۞يَسَۡٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ وَيَسَۡٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ٢١٩
219. Сиздан хамр ва қимор ҳақида сўрашади. "Иккаласида улкан гуноҳ бор ва одамларга бироз манфаати ҳам бор, аммо гуноҳи манфаатидан каттадир", денг. Яна сиздан нималарни эҳсон қилиш ҳақида сўрашади. "Ортиқчасини", денг. Фикр юритишларингиз учун Аллоҳ оятларини шундай баён этади.
Хамр (ароқ, шароб каби маст қилувчи ичимликлар) ва қимор ҳақида Қуръони каримда бир неча оят келган. Ҳамма оятларда бу икки иллат қораланган, фақат уларни аста-секин муолажа қилиш учун илк оятларда унинг ҳаромлиги кескин қўйилмаган. Энг охири тушган Моида сурасидаги оятда буларнинг ҳаромлиги очиқ эълон қилинган ва шундан кейин мусулмонлар бу иллатдан бутунлай юз ўгиришган. Аммо, минг афсуслар бўлсинки, ота-боболари маст қилувчи ичимликларни ҳаром санаб, ундан мутлқао юз ўгирган айрим кишилар мустамлакачилар ноғорасига ўйнаб, ичкилик ичишни одат қилишди. Кейинчалик эса бу бало чинакамига умуммиллий кулфатга айланди. Ҳатто юртимизга бу балони олиб келган мустамлакачилар юртида ҳам ҳозир бу оламшумул иллатдан қандай қутилишни, ҳеч бўлмаса уни сал бўлса-да жиловлашни билолмай бошлари қотган. Динимиз ҳукмларида: «Ҳар бир ичимлик маст қилса, ҳаромдир»; «У даво эмасдир, у дарддир»; «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир»; «Ким бу дунёда хамр ичиб, уни тарк этмай ўлиб кетса, тавба қилмаса, охиратда уни ичмайди (яъни жаннатга кирмайди)».
Ислом динининг вазифаларидан бири ақлни муҳофаза қилишдир. Хамр ақлни кетказиши учун ҳаром қилинган, ичиш тақиқланган. Хамр ичишнинг ўзи катта гуноҳдир. Дунё ва охират учун унинг етказадиган зарарлар сон-саноқсиз. Лекин, Ислом қоидаси бўйича, шайтонгина кечирилишдан умиди йўқ, бошқалар Аллоҳ таолонинг раҳматини умид қилсалар, ҳали имкон бор, то ўлим ҳолатига тушгунча тавба эшиклари очиқ. Хамр ичган (ёки бошқа гуноҳ содир этган) ҳар қандай шахс ўзини қўлга олиб тавба қилса, Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Фақат бир шарт билан: олдин содир этган гуноҳига чин дилдан афсус чексин ва ўша гуноҳни такрорламасликка азму қарор қилсин. Ана ўшанда Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Инсонни маст қилувчи ҳар қандай ичимлик ҳаромдир, икки тараф бўлиб ютиш ва бой бериш шарти билан ўйналадиган ҳар қандай қимор (ўйин) ҳам ҳаромдир.
Яна одамларнинг Пайғамбаримиздан "Аллоҳ йўлида молимизнинг қанчасини эҳсон қилайлик?" деб сўрашганига жавобан ояти каримада: аввал молингизни ўзингиз ва аҳлингизнинг дунёвий эҳтиёжларига ишлатинг, бундан ортганини Аллоҳ йўлида, яъни кўпчилик манфаати, дин равнақи йўлида харжланг, деб таълим берилмоқда. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Хайр-эҳсоннинг яхшиси орттирилганидан қилинганидир", деб марҳамат қилганлар. Яна хайр-эҳсонларни риё билан, одамлар кўрсин учун қилиш, берганини миннат қилиш ҳам ёмон иллатлардан, бунинг учун банда ажру савоб ҳам олмайди, унга хайру баракот ҳам бўлмайди. Қатода розияллоҳу анҳу айтади: "Банда қачон риё билан амал қилса, Аллоҳ таоло: "Бандам Мени қандай масхара қилаётганини кўринглар", дейди". Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам риё, кибр, манманлик каби иллатларни кичик ширкка ўхшатганлар.
Австриянинг “OTS” ахборот сервисида Ўзбекистоннинг тарихий-маданий меросини сақлаш ва оммалаштириш соҳасидаги халқаро ҳамкорлигига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Мақолада “Universal Art Group” компанияси вакилларининг Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида бўлиб ўтган “Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ ва янги кашфиётлар” мавзусидаги Халқаро медиафорумдаги иштироки ҳақида сўз юритилган.
Алоҳида эътибор Марказий Осиё ва ислом дунёсининг бой маданий мероси билан боғлиқ қўшма нашриёт ташаббусларига қаратилди.
Яна бир муҳим йўналиш Амир Темур давридаги Самарқандга оид тарихий манбаларга мурожаат қилиш бўлди. Хусусан, Кастилия қироли томонидан Темур саройига юборилган испан дипломати Руй Гонсалес де Клавихонинг эсдаликларига эътибор қаратилди. Унинг тавсифлари XV аср бошларидаги Самарқанд ва Марказий Осиёни европалик саёҳатчи нигоҳи билан кўриш имконини берувчи қимматли манба ҳисобланади.
“Universal Art Group” асосчиси ва бош директори Шарлотта Крамернинг таъкидлашича, тарихий ҳужжатлар нафақат ўтмиш, балки бугунги кунга таъсир ўтказишда давом этаётган инсонлар, ғоялар ва учрашувлар ҳақида ҳикоя қилади. Унинг сўзларига кўра, муҳим вазифа бундай манбаларни авайлаб-асраш ва кенг халқаро жамоатчиликни улар билан таништириш учун янги имкониятлар яратишдан иборат.
Ташриф доирасида “UAG” вакиллари Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети ҳамда Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университетида таълим учрашувлари ўтказди. Унда маданий меросни сақлаш, ўрганиш ва тарғиб қилишда замонавий нашриёт саноатининг роли муҳокама қилинди. “Universal Art Group” операцион директори Александр Вильгельмнинг сўзларига кўра, талабалар билан ўтказилган мулоқотлар ёш авлоднинг тарихий хотирани сақлаш ва маданий қадриятларни келажак авлодларга етказиш масалаларига бўлган юқори қизиқишини кўрсатди.
“Компаниянинг Тошкент ва Самарқанддаги тадбирларда иштирок этиши Ўзбекистоннинг маданият, таълим ва креатив индустрия соҳаларида халқаро ҳамкорлиги кенгаяётганининг яна бир исботи бўлди. Замонавий нашриёт технологиялари, тарихий манбалар билан илмий ишлаш ва рақамли форматлар мамлакатнинг ўзига хос меросини халқаро аудитория учун янада очиқ қилишга хизмат қилади ва Ўзбекистон ҳамда хорижий ҳамкорлар ўртасидаги маданий алоқаларни мустаҳкамлашга ёрдам беради”, — дейилади хулосада.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати