۞يَسَۡٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ وَيَسَۡٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ٢١٩
219. Сиздан хамр ва қимор ҳақида сўрашади. "Иккаласида улкан гуноҳ бор ва одамларга бироз манфаати ҳам бор, аммо гуноҳи манфаатидан каттадир", денг. Яна сиздан нималарни эҳсон қилиш ҳақида сўрашади. "Ортиқчасини", денг. Фикр юритишларингиз учун Аллоҳ оятларини шундай баён этади.
Хамр (ароқ, шароб каби маст қилувчи ичимликлар) ва қимор ҳақида Қуръони каримда бир неча оят келган. Ҳамма оятларда бу икки иллат қораланган, фақат уларни аста-секин муолажа қилиш учун илк оятларда унинг ҳаромлиги кескин қўйилмаган. Энг охири тушган Моида сурасидаги оятда буларнинг ҳаромлиги очиқ эълон қилинган ва шундан кейин мусулмонлар бу иллатдан бутунлай юз ўгиришган. Аммо, минг афсуслар бўлсинки, ота-боболари маст қилувчи ичимликларни ҳаром санаб, ундан мутлқао юз ўгирган айрим кишилар мустамлакачилар ноғорасига ўйнаб, ичкилик ичишни одат қилишди. Кейинчалик эса бу бало чинакамига умуммиллий кулфатга айланди. Ҳатто юртимизга бу балони олиб келган мустамлакачилар юртида ҳам ҳозир бу оламшумул иллатдан қандай қутилишни, ҳеч бўлмаса уни сал бўлса-да жиловлашни билолмай бошлари қотган. Динимиз ҳукмларида: «Ҳар бир ичимлик маст қилса, ҳаромдир»; «У даво эмасдир, у дарддир»; «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир»; «Ким бу дунёда хамр ичиб, уни тарк этмай ўлиб кетса, тавба қилмаса, охиратда уни ичмайди (яъни жаннатга кирмайди)».
Ислом динининг вазифаларидан бири ақлни муҳофаза қилишдир. Хамр ақлни кетказиши учун ҳаром қилинган, ичиш тақиқланган. Хамр ичишнинг ўзи катта гуноҳдир. Дунё ва охират учун унинг етказадиган зарарлар сон-саноқсиз. Лекин, Ислом қоидаси бўйича, шайтонгина кечирилишдан умиди йўқ, бошқалар Аллоҳ таолонинг раҳматини умид қилсалар, ҳали имкон бор, то ўлим ҳолатига тушгунча тавба эшиклари очиқ. Хамр ичган (ёки бошқа гуноҳ содир этган) ҳар қандай шахс ўзини қўлга олиб тавба қилса, Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Фақат бир шарт билан: олдин содир этган гуноҳига чин дилдан афсус чексин ва ўша гуноҳни такрорламасликка азму қарор қилсин. Ана ўшанда Аллоҳ таоло унинг тавбасини қабул қилади. Инсонни маст қилувчи ҳар қандай ичимлик ҳаромдир, икки тараф бўлиб ютиш ва бой бериш шарти билан ўйналадиган ҳар қандай қимор (ўйин) ҳам ҳаромдир.
Яна одамларнинг Пайғамбаримиздан "Аллоҳ йўлида молимизнинг қанчасини эҳсон қилайлик?" деб сўрашганига жавобан ояти каримада: аввал молингизни ўзингиз ва аҳлингизнинг дунёвий эҳтиёжларига ишлатинг, бундан ортганини Аллоҳ йўлида, яъни кўпчилик манфаати, дин равнақи йўлида харжланг, деб таълим берилмоқда. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Хайр-эҳсоннинг яхшиси орттирилганидан қилинганидир", деб марҳамат қилганлар. Яна хайр-эҳсонларни риё билан, одамлар кўрсин учун қилиш, берганини миннат қилиш ҳам ёмон иллатлардан, бунинг учун банда ажру савоб ҳам олмайди, унга хайру баракот ҳам бўлмайди. Қатода розияллоҳу анҳу айтади: "Банда қачон риё билан амал қилса, Аллоҳ таоло: "Бандам Мени қандай масхара қилаётганини кўринглар", дейди". Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам риё, кибр, манманлик каби иллатларни кичик ширкка ўхшатганлар.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилади: «“Оҳ, Юсуф!” деб кўзларига оқ тушди» (Юсуф сураси, 84-оят).
