Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
09 Феврал, 2026   |   21 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:06
Қуёш
07:26
Пешин
12:42
Аср
16:07
Шом
17:53
Хуфтон
19:07
Bismillah
09 Феврал, 2026, 21 Шаъбон, 1447

Ҳаром ема!

14.01.2021   3042   1 min.
Ҳаром ема!

Муоза Адавийя Басрийя раҳимаҳаллоҳ ўзи эмизган фарзандларига ҳаром ейишдан четланишни буюрган эди. Абу Абдурраҳмон Сулламий айтади: «Умму Асвадни ҳам Муоза Адавийя эмизган эди. Умму Асвад айтади: «Муоза Адавийя менга: «Ҳаром еб, сутимни расво қилма. Мен сени эмизаётганимда имкон борича ҳалол ейишга ҳаракат қилганман. Сен ҳам фақат ҳалол е, шояд Хожангнинг хизматига, Унинг қазосига рози бўлишга муваффақ бўлсанг».

«Солиҳлар гулшани» китобидан

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Таваккул қилиш пайғамбарларнинг хулқидир

09.02.2026   71   3 min.
Таваккул қилиш пайғамбарларнинг хулқидир

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Қуръони каримда таваккул қилиш пайғамбарларнинг шайхи Нуҳ алайҳиссаломдан то Муҳаммад алайҳиссаломгача бўлган пайғамбарларнинг хулқи эканлиги таъкидланади. Аллоҳ таоло барча пайғамбарларнинг тилидан бундай келтиради:

﴿وَمَا لَنَا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ وَقَدْ هَدَانَا سُبُلَنَا وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَى مَا آَذَيْتُمُونَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ﴾

“Нима учун биз Аллоҳга таваккул қилмас эканмиз?! Ҳолбуки, У бизни йўлимизга ҳидоят қилди. Бизга берган озорларингизга, албатта, сабр қиламиз. Таваккул қилувчилар фақат Аллоҳгагина таваккул қилсинлар», дедилар[1].

Қуръони каримда пайғамбарлардан айтилган сўзларини келтирамиз:

1. Нуҳ алайҳиссаломнинг тилидан:

﴿يَا قَوْمِ إِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقَامِي وَتَذْكِيرِي بِآَيَاتِ اللَّهِ فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ﴾

“Эй қавмим, агар сизларга менинг мақомим ва Аллоҳнинг оятлари ила эслатишим оғир келаётган бўлса, бас, мен Аллоҳга таваккул қилдим”[2].

2. Ҳуд алайҳиссаломниниг қавми уларнинг илоҳлари Ҳуд алайҳиссаломни шарманда қилишини айтганларида, жаҳл билан:

﴿إِنْ نَقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آَلِهَتِنَا بِسُوءٍ قَالَ إِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ وَاشْهَدُوا أَنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ مِنْ دُونِهِ فَكِيدُونِي جَمِيعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُونِ إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمْ مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آَخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا إِنَّ رَبِّي عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ﴾

“Албатта, мен Аллоҳни гувоҳ қиламан ва сиз ҳам гувоҳ бўлингки, мен шерик келтираётганингиздан покман. Ундан ўзгани. Бас, ҳаммангиз менга қарши ҳийла қилаверинглар, менга муҳлат берманглар. Албатта, мен Роббим ва Роббингиз бўлмиш Аллоҳга таваккул қилдим”[3].

3. Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссалом ва У зот билан бирга бўлганларнинг тилидан уларнинг ўз қавмларидан ва улар Аллоҳдан ўзгага ибодат қиладиган нарсаларидан қутилганларини ушбу шаклда айтади:

﴿رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ﴾

Эй Роббимиз, фақат Сенга таваккул қилдик, фақат Сенгагина қайтдик ва қайтиб борадиган жой ҳам фақат Сенгинадир”[4].

4. Шуайб алайҳиссаломнинг тилидан:

﴿وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَى مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ﴾

Мен имконим борича ислоҳ қилишдан ўзга ҳеч нарсани хоҳламасман. Менинг муваффақиятим фақат Аллоҳга боғлиқ. Унгагина таваккул қилдим. Унгагина қайтаман”[5].

5. Мусо алайҳиссаломнинг шаънларида:

Мусо: «Эй қавмим, агар Аллоҳга иймон келтирган бўлсангиз, агар мусулмон бўлсангиз, фақат Унгагина таваккул қилинг», деди. Улар: «Аллоҳгагина таваккул қилдик. Роббимиз, бизни золим қавмларга фитна қилиб қўйма”[6].


Юсуф Қаразовий раҳимаҳуллоҳнинг
"Таваккул" китобларидан


[1] Иброҳим сураси, 12-оят.
[2] Юнус сураси, 71-оят.
[3] Ҳуд сураси, 54-56-оят.лар.
[4] Мумтаҳана сураси, 4-оят.
[5] Ҳуд сураси, 88-оят.
[6] Юнус сураси, 84-86-оят.лари.

Мақолалар