Cавол: Масжидимиз имомининг айтишича, маҳрнинг энг ози ўн дирҳам экан. Унинг пулимиздаги қиймати неча сўм бўлади?
Жавоб: Бизнинг мазҳабимизда маҳрнинг энг оз миқдори ўн дирҳам кумуш деб белгиланган. Кўпининг эса чеки йўқ, аммо ҳадиси шарифларда маҳрнинг ҳам озига қаноат қилган аёллар мақталган.
Бир дирҳам замонавий ўлчовда 3,12 граммдир, уни ўнга кўпайтирсак 31,2 грамм бўлади. Никоҳ шартномаси тузилаётганида 31,2 грамм кумушнинг қиймати сўмда қанча бўлса, ўша маҳрнинг энг кам миқдори бўлади. Бундан маҳрга ана шу миқдордан ортиқ бериб бўлмас экан, деган хулоса чиқмайди. Динимиз жамиятнинг барча қатлами манфаатини тенг ҳимоя қилгани учун уларнинг энг камбағалига ҳам малол келмайдиган миқдорни белгилаган. Кимнинг шароити кўтарса, бундан кўпроғига қодир бўлса, кўпроқ ҳам бераверади.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Савол: Келин ва куёвга етарли гувоҳлар иштирокида никоҳ ўқилса-ю, лекин қандайдир сабаблар билан гувоҳлар келин ва куёвнинг никоҳнинг тузилишига розиликлари ҳақидаги гапларини эшитмай қолган бўлса, ўқилган ушбу никоҳ боғланадими?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Никоҳ вақтида гувоҳ сифатида балоғатга етган мусулмонлардан камида иккита эркак ёки бир эркак ва икки аёл бўлиши, шарт ҳисобланади. Шунингдек, мазкур никоҳнинг дуруст ва ҳақиқий бўлиши учун ушбу гувоҳлар келин ва куёвнинг ийжоб ва қабулини, яъни уларнинг мазкур никоҳга розиликларини билдирувчи сўзларини эшитишлари ҳам лозим бўлади.
Гувоҳлар никоҳда иштирок этсалар-у, уларнинг гапини эшитмасалар ёки фақат бир томоннинг гапини эшитсалар ё бир гувоҳ келиннинг бошқа гувоҳ куёвнинг гапини эшитиб, наригининг гапини эшитмаса, никоҳ дуруст бўлган ҳисобланмайди. Бундай ҳолатда никоҳни қайта ўқиш керак бўлади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.