Бу оят узоқ вақтдан бери муфассир ва тиббиёт тадқиқотчиларини ўзига жалб қилиб келади. Баъзи талқинларга кўра, бу “оқ тушиш” ҳозирда бутун дунёда кўрликнинг асосий сабаби сифатида тан олинган “катаракта”га ишора қилади.
Кўзга оқ тушиши – кўз гавҳарининг хира тортиши бўлиб, табобат илмида “катаракта” дейилади. Бунда кўз гавҳарида хиралик пайдо бўлиб, кўришни қисман ёки тўлиқ тўсиб қўяди. Баъзида бу хиралик кўзни шу даражада заифлаштирадики, ҳатто инсон буткул кўрмай қолади.
Мисрлик биокимёгар доктор Абдул Босит Муҳаммад Саййид айтади: “Кунларнинг бирида бомдод намозида Юсуф сурасини ўқидим. Ундаги ажойиб қисса эътиборимни тортди. Юсуфга акаларининг қилган фитнаси, отаси уни йўқотиб қўйиб, қаттиқ қайғудан кўзи кўрмай қолгани, сўнгра Юсуф алайҳиссаломнинг кўйлагини юзига босганида кўзи яна очилгани ҳақида фикр юритдим. Ўзимга ўзим: “Юсуфнинг кўйлагида нима бўлиши мумкинки, бундай шифога сабаб бўлса ва кўз ўз ҳолатига қайтса?” дедим. Ишончим комилки, бу ерда фақат руҳий даво эмас, балки моддий шифо ҳам бўлган. Қуръоннинг ҳақ эканини тасдиқлаш учун бу масалани ўрганиб, охирига етказишим керак. Мен бу масала устида тадқиқот ўтказдим ва Аллоҳ мени бунга муваффақ қилди”.
Доктор Абдул Босит Муҳаммад Саййид тернинг Яқуб алайҳиссаломнинг кўриш қобилиятини тиклашда рол ўйнаши мумкинлиги борасида илмий тадқиқотлар олиб борди.
Доктор Абдул Босит инсон танасидан ажраладиган тернинг асосий таркибий қисми бўлган карбамидга эътибор қаратди ва у катаракта ҳосил бўлишини қайтаришга ёрдам бериши мумкин деган гипотезани илгари сурди.
Катаракта линзаларини тер эритмаларига ботириб, линзаларнинг хиралашишини аста-секин йўқ қилишини кузатди. У тер таркибий қисмларидан олинган кўз томчиси формуласини ишлаб чиқди ва уни 250 нафар беморда синаб кўрди.
Натижада, 90 фоиздан ортиқ беморнинг кўзидаги оқлик кетиб, кўриши аввалги ҳолига қайтди. Қолган 10 фоиз кишиларнинг кўз гавҳарида шаффофлик кузатилган, аммо кўзида бошқа касаллик бўлгани учун уларнинг кўриши яхшиланмаган. Доктор Абдул Босит Муҳаммад бу илмий кашфиётлари учун Европа ва Америка Қўшма Штатларида патентларни олди.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي بَصَرِي نُورًا
Аллоҳуммажъал фий басорий нурон
“Ё Аллоҳим, кўзимда нур қил” деб дуо қилардилар (Имом Муслим ривояти).
Аллоҳ таоло беминнат берган кўз неъматининг шукрини адо этишимизни насиб айласин. Кўзларингиз ҳамиша қувончдан порлаб турсин!
Даврон НУРМУҲАММАД