۞يَسَۡٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ وَيَسَۡٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ٢١٩
219. Сиздан хамр ва қимор ҳақида сўрашади. "Иккаласида улкан гуноҳ бор ва одамларга бироз манфаати ҳам бор, аммо гуноҳи манфаатидан каттадир", денг. Яна сиздан нималарни эҳсон қилиш ҳақида сўрашади. "Ортиқчасини", денг. Фикр юритишларингиз учун Аллоҳ оятларини шундай баён этади.
Хамр (ароқ, шароб каби маст қилувчи ичимликлар) ва қимор ҳақида Қуръони каримда бир неча оят келган. Ҳамма оятларда бу икки иллат қораланган, фақат уларни аста-секин муолажа қилиш учун илк оятларда унинг ҳаромлиги кескин қўйилмаган. Энг охири тушган Моида сурасидаги оятда буларнинг ҳаромлиги очиқ эълон қилинган ва шундан кейин мусулмонлар бу иллатдан бутунлай юз ўгиришган. Аммо, минг афсуслар бўлсинки, ота-боболари маст қилувчи ичимликларни ҳаром санаб, ундан мутлқао юз ўгирган айрим кишилар мустамлакачилар ноғорасига ўйнаб, ичкилик ичишни одат қилишди. Кейинчалик эса бу бало чинакамига умуммиллий кулфатга айланди. Ҳатто юртимизга бу балони олиб келган мустамлакачилар юртида ҳам ҳозир бу оламшумул иллатдан қандай қутилишни, ҳеч бўлмаса уни сал бўлса-да жиловлашни билолмай бошлари қотган. Динимиз ҳукмларида: «Ҳар бир ичимлик маст қилса, ҳаромдир»; «У даво эмасдир, у дарддир»; «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир»; «Ким бу дунёда хамр ичиб, уни тарк этмай ўлиб кетса, тавба қилмаса, охиратда уни ичмайди (яъни жаннатга кирмайди)».
Ислом динининг вазифаларидан бири ақлни муҳофаза қилишдир. Хамр ақлни кетказиши учун ҳаром қилинган, ичиш тақиқланган. Хамр ичишнинг ўзи катта гуноҳдир. Дунё ва охират учун унинг етказадиган зарарлар сон-саноқсиз. Лекин, Ислом қоидаси бўйича, шайтонгина кечирилишдан умиди йўқ, бошқалар Аллоҳ таолонинг раҳматини умид қилсалар, ҳали имкон бор, то ўлим ҳолатига тушгунча тавба эшиклари очиқ. Хамр ичган (ёки бошқа гуноҳ содир этган) ҳар қандай шахс ўзини қўлга олиб тавба қилса, Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Фақат бир шарт билан: олдин содир этган гуноҳига чин дилдан афсус чексин ва ўша гуноҳни такрорламасликка азму қарор қилсин. Ана ўшанда Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Инсонни маст қилувчи ҳар қандай ичимлик ҳаромдир, икки тараф бўлиб ютиш ва бой бериш шарти билан ўйналадиган ҳар қандай қимор (ўйин) ҳам ҳаромдир.
Яна одамларнинг Пайғамбаримиздан "Аллоҳ йўлида молимизнинг қанчасини эҳсон қилайлик?" деб сўрашганига жавобан ояти каримада: аввал молингизни ўзингиз ва аҳлингизнинг дунёвий эҳтиёжларига ишлатинг, бундан ортганини Аллоҳ йўлида, яъни кўпчилик манфаати, дин равнақи йўлида харжланг, деб таълим берилмоқда. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Хайр-эҳсоннинг яхшиси орттирилганидан қилинганидир", деб марҳамат қилганлар. Яна хайр-эҳсонларни риё билан, одамлар кўрсин учун қилиш, берганини миннат қилиш ҳам ёмон иллатлардан, бунинг учун банда ажру савоб ҳам олмайди, унга хайру баракот ҳам бўлмайди. Қатода розияллоҳу анҳу айтади: "Банда қачон риё билан амал қилса, Аллоҳ таоло: "Бандам Мени қандай масхара қилаётганини кўринглар", дейди". Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам риё, кибр, манманлик каби иллатларни кичик ширкка ўхшатганлар.
Бугун, 5 май куни Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида “Ислом цивилизациясида илмий анъана: манбалар, долзарб масалалар ва салоҳият” мавзусида нуфузли халқаро конференция ўз ишини бошлади.
Ушбу нуфузли анжуман Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг цивилизациялар ўртасидаги мулоқотни мустаҳкамлаш, тинчлик ва ўзаро англашув маданиятини ривожлантириш ҳамда илм-фанни барқарор тараққиёт асоси сифатида илгари суришга қаратилган халқаро ташаббуслари ижроси доирасида ташкил этилмоқда.
Тадбирда олий мартабали меҳмон сифатида иштирок этаётган Малайзия Қироличаси Олий Ҳазратлари Раджа Зарит София ўз нутқида икки давлат ўртасидаги илмий дипломатия ва халқаро гуманитар ҳамкорликнинг янги босқичи бошланишини алоҳида қайд этади.
Анжуман давомида 300 нафардан ортиқ маҳаллий ва хорижий олимлар, давлат ва жамоат арбоблари ҳамда диний соҳа вакиллари ислом илмий меросини ўрганишнинг замонавий ёндашувларини муҳокама қилади.
Нуфузли анжуман доирасида Ўзбекистон ва Малайзиянинг етакчи илмий-таълим муассасалари, хусусан, Малайзия технология университети ҳамда Ўзбекистон халқаро ислом академияси, Имом Бухорий ва Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот марказлари ўртасида ҳамкорлик меморандумлари имзоланади.
Тадбирнинг муҳим қисми сифатида Малайзия томони “Nasyrul Qur’an” марказида нашр этилган 20 000 нусха Қуръони каримни юртимизнинг “Вақф” хайрия жамоат фондига ҳадя қилади.
Ўз навбатида, Малайзия Қироличаси Раджа Зарит Софияга “Малайзия Ислом санъати музейи тўплами” номли махсус китоб-альбом тақдим этилади.
Конференция якунида хорижлик экспертлар ва меҳмонлар учун Ислом цивилизацияси маркази экспозициялари бўйлаб экскурсия ҳамда Самарқанд ва Бухоро каби тарихий шаҳарларимизга маданий-илмий зиёратлар ташкил этилади.
Мазкур тадбир нафақат икки давлат алоқаларини, балки бутун ислом оламида илм-фан ва маънавият бирлигини мустаҳкамлаш йўлида муҳим қадам бўлиб хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати