۞يَسَۡٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ وَيَسَۡٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ٢١٩
219. Сиздан хамр ва қимор ҳақида сўрашади. "Иккаласида улкан гуноҳ бор ва одамларга бироз манфаати ҳам бор, аммо гуноҳи манфаатидан каттадир", денг. Яна сиздан нималарни эҳсон қилиш ҳақида сўрашади. "Ортиқчасини", денг. Фикр юритишларингиз учун Аллоҳ оятларини шундай баён этади.
Хамр (ароқ, шароб каби маст қилувчи ичимликлар) ва қимор ҳақида Қуръони каримда бир неча оят келган. Ҳамма оятларда бу икки иллат қораланган, фақат уларни аста-секин муолажа қилиш учун илк оятларда унинг ҳаромлиги кескин қўйилмаган. Энг охири тушган Моида сурасидаги оятда буларнинг ҳаромлиги очиқ эълон қилинган ва шундан кейин мусулмонлар бу иллатдан бутунлай юз ўгиришган. Аммо, минг афсуслар бўлсинки, ота-боболари маст қилувчи ичимликларни ҳаром санаб, ундан мутлқао юз ўгирган айрим кишилар мустамлакачилар ноғорасига ўйнаб, ичкилик ичишни одат қилишди. Кейинчалик эса бу бало чинакамига умуммиллий кулфатга айланди. Ҳатто юртимизга бу балони олиб келган мустамлакачилар юртида ҳам ҳозир бу оламшумул иллатдан қандай қутилишни, ҳеч бўлмаса уни сал бўлса-да жиловлашни билолмай бошлари қотган. Динимиз ҳукмларида: «Ҳар бир ичимлик маст қилса, ҳаромдир»; «У даво эмасдир, у дарддир»; «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир»; «Ким бу дунёда хамр ичиб, уни тарк этмай ўлиб кетса, тавба қилмаса, охиратда уни ичмайди (яъни жаннатга кирмайди)».
Ислом динининг вазифаларидан бири ақлни муҳофаза қилишдир. Хамр ақлни кетказиши учун ҳаром қилинган, ичиш тақиқланган. Хамр ичишнинг ўзи катта гуноҳдир. Дунё ва охират учун унинг етказадиган зарарлар сон-саноқсиз. Лекин, Ислом қоидаси бўйича, шайтонгина кечирилишдан умиди йўқ, бошқалар Аллоҳ таолонинг раҳматини умид қилсалар, ҳали имкон бор, то ўлим ҳолатига тушгунча тавба эшиклари очиқ. Хамр ичган (ёки бошқа гуноҳ содир этган) ҳар қандай шахс ўзини қўлга олиб тавба қилса, Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Фақат бир шарт билан: олдин содир этган гуноҳига чин дилдан афсус чексин ва ўша гуноҳни такрорламасликка азму қарор қилсин. Ана ўшанда Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Инсонни маст қилувчи ҳар қандай ичимлик ҳаромдир, икки тараф бўлиб ютиш ва бой бериш шарти билан ўйналадиган ҳар қандай қимор (ўйин) ҳам ҳаромдир.
Яна одамларнинг Пайғамбаримиздан "Аллоҳ йўлида молимизнинг қанчасини эҳсон қилайлик?" деб сўрашганига жавобан ояти каримада: аввал молингизни ўзингиз ва аҳлингизнинг дунёвий эҳтиёжларига ишлатинг, бундан ортганини Аллоҳ йўлида, яъни кўпчилик манфаати, дин равнақи йўлида харжланг, деб таълим берилмоқда. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Хайр-эҳсоннинг яхшиси орттирилганидан қилинганидир", деб марҳамат қилганлар. Яна хайр-эҳсонларни риё билан, одамлар кўрсин учун қилиш, берганини миннат қилиш ҳам ёмон иллатлардан, бунинг учун банда ажру савоб ҳам олмайди, унга хайру баракот ҳам бўлмайди. Қатода розияллоҳу анҳу айтади: "Банда қачон риё билан амал қилса, Аллоҳ таоло: "Бандам Мени қандай масхара қилаётганини кўринглар", дейди". Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам риё, кибр, манманлик каби иллатларни кичик ширкка ўхшатганлар.
