Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
18 Июл, 2026   |   4 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:25
Қуёш
05:00
Пешин
12:34
Аср
17:39
Шом
19:57
Хуфтон
21:29
Bismillah
18 Июл, 2026, 4 Сафар, 1448

Каъбаи муаззама – мусулмонлар қибласи

15.11.2016   16467   2 min.
Каъбаи муаззама – мусулмонлар қибласи

Саудия Арабистони Подшоҳлигида нашр этиладиган «Уккоз» газетасининг 2016 йил  12 сентябрь сонида эълон қилинган.

Мақолада Каъбаи муаззама тўғрисида маълумотлар берилган. 

1. Ал-ҳажар ал-асвад (қора тош);
2. Бобул-каъба (Каъба эшиги);
3. Ал-мийзабу, мийзабур-раҳма (раҳмат тарнови);
4. Аш-шазуравон (қозиқ);
5. Ҳажару Исмоил (ал-Ҳатим);
6. Ал-мултазам;
7. Мақом Иброҳим алайҳиссалом;
8. Рукнул-ҳажар ал-асвад;
9. Ар-рукнул-ямоний;
10. Ар-рукнуш-шомий;
11. Ар-рукнул-ироқий;
12. Ситарул-каъба;
13. Жигар ранг мармар чизиғи.

 Каъбаи муаззама калити

Узунлиги 25 см

Каъбанинг махсус хизматчисида сақланади.

Сувалган жой

Каъбаи муаззаманинг эшиги ва рукни ироқий ўртаси - шарқий деворидаги кичкина чуқурча узунглиги 2 м, эни 112 см, чуқурлиги 28 см.

Бу Жаброил алайҳиссалом намоз ўқиган жойлари ва Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг Макка фатҳи куни хонаи Каъбадан чиқиб, намоз ўқиган жойлари.

1377 ҳ. йил зиёратчилар беихтиёр қоқилишларининг олдини олиш мақсадида  чуқурча тўлатилиб, суваб қўйилди ва атрофидаги оқ мармардан ажралиб турадиган чиройли рангли тўртбурчак мармар қопланди.  

Хонаи Каъба устунлари Тик дарахтидан (субтропик иқлимда ўсувчи ниҳоятда мустаҳкам дарахт, кемасозликда ишлатилади - таржимон) ишланган 3 та устун мавжуд бўлиб, ҳар бирининг айланаси 150 см, диаметри 44 см.

Каъба пойдеворлари

Каъба пойдеворларини Иброҳим алайҳиссалом бино қилганлар.

Саудия Арабистони муҳандислари 1417 ҳ. йил умумий таъмирлаш жараёнида пойдевор ғиштлари туянинг бўйни шаклида (солкаш қилиб - таржимон) бир-бирига бириктириб, мустаҳкам қурилганлиги  замон таъсиридан – емирилишдан ва бошқа талофатлардан ҳимояланганига яна бир марта ишонч ҳосил қилишди.      

Томи

Ҳар қандай чиришдан ҳимояланган мустаҳкам тик дарахти танасидан тайёрланган 23 та тахта-тўсин билан ёпилган.

Девор қалинлиги

Девор қалинлиги 90 см.

Тош-ғиштлари

1614 та ғишт

Улардан энг каттаси 190х50 см;

Энг кичиги 50х40 см.

Янги кисва (каъбапўш)

Соф табиий шойидан тўқилган;

Белбоғида Қуръоний ояти карималар битилган;

Каъбапўшнинг ранги қора;

Қиймати 22 миллион риёл (қарийб 6 миллион доллар);

Каъбаи муаззама эшиги пардасининг узунлиги 6,5 метр, эни 3 метр;

Каъбапўш  баландлиги 14 метр  бўлиб, беш қисмдан ташкил топган, улардан тўрттаси Каъбаи муаззаманинг тўрт томонини қоплаб туради, бешинчиси Каъба эшигига осилган пардадан иборат.

Каъбапўшнинг тўрт томонидаги белбоғи узунлиги 47 метрдан иборат, эни 95 см. Белбоғ умумий Каъбапўшнинг учдан бир қисми – юқори қисмини эгаллаган, 16 бўлак, олтин ва кумуш толалар  билан зийнатланган.

 

                 Нуриддинов Жалолиддин таржима қилди.

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Тарихий мерос ва диний-маърифий дипломатия

17.07.2026   8914   1 min.
Тарихий мерос ва диний-маърифий дипломатия

Анъанавий дипломатия кўпинча манфаатлар мувозанати, музокара ва битимлар тилида сўзлайди. Маданий дипломатия санъат, адабиёт ва тарих орқали мамлакат ҳақида ижобий
тасаввур уйғотади. Диний-маърифий дипломатия эса янада нозик омилга — инсоннинг эътиқоди, у муқаддас деб билган қадриятлар ва тарихий хотирасига таянади.

Ўзбекистоннинг таҳлиллар туфайли кўзга ташланаётган бу янги модели исломни зўравонлик билан тенглаштирувчи ташқи стереотипларга илмий далил билан жавоб бериши, бузғунчи талқинларга қарши маърифий майдон яратиши, турли дин ва маданият вакилларини инсон қадри, билим, виждон эркинлиги, тинчлик ва масъулият атрофида бирлаштириши мумкин.

Шавкат Мирзиёев мазкур сиёсатнинг ғоявий ташаббускори. Президент илгари сураётган "Жаҳолатга қарши маърифат" ғоясининг асосий тамойиллари БМТнинг "Маърифат ва диний бағрикенглик" резолюциясида халқаро даражадаги сиёсий-ҳуқуқий ифодасини топди. Бу ёндашув терроризм ва экстремизмнинг оқибатларига эмас, уларни озиқлантирадиган барча омилларга қарши курашишни назарда тутади.

Президент "диний-маърифий дипломатия" институтининг бунёдкори сифатида ўртага чиқди. Унинг ташаббуси билан Ислом цивилизацияси маркази ва бошқа илмий муассасаларнинг ташкил этилиши, тарихий мажмуаларнинг қайта тикланиши, қўлёзмалар ва илмий мактабларга эътибор янгича интеллектуал инфратузилмани шакллантирди

Шунда Ўзбекистоннинг диний-маърифий дипломатияси дунёнинг бугунги муаммоларига холис ечим таклиф этадиган омилга айланмоқда.

Ҳабибулло Садибақосев ,
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси биринчи проректори, сиёсий фанлар доктори, профессор

Манба: "Янги Ўзбекистон" газетаси

 

Gazetani yuklab olish uchun

 

 

ИНФОГРАФИКА