни ёлғончи экан”, дедилар (Имом Термизий, Имом Насоий, Имом Аҳмад ривояти).
“Саҳиҳи Муслим”да: “Дўстингни қорни тузалмас касалликка чалинибди” лафзи келтирилган. Яъни, ҳазми бузилибди, ошқозони касалланибди деган маънода.
Яна бир ҳадисда: “Ўзларингизга икки шифо; асал ва Қуръонни лозим тутинглар” дейилган (Имом Можа, Имом Ҳоким ривояти).
Асал мижози нам, совуқ кишилар учун энг яхши озуқадир. У жигар, юракни тозалайди. Сийдикни ҳайдайди. Кўзга суртилса, кўриш қобилиятини оширади.
Эрта тонгда асални сувга аралаштириб ичишда жуда кўп фойда бўлиб, саломатликни яхшилайди ва зеҳнни оширади.
"Исломда саломатлик" китобидан
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғли
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 