Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
03 Апрел, 2026   |   14 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:43
Қуёш
06:03
Пешин
12:31
Аср
16:57
Шом
18:54
Хуфтон
20:08
Bismillah
03 Апрел, 2026, 14 Шаввол, 1447

Жамарот

29.07.2016   17930   1 min.
Жамарот

Минога келгач тош отиш бошланади. Ҳайитнинг 1 – куни етти дона тош отилади. Тошни Муздалифадан ё хоҳлаган бошқа жойдан териб олса бўлади. Тош ҳажми нўхатдек бўлади. Тош олдин отилган бўлмаслиги керак. Тош отиш Иброҳим (а.с) дан қолган бўлиб, у зот ўғлини қурбонликка сўйишга олиб кетаётганларида шайтон иғво қилмоқчи бўлганда, Иброҳим а.с. уни тош отиб қувган.

Ҳайитнинг 1 – куни Жамратул ақобада тош отилади. У жамратул кубро, жамратул ухро деб ҳам аталади. Тош ақобадан беш газ узоқликдан туриб, бармоқларнинг учи билан отилади. Ҳар бир тош “Аллоҳу акбар” деб отилади. Тош агар махсус жойга тушмаса, қайта отиш вожиб бўлади. Биринчи тошни отган заҳоти “талбия”ни тўхтатади. Тош отиш вақти субҳи содиқдан, кейинги куннинг субҳигачадир. Тош отган заҳоти у ердан кетиш керак бўлади. Кейинги кун субҳигача отилмаса, жонлиқ сўйиш вожиб бўлади. Кечаси отиш макруҳ. Аммо аёллар, қарилар, касаллар кечаси отгани афзал. Тош отаётган жой 2 қаватли бўлиб, қайсидан отса ҳам бўлаверади.

Узрли кишиларни тошини бошқа отса ҳам бўлади, фақат аввал ўзиникини отиши шарт. Тош отилгач, ифрод ҳажни ният қилган киши соч олдиради. Лекин у агар қурбонлик қилмоқчи бўлса, аввал қурбонлик қилиб кейин сочини олдиради. Қирон, Таматтуъдагилар шундай қилиши шарт. Энди эҳромда ман қилинган ишларнинг аёллардан бошқаси ҳалол бўлади.

Ҳаж ва умра
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Интернет — икки тиғли пичоқ

03.04.2026   142   2 min.
Интернет — икки тиғли пичоқ

Замонавий дунёни интернетсиз тасаввур қилиш таъбир жоиз бўлса, ибтидоий даврга қайтиш билан баробар. У бизнинг кундалик эҳтиёжимиз, иш қуролимиз ва алоқа воситамизга айланди. Бироқ, донишмандлар айтганидек, ҳар қандай буюм ва жиҳознинг хатарли жиҳати бўлгани каби интернетнинг ҳам икки томони бўлиб, у икки тиғли пичоқ кабидир.

Интернетнинг биринчи томони бизнинг ҳаётимизни мисли кўрилмаган даражада осонлаштирди. Бугун шу томони билан дунёнинг энг нуфузли университетлари маърузаларини тингламоқдамиз, масофавий таълим ва онлайн курслар орқали ўз устимизда ишлаяпмиз. Навбатлар, соатлаб давом этадиган харидлар ҳам қисман ўтмишда қолаёзди. Коммунал тўловлардан тортиб, озиқ-овқатгача, барчаси сониялар ичида ҳал бўлмоқда. Дунёнинг нариги чеккасидаги яқинларимиз билан юзма-юз кўришиб гаплашгандек мулоқот қилинмоқда.

Агар пичоқни нотўғри тутсангиз, у албатта қўлингизни кесади. Мисол учун, ижтимоий тармоқлардаги чексиз ва мазмунсиз видеолар инсоннинг энг қимматли бойлиги бўлмиш вақтини беаёв совуради. Киберфирибгарлик, ёлғон ахборотлар (фейк), ёшлар тарбиясига салбий таъсир этувчи мазмундаги сайтлар инсон онгини заҳарловчи “ўткир тиғ”дир. Виртуал дунёда “дўстлари” кўп, аммо реал ҳаётда ёлғизланиб қолган инсонлар сони ортиб бормоқда.

Интернетдан манфаатли фойдаланиш учун бир нечта оддий, аммо ҳаётий қоидаларга амал қилиш зарур:

  1. Мақсадни белгиланг: Интернетга киришдан олдин ўзингизга савол беринг: “Ҳозир нима учун тармоққа киряпман?”. Аниқ мақсад (иш, ўқиш ёки 5 дақиқалик ҳордиқ) сизни тармоқда мақсадсиз кезишдан асрайди.
  2. Фильтр ўрнатинг: Ҳамма маълумот ҳам тўғри эмас. Олинган хабарни ақл чиғириғидан ўтказинг, унинг манбасини текширинг.
  3. Вақт лимити: Пичоқ билан кун бўйи нон кесилмайди. Интернетдан ҳам фақат керакли вақтда фойдаланинг. Қолган вақтни жонли мулоқот ва китоб мутолаасига ажратинг.

Интернет шунчаки восита. У ёмон ҳам, яхши ҳам эмас. Уни “фойдали ёки «ҳалокатли асбоб”га айлантирадиган нарса бизнинг танловимиздир. Рақамли дунёда яшар эканмиз, қўлимиздаги имкониятни фақат эзгулик, бунёдкорлик ва тараққиёт йўлида ишлатишни ўрганишимиз шарт.

Шермуҳаммад Болтаев,

Хоразм вилояти Шайх Қосим бобо

масжиди имом-хатиби

МАҚОЛА