Ўзбекистон элчихонаси дипломатлари, Туризм қўмитаси вакиллари ва мамлакатимизнинг Покистондаги зиёрат туризми элчиси Шайх Муҳаммад Ҳассан Ҳасиб ур-Реҳман ўртасида видеоконференция шаклида учрашув бўлиб ўтди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Унда Ўзбекистоннинг бой маданий-маърифий ва тарихий мероси, муқаддас қадамжолари ҳамда зиёрат туризми имкониятларини Покистонда кенг тарғиб қилиш, ушбу йўналишда икки мамлакат ўртасидаги ҳамкорликни янада ривожлантириш масалалари муҳокама қилинди
Ўзбекистоннинг зиёрат туризми соҳасидаги улкан салоҳиятини Покистон жамоатчилиги орасида кенг тарғиб этиш, покистонлик сайёҳлар ва зиёратчиларнинг юртимиздаги муқаддас қадамжолар, тарихий обидалар ва диққатга сазовор туристик масканлар ҳақидаги хабардорлигини ошириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.
– Ўзбекистон асрлар давомида ислом цивилизациясининг муҳим марказларидан бири сифатида эътироф этилиб келган, – деди Шайх Муҳаммад Ҳассан Ҳасиб ур-Реҳман. – Мамлакатингиз ҳудудида жойлашган буюк алломалар, азиз-авлиёлар ва ислом оламида юксак ҳурматга сазовор мутафаккирлар номи билан боғлиқ қадамжолар хорижлик зиёратчилар, шу жумладан покистонликлар учун катта маънавий ва тарихий аҳамиятга эга. Айниқса, Тошкент, Самарқанд ва Бухоро шаҳарларининг бой диний-маърифий мероси Ўзбекистоннинг халқаро зиёрат туризмидаги ўрнини янада мустаҳкамлаш учун кенг имкониятлар яратади.
Учрашувда Покистон уламолари делегациясининг Ўзбекистонга ташрифини ташкил этиш масаласи кўриб чиқилди. Мазкур ташриф икки мамлакат диний-маърифий доиралари ўртасидаги алоқаларни мустаҳкамлаш, ўзаро тажриба алмашиш ва Ўзбекистон зиёрат туризми имкониятларини Покистонда янада кенг танитишга хизмат қилиши таъкидланди.
Шунингдек, ташриф доирасида Дин ишлари бўйича қўмита ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси раҳбарияти билан учрашувлар ўтказиш, Тошкент, Самарқанд ва Бухоро шаҳарларига сафарларни ташкил қилиш бўйича келгусидаги режалар кўриб чиқилди.
Покистон томони Ўзбекистон Президенти ташаббуси ва ғояси асосида Тошкент шаҳрида бунёд этилган Ислом цивилизацияси маркази ва қайта реконструкция қилинган Имом Бухорий мажмуасини покистонлик уламолар кўришга катта қизиқиш билдираётганини маълум қилди. Шунингдек, мазкур ноёб мажмуалар тўғрисидаги махсус видеоматериалларни тайёрлаш ва уларни Покистонда тарқатишга қизиш билдирилди.
Таъкидланишича, мазкур ташаббуслар Ўзбекистон ва Покистон ўртасидаги дўстона муносабатларни янада мустаҳкамлаб, халқларимиз ўртасидаги маънавий-маданий алоқаларни янада ривожлантириш, шунингдек, мамлакатимизга ташриф буюрувчи покистонлик зиёратчилар оқимини оширишга хизмат қилади.
Бўлиб ўтган онлайн учрашув якунида иштирокчилар ушбу йўналишдаги мулоқотни дипломатик каналлар орқали давом эттиришга келишиб олдилